NGA Early Golf Webmuseum
Click for large image

_MAP0000.jpg

Goes, 1866

Deze afbeelding van 30 juni 1866 laat een kolfbaan zien waar aan beide zijden rond de paal zeven kolvers staan. Zij spelen het zogenoemde 'Streepjeskolven'. De huidige puntentelling werd pas in 1882 geïntroduceerd door Gouda, daarvoor werd er om streepjes gekolfd. Er werd met een maat gekolfd en vaak met 5, 6 of 7 tweetallen. De koppels werden meestal door loting samengesteld. Eén kolver sloeg alle ballen bij de bovenpaal, de ander bij de benedenpaal. En het koppel wiens bal het minst ver kwam bij de trekslag, verloor deze slag en kreeg dan een streepje. Zij die 4 Eenen (= streepjes) hadden waren de verliezers van het partij.

Maar er is meer te zien. Onder de naam "Kolfsocieteit De Prins van Oranje te Goes" zien we in het ovaal in het midden het portret van Koning Willem III. Links daarvan zien we het wapen van Goes en daarnaast het 'clublogo' met kolfpaal met twee klieken en ballen. Rechts van het portret de Nederlandse Leeuw en daarnaast het 'clublogo' van de biljarters met twee keuen en drie ballen.

Click for large image

A60009_.jpg

Breuninghoff, 1870

In 1870 publiceerde H. Breuninghoff, hoofdonderwijzer te Abcoude, in het tijdschrift 'Nieuwe bijdragen ter bevordering van het Onderwijs en de Opvoeding' een artikel waarin hij vertelde over een traditie: De eerste colfpartij zou zijn gespeeld op 26 december 1297 ter herinnering aan de moord op Floris V (1296) en sindsdien gedurende lange tijd jaarlijks herhaald. Dit verhaal is overgenomen door Jan ter Gouw in het laatste deel van zijn De Volksvermaken (1871) en gedurende de gehele 20e eeuw heeft men hierin geloofd. Het heeft zelfs geleid tot de herintroductie van deze traditie. Maar het verhaal kreeg pas echt vleugels toen de colfhistoricus Steven J.H. van Hengel het in 1985 wereldwijd verspreidde in zijn gezaghebbende boek Early Golf.

Breuninghoff zal zijn geïnspireerd door nationalistische motieven, want zijn bronnen zijn nooit teruggevonden. Ook enkele details uit zijn verhaal konden niet waar zijn en thans wordt algemeen aangenomen dat Breuninghoff de colf-, kolf- en golfwereld postuum een aardige poets heeft gebakken.

Zie ook: Tijdvak 1200 - 1450 bij Anno 1297: Wat is waar van de colfpartij te Loenen?

Door te klikken op de regel onder de afbeelding krijgt u de foto in een grotere weergave plus een foto van zijn echtgenote. Deze laatste foto is gemaakt door A. Greiner Phot. te Amsterdam. Of ook de foto van Breuninghoff zelf daar gemaakt is is onzeker.

Bron: Arnout Janmaat

Click for large image

Sneek_1872.jpg

Sneek, 1872

Kolfbaan van zaal Amicitia. Opschrift: 'Oude Kolfbaan Amicitia 1872 Sneek'.

Kolfbaan 'Amicitia' van de Herensociëteit te Sneek. De kolfbaan was in zaal Agema aan het Leeuwenburg.

De personen van links naar rechts: Alberda (rechter te Sneek), Wob Gorter (rechter te Sneek), Reddingius (notaris te IJlst - bij de paal), Veen (kruidenier te Sneek - achter, staand), Risselada (dokter te Sneek), Maccar? (rechter te Sneek), Nammen Gerben Bouma (grutter te Sneek), Jorritsma (apotheker te Sneek), H. Veen (kruidenier te Sneek - met pet), Jetze Gerben Bouma (grutter, geboren 29 maart 1836 en overleden te Warnsveld op 24 okt. 1917), Piet Koog (ingenieur te Sneek).
Achter de toog het personeel: geheel links (zittend) Pier ten Cate, Ulbe de Wit (staand), Rien Agema (kastelein), Klaas de Wit (ballenjongen) en Pier Agema (op vensterbank).
De persoonsbeschrijvingen zijn gebaseerd op bijbehorende briefjes, die achterop de fotokaart zijn geplakt.

Collectie Fries Scheepvaart Museum en Oudheidkamer, Sneek (www.friesscheepvaartmuseum.nl). Object FSM001013135

Bron: Do Smit