Webmuseum Colf & Kolf
Click for large image

1757-hernhutsche_nachtegaal.jpg

De ongelukkige speelder, 1757

De ongelukkige speelder uit 1757, anoniem

Uit: Het Hernhutsche Nachtegaaltje, in eene vrolyke luim; Zingende honderd nieuwe en nooit te voren gedrukte Airtjes; zoo Menuëtten, Contredansen, Marsen, &. &.

Gedrukt voor den Auteur, te Amsteldam. 1757.

De ongelukkige speelder.

Toon: Menuët. Wie kwam my te wekken zoo ras.

1.
Ach! ach! 'k ben myn geldje kwyt,
Is dat voor my niet een spyt!
'k Zeg voortaan 't verbruide spel,
Altoos vaarwel: ://:
'k Wouw dat Bord en Dobbelsteen,
In Neptunis plas verdween,
En dat de Kaart,
Verbrande op Pluto's haart. ://:

2.
Schoon ik Trokkedielje speel,
Of Verkeer, 't is eevenveel:
Gooi ik Vaa, of Passedies,
't Is al verlies: ://:
't Zy ik Omber of Piecquet,
Of Quadrielje of wel Bazet,
Wische of Lanterlu,
't Is voor en naa fou tu. ://:

3.
Speel ik 's morgens op Biljard,
't Is of my de Tafel sard:
Keu en Bielje, Stok en Mard
Zyn my steeds dwars. ://:
Als ik Trok, myn geld raakt voort:
Zelden raak ik Pen of Poort:
'k Vind geen geluk,
In Kolfbaan, Bal of Stuk. ://:

4.
'k Heb daar weêr de gansche nacht,
Met de Stenen doorgebracht,
En, daar 't Spel op 't beste leek,
Kreeg ik die steek; ://:
Viermaal vyven naa malkaêr;
'k Heb noch werk dat ik bedaar;
Maar, 'k hoor de Haan,
Des wil ik naar Bed toe gaan. ://:

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

1762_.jpg

De berooide zwierbol, 1762

De berooide Zwier-bol, anoniem.

Uit: Het Hollands Klein Goud-Vinkje, Zingende op eene Bevallige Manier. Met Fraayje Kopere Plaatjes. 1762

[p. 78]

De berooide Zwier-Bol.

Stem: Allemande.

1.
Bedroefde Tyd!
Ik ben, ô! Spyt,
Door 't Zwieren al myn Gledje kwyt geraakt,
Bedroefde Tyd!
Ik ben, ô! Spyt,
Geheel berooid en naakt.
Ik krouw myn Hoofd
En weet niet hoe dat ik het stellen zal,

[p. 79]

Terwyl ik staâ als mal
In dit verward Geval:
Ik krouw myn Hoofd,
Verwensch myn dwaas Bestaan
En vloek 't uit Zwieren gaan.

2.
'k Ging met een Vrind,
Die 't Spel bemind,
Na buiten om een Flesje Rooije Baai.
'k Ging met een Vrind,
Die 't Spel bemind,
En raakten aan den Draai.
Eerst Kolfden wy,
Maar 'k kreeg terstond, in die verbruste Baan,
Verscheide Streepjes aan;
Dies zyn wy heen gaan:
Eerst Kolfden wy;
Maar ik vond geen Geluk
In Baan, Bal, Kolf, nog Stuk.

3.
Myn Kop wierd Kroes;

[p. 80]

Ik kreeg een Roes:
Wy gingen daar het Veêltje helder klonk.
Myn Kope wierd Kroes;
Ik kreeg een Roes,
Terwyl ik lustig dronk.
Wy namen daar
Elk voort een van de Nimfjes by de Hand,
En dansten, vigelant,
Veel Plugjes na de Trant:
Wy namen daar,
(Was 't niet een goed begin?)
Vermaak in Wyn en Min.

4.
't Was Nagt en wy,
Van Zorgen vry,
Betaalden het Gelag en gingen heen.
't Was Nagt en wy,
Van Zorgen vry,
Zyn, reed'lyk zwak ter Been,
In meenig Huis

[p. 81]

Beweest eêr dat ik zag den Dageraad;
En ik verloor myn Maat,
Eêr ik het wist, op Straat;
In meenig Huis
Ging ik hem zoeken, maar
Wierd nergens hem gewaar.

5.
'k Zwurf toen alleen,
Niet wel te vreên,
Om dat myn Vriend was van my weg gaan:
'k Zwurf toen alleen,
Niet wel te vreên
Tot ik niet meêr kon staan.
'k Was moê en mat;
Dies zette ik my ter needer op een Bank
En 't duurde niet heel lank,
Of 'k sliep vast door den Drank;
'k Was moê en mat,

[p. 82]

En, toen ik wakker wierd,
Vond ik myn Geld Verzwierd.

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

1767--Een-nieuw-lied_.jpg

Een nieuw lied, 1767

Een Nieuw Lied, op de diamantslypers, 1767. Anoniem

Uit: Gekroond Batavia. Zynde verciert met de Voornaemste Liederen / Die Hedendaegs Gezongen worden.
Vierde Druk.
t' Amsteldam,
By Barent Koene, Boekdrukker /
op de Lindegragt / 1767.

[p. 68]

Een Nieuw Lied, op de Diamantslypers.

Op een Bekende Vois.

DIamantslypers nob’ele bazen,
Minnaers van de edele zwier;
Snake bolle door de glazen,
En beschonken door de Wyn.

Ieder toont hem rezoluyt,
Want zy hebben daer braef kluyt;
En zy leven als de Heeren:
Daer nog toe de laetste duyt.

Kegelen kolven en werk speelen,
Dat zy niet bekend en zyn?
Laet de droefheid dan verzette,
En maer drinkt de beste Wyn.

Soene en snappe wat is ’t een pret,
Sy gaen haer wat diverteeren,
En te nagt met nigje op Bed;
Leven zy dan weer als Heeren.

Seker dat is een vreugt voor ons;
Krygen wy briljantjes te slypen;
Die naer groote rooze gelyken,
Dan moeste ’er eene aen.

[p. 69]

Den eene komt het Meisje vragen,
Want hy meend het in der daed;
Ik zal ’er myn beste schyven aen wagen,
Soo het maer niet beter gaet.

Hoord myn kameraed eens slypen,
Met zyn tangje in de hand
Ik kan het zeer wel begrypen,
Want het houd niet lang zyn stand.

Lustig meisje draey eens aen:
Want myn steentjes moeten klaer,
Zy moeten te elf uur zyn gedaen,
Dan kund gy naer huis toe gaen.

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

De_nieuwe_Amsteldamsche_buy.jpg

Een Lied, van de Diamantslypers, na 1770

Uit: De nieuwe Amsteldamsche buyten-zingel, anoniem

Een Lied, van de Diamantslypers (na 1770)

Wijze: Hier heeft myn Rosemond beschyden.

[p. 6]

1.
Waer zyn nu de noble Basen,
Beminnaers van de eed’len Wyn,
De Slypers van de Diamanten,
‘t is of zy uit de Wereld zyn.

2.
Des Somers ziet mense met troepen,
Na buiten om te Kolven gaen,
Maer nu hoort men gestadig roepen;
Och waere wy in Indiaen.

3.
En die zig zelfs wil diverteeren,
Een Draeimeid zet men op de schoot,
Nu is het weg met al u b[e]gasi[e];
De Slypers hebbe zelfs geen Broot.

4.
Waer zyn nu al haer Dilikatesse,
Snakke na een Pyp Toebak:
In plaets van rooije Bengaelsche Flesse
Moete zy na de Reegebak.

5.
Nu moete zy Amsterdam verlaten:
En vaere na Oostinje toe
En doen een Reisie van zeven Iaeren:
Dan binne zy het vare moe.

6.
Als zy dan tuys benne gekoomen:
Brengt zy mee een stukkie Sis:

[p. 7]

Dan zwieren zy by nagt en daegen,
Tot dat haer Geltje weer op is.

7.
Slypers ik wil u het beste wensche:
Schreid niet al was gy moeder naekt:
Het is maer loon van zulke mensche,
Een Draeimeid heeft dit lied gemaekt.

Bibliotheek Universiteit Leiden (UB 1197 G 20?)

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

1771--.jpg

Huwelykse Voorwaarden, 1771

Huwelykse Voorwaarden, toegeschreven aan alle Huwbare Dogters binnen deze Stad. 1771. Anoniem

Uit: Het Nieuw, Klugtig en zeer Aangenaam Zingende Melk-Meisje of de vermakelyke Turf-Trapster. Zynde voorzien met de Aldernieuwste Liederen , die heedendaags gezongen worden.
Vyfde Druk
Te Amsterdam,
By d' Erve H: vander Putte, Boekverkoopster op 't Water in de Lootsman. 1771

[p. 75]

Huwelykse Voorwaarden, toegeschreven aan alle Huwbare Dogters binnen deze Stad.

Stem: Jedieze un grand kanteuzen.

KOmt hier gy jonge Meisjes /
Die naar het Huwelyk staan,
Bedenkt / en hoort een reisje /
Wat dat 'er om kan gaan /
Soo haast gy zyt verbonden,

[p. 76]

Weg is u Lieberteyd:
Het trouwen is geen zonde,
Schoon 't veel daar na wel spyt.
En heb op eens gekreegen:
Een goed man tot u deel:
Nog zyt gy half verlegen:
En anders meer als geheel /
Voor eerst zoo kan daar komen;
Binnen 't Jaar een klein /
Dan denkje al met schroomen:
Na vreugd op groote pyn.
Soo raakje blyde Moeder,
Men wenst u veel geluk /
Dan benje een behoeder /
Voor 't kind met groote druk /
Strond doeken moetje spoelen
Het kleyn heeft sig bevuilt:
Gestadig moetje woelen /
Zingen als 't kindje huild.
Gy dient ook wel te weten /
Wanneer u man komt thuys;
Dat klaar moet staan het Eeten,
Of hy maakt een groot gedr uys;
Gy meugt niet veel klappaayen /
U werk is altyd kloar /
Stoppen, lappen of naaijen /
Te wassen 't een of 't aar.
En denkje vreugd te rapen /
Snagts by u Man te bed;
Het kind en wil niet slapen /
Dan werd u rust belet /
Dan dienje wel te lollen;
Gelyk een Maartse kat:

[p. 77]

En met het kindje sollen /
Of tikken het op zijn gat,
U Man vermoeyd van 't werken /
Die slaapt 'er vast daor heen /
En snorkt als een verken /
Dat baard u ook geween:
Des morgens vroeg / wat zaken!
Moet gy ten bedde uit /
Om koffi klaar te maaken /
Of 't werk is verbruyt.
Daar is niet aan gelegen /
Als maar u Man is goed /
Maar hebt gy daar tegen /
Een Plug of dronken bloed;
Die houd van dommineeren /
Van Kaart en Koltbaan /
In Nagt-Huysen verkeeren /
Hoe zal 't dan met u gaan,
Gy zit met smert te wagten /
Eer dat u Man komt thuys /
Ja somtyds halve nagten /
Is dat geen droevig kruys /
Daar zitje vast te loeren /
Als een Uyl in doods nood /
U man somtyds by hoeren /
En dikmaals geen brood.
Wie zalje 't nood lot klagen
Beginje met gekyf /
In plaats van zoentjes slagen,
Is dat geen slegt bedryf
Kon men dan weer ontrouwen /
Wat zouje zyn verblyd /
Geen Man zo waardig houwen /
Als zoete Lieberteyt.

[p. 78]

Oorlof vrysters te garen /
Pronk met u kleeren niet /
Denkt als gy komt te paren /
Loopt menig als een slet /
Dan gaat de moet verlooren /
U vryheid benje quyt /
Daarom houd als te voren /
U zoete Liberteyt.

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

1784--kemphaantjes.jpg

Ider een op zyn manier, 1784

Uit: De Drie Kemphaantjes. Waar in te vinden zyn de Aldernieuwste Liederen / die Hedendaags Gezongen werden / en in geen andere Liedeboeken te vinden zyn.
De Tweede Druk.

Te Amsteldam,
By S. en W. Koene, Boekdrukkers, Papier en Boekverkoopers, op de Lindegragt, 1784.

Ider een op zyn manier,
Wil volgen nu de Mooden,
Draagt maar een schanslooper hier
Eer dat het werd verbooden.

Op een Aangenaame Wys.

[p. 52]

1.
Wat ziet men weer een wonder trand
Van moode in ons Nederland,
Ik bid uw die het hoord of ziet,
Stoord u dog aan den zanger niet:
Zy pronken prat ja door de stad,
Veel Schansloopers ziet men draagen,
Zy pronken prat ja door de stad,
Dog zinjeur en geen hemt aan ’t gat.

2.
In Amsterdam gelyk men ziet,
De Schansloopers raeken tot niet:

[p. 53]

Diese draagt loopt daer voor spot
Elk roept wat kaele rot;
’t Is te gemeen voor ider een,
Arm en Ryk ziet mense draagen,
’t Is te gemeen voor ider een,
Ik wilse niet of ik draag ’er geen.

3.
Wat loopt ’er meenig door de stad,
Bedekken daer me’e haer kaele gat:
’t Is behoud voor meenig heer,
Zo blyven zy nog in haer eer,
Men zietse gaen in de Kolfbaen:
Of op een Beljaert te speelen,
Men zietse gaen in de Kolfbaen:
Zy hebben een Schanslooper aen.

4.

Is men onder wat slegt van kleer,
Een Schanslooper bedekt ’t weer,
Laest zag ik een Boggel gaen,
Die had ook een Aperok aen:
Staen uw beene krom hangt hem maerom,
Zo kan men alles wel bedekken,
Staen uw beene krom hangt hem maerom,
Maer den Zanger is dog niet dom.

5.
Het is tegenwoordig de meeste trand,
Een ronde Hoed met een goude band:
Het bedekt ’er meenig zyn eer,
Het leek wel een Kind in de lange kleer,
Naer ’t fatzoen is het te doen,
Men zietse daegs met heele hoope,
Naer ’t fatzoen is het te doen,
Henrikatters op haer Schoen.

[p. 54]

6.
Laest een mof van ’t kantoor,
Die liep met de pen agter ’t oor,
Hy had een Schanslooper aen,
En draeyde zyn gat gelyk een Zwaen:
Stalbokken aen ziet men ook gaen,
Die wille ook al Schansloopers draegen;
Stalbokken aan ziet men ook gaen,
Een Schanslooper met Holsblokken aen.

7.
Daer is niemant die ze beeter past,
Als een Matroos en een Schippers gast,
Of voor die ter Zee moet gaen,
Om weer en wind op af te staen:
Liever een Menel voor een gezel,
Ik houw het beter met de Jassen,
Liever een Menel voor een gezel,
Al die ’t leest die verstaet myn wel.

8.
Ik zeg uw Burgers voor ’t lest,
Den ouwen trant is het alderbest:
Vat geen nieuwe moodens an
Of men digt ’er Liedjes van,
’t Is geen zwier voor Burgers hier,
Laat een ieder die maar draegen,
’t Is geen zwier voor Burgers hier,
De Joden volgen de manier.

Universiteitsbibliotheek Gent (BL 7920)

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

1836_.jpg

Lof van het Kolven, 1836

No. 12

Lof van het Kolven

Wijze: Ja, zwart wil ik wel wezen.

‘t Moet wel een domoor wezen,
Die ‘t kolven niet bemint;
Wijl men, voor ziel en ligchaam,
Zijn voordeel daarbij vindt. (bis.)
‘t Geen ons bewegen doet,
Maakt vlug en zuiver bloed,
Geeft, door gezonde sappen,
Ook graagte, om wat te knappen,
Te kolven met den mond;
Ja, ja,
Ja, ja,
Het kolven is gezond. (bis.)

Is de uitslag goed gegeven,
Dan zijn wij boven aan,
En denken, zoo is ‘t leven,
Wat pad wij mogen gaan. (bis.)
Is men slechts afgerigt,
Op ‘t doen van zijnen pligt,
Dan kan het niet mislukken,
De vrucht daarvan te plukken;
Wat bal men moge slaan,
Men is
Gewis
Daar boven altoos aan. (bis.)

Die ‘t kunstigst weet te trekken,
Wint zeker ook het spel;
Zoo gaat het met het leven,
Den man van kunde we. (bis.)
Hij trekt, wat tijd het zij,
Den domoor wis voorbij;
Ziet, lagchend, deze prullen,
Of bij de lei staan hullen,
Als hij zijn streepjes telt;
Hij zucht,
Hij zucht,
Daar het zijn rinkels geldt. (bis)

Slaar iemand te onbezonnen,
Misschien een weinig zat,
De bal vliegt naar de hoogte,
En over het rabat. (bis.)
Dan is hij, tot zijn’ spijt,
Het streepje op éénmaal kwijt;
Het wordt hem aangeschreven;
Zoo gaat het ook in ‘t leven;
Die onbesuisd iets doet,
‘t Gaat vast,
‘t Gaat vast,
Dat hij ‘t bezuren moet. (bis.)

Ja, ‘t moet een domoor wezen,
Die ‘t kolven niet bemint,
Wijl men, voor ziel en ligchaam,
Zijn voordeel daarbij vindt. (bis.)
Elk schuwe dan den schijn,
Van ook zoo dom te zijn,
En weiger’ niet te spelen;
Niet in den roem te deelen,
Dat hij een spel bemint,
Waarbij,
Waarbij
Hij zelf zijn voordeel vindt. (bis.)

Meertens Instituut Amsterdam (3978 Gesloten Kast: A 13 (2)

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

1840-_zonder_titel_.jpg

Zonder titel, ca. 1840

Vier laatste regels van een lied.

Uit: De vrolyke schoorsteenveger. Van deze bundel zijn slechts vier bladen bewaard gebleven. De onderhavige liedregels vinden we op blad 3, dat geen vervolg is op blad 2.

Zonder titel; geen wijsaanduiding

Een kolfslagje slaanen,
Dan word het avond tyd;
Dan avond tyd, dan weer verblyd,
Een ieder na Huis toe ryd.

Koninklijke Bibliotheek Den Haag (Lbl KB Wouters 03244)

Bron: Do Smit, met dank aan Martine de Bruin, projectmanager van de Liederenbank van het Meertensinstituut

Click for large image

viereenen-1-4.jpg

Feestlied, 1884

Feestlied

Wijze: Gij schitterende kleuren van Nederlands vlag

Zing luid thans een lied voor het ‘Vier Malen Een’
Den naam van de Sociëteit
Zij breken zich baan door veroordelen heen
Blijv’ kweekster van hartelijkheid
Zij geev’ ons een beeld, van dat woord, zoo vol kracht
Door Eenheid tot Vrede, door Eenheid tot Macht
Der vuige verdeeldheid ten eeuwigen spijt!
Der vuige verdeeldheid ten spijt!

Weest trotsch op haar name, weest trotsch op haar vaan
Verkondigsters van onzen roem
‘De Eenen’ zij voeren het zilver der maan
Och dat men zoo vlek’loos ze ook noem!
De kleur van de Vaan is dat smetlooze blauw
’t Symbool van gehechtheid, van eeuwige trouw
Waardoor deze kring hier zal blijven bestaan!
Met eere zal blijven bestaan

Feestlied
Wijze: Gij schitterende kleuren van Nederlands vlag
Sociëteit 'De Vier Eenen', Spanbroek
Dinsdag 22 januari 1884 's avonds ten 7 ure, in het lokaal van Mejuffrouw de Wed. Smit te Spanbroek, met medewerking van Het Hoornsch Muziekkorps onder directie vam den Heer Jongbloet en de Solisten Mej. G.C. Gorter, leerlinge van het Conservatoire te Keulen (piano) en Mej. M.B. van Balen Blanken van Benningerbroek (zang).
Bron: Archieven van Joop Brongers, Do Smit


Webmuseum and Digital Archive Colf & Kolf © Koninklijke Nederlandsche Kolfbond | Koninklijke Nederlandse Golf Federatie