NGA Early Golf Webmuseum
Click for large image

VBB_1885_.jpg

Dr. G.C. van Balen Blanken, 1884

Krantenfoto van dr. G.C. van Balen Blanken bij de aankondiging van de Kolfwedstrijd in 1884 te Spanbroek, waar het idee is geboren om een Kolfbond op te richten.

Krantenfoto uit de Enkhuizer Courant uit 1935, met veel kolfartikelen naar aanleiding van het gouden jubileum van de Kolfbond. Het betreft hier de oudst bekende foto van de oprichter van de Kolfbond.

Het krantenknipsel is oorspronkelijk afkomstig uit de verzameling van M.D. Kalker, voormalig bestuurslid van de Kolfbond.

Bron: Stadsarchief Amsterdam, Annette Klinkert

Click for large image

1885_1.jpg

Nationale kolfwedstrijd Alkmaar, 1886

Aankondiging van de nationale kolfwedstrijd te Alkmaar, te houden op 20 en 21 september 1886 in de Kolfsociëteit 'Rechtdoor'.

Gepubliceerd in de rubriek 'Gemengd Nieuws' van Het nieuws van den dag; kleine courant (dageditie), op 11 september 1886. De krant is uitgegeven door Steendrukkerij Roeloffzen en Hübner NV te Amsterdam

Bron: Pius Muskens

Click for large image

1885_2.jpg

Nationale kolfwedstrijd Alkmaar, 1886

Aankondiging van de nationale kolfwedstrijd te Alkmaar, te houden op 20 en 21 september 1886 in café 'De Nachtegaal'.

Gepubliceerd in de rubriek 'Gemengd Nieuws' van Het nieuws van den dag; kleine courant (dageditie), op 11 september 1886. De krant is uitgegeven door Steendrukkerij Roeloffzen en Hübner NV te Amsterdam

Bron: Pius Muskens

Click for large image

1754_.jpg

Oprichting 'Paal-Schoon', 1887

In de kleine courant van Het nieuws van de dag van 20 januari 1887 onder de kop Binnenlandsch Nieuws, uitgegeven bij Steendrukkerij Roeloffzen en Hübner NV:

Te Sint Maarten (N.-H.) is eene kolfvereeniging opgericht onder den naam van 'Paal-Schoon'. Zij zal een deel uitmaken van den Nederlandschen Kolfbond.

Bron: Pius Muskens

Click for large image

1887-_Kolfmatch__Schiedam.....jpg

Nationale kolfwedstrijd Schiedam, 1887

In: Het Nieuws van den Dag van vrijdag 23 september 1887:

De uitslag van den Maandag en Dinsdag jl. te Schiedam gehouden nationalen kolfwedstrijd is als volgt:
De korpsprijs, bestaande in eene groote verguld zilveren medaille voor de vereeniging en eene kleine zilveren medaille voor elk der drie kampstrijders, werd behaald door de kolfvereeniging 'Op maat', van Zuid-Scharwoude, met 284 punten.
Personeele wedstrijd: 1e prijs, behaald door den Heer A. Kist, van Zuid-Scharwoude, met 121 punten. (Bij den 1en prijs geeft de kolfbond bovendien nog een groote zilv. med. als persoonlijk eigendom); - 2e prijs, behaald door den Heer G. Zeelenberg, van Delft, met 111 punten; - 3e prijs, behaald door den Heer H. Jager, van Gouda, met 110 punten; - 4e prijs, behaald door den Heer J. v.d. Bie, van Boskoop, met 108 punten; - 5e prijs, behaald door den Heer W.H. Jansen Jr., te Schiedam, met 103 punten.

Bron: Pius Muskens

Click for large image

1889--Kolfmatch-te-Goes--9-.jpg

Nationale kolfwedstrijd Goes, 1889

In: Avondeditie van het Algemeen Handelsblad van 31 juli 1889, jaargang 62, nummer 18915, uitgegeven door P. den Hengst en Zoon (etc.):

Door het hoofdbestuur van den Nederlandschen Kolfbond is vastgesteld dat de nationale kolfwedstrijd, dit jaar te houden te Goes, zal plaats hebben den 9en en 10en September e.k. in de kolfbaan der Sociëteit 'De Prins van Oranje' aldaar. De algemeene vergadering van het hoofdbestuur met de afgevaardigden der verschillende kolfvereenigingen zal aldaar gehouden worden den 9en September 's avonds 8 uur. De kolfwedstrijd zal bestaan in een korpswedstrijd om medailles en een personeelen wedstrijd om vijf kunstvoorwerpen.
De toebereidselen der Kolf-Sociëteit 'De Prins van Oranje' waarborgen den kolvers een paar recht gezellige dagen, terwijl de besturen der verschillende spoorweg-maatschappijen evenals verleden jaar verlaagd tarief voor de deelnemers aan den kolfwedstrijd hebben toegezegd.

Bron: Pius Muskens

Click for large image

20081209_001.jpg

Twee affiches, 1890 en 1891

Aankondigingen van kolfwedstrijden uit 1890 (links) en 1891 (rechts).

De linker affiche kondigt een kolfwedstrijd aan bij 'De Vier Eenen' te Spanbroek uit 1890. Op de rechter affiche wordt melding gemaakt van een kolfwedstrijd van kolfclub 'Haarlem' in sociëteit 'De Kroon' te Haarlem.

Dit type driekleurige affiches waren sinds 1888 in zwang. Affiches van dit formaat konden destijds alleen in drie stukken worden gedrukt, waarna zij aan elkaar werden geplakt. Op de krantenfoto van dr. Van Balen Blanken uit 1884 (zie de afbeelding hiervoor) is te zien hoe deze affiches, geplakt op een bord, tegen de muur werden geplaatst.

Bij een wedstrijd in Noord-Holland bleven de Zeeuwen en Zuid-Hollanders vaak weg. Heel begrijpelijk overigens gezien de reis- en verblijfkosten en het feit dat men zeker twee dagen van huis en werk was.
Het archief van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' bezit een soorgelijke affiche uit 1891, gesteld in de kleuren rood, wit en blauw (zie pagina 45 van 'Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren' van C.A.M. van Woerden).

Beide affiches: 160 x 60 cm

Linker affiche: eigendom van het Westfries Archief te Hoorn.
Rechter affiche: eigendom van kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Bron: Mark Aberkrom (linker affiche) en archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' (rechter affiche).

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 45. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

parlementaire_kolfpartij.jpg

Politieke spotprent, 1892

Parlementaire kolfpartij. Politieke spotprent uit 1892, verschenen in 'De Nederlandsche Spectator' nummer 38.

Afgebeeld zijn:
 Mr Johannes Pieter Roetert Tak van Poortvliet - minister van Binnenlandse Zaken in het kabinet-Van Tienhoven
 August Lodewijk Willem Seyffardt - minister van Oorlog in het kabinet-Van Tienhoven
 Nicolaas Gerard Pierson - minister van Financiën in het kabinet-Van Tienhoven

Minister Pierson zegt: 'Nu aan u, heeren!' Gespeeld wordt met drie personen met drie ballen:
 Vermogensbelasting - door minister Pierson
 Legerwet - door minister Seyffardt
 Kieswet - door Roetert Tak van Poortvliet

Nationaal Gevangenismuseum (NCRD 172338476)

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

1893-.jpg

IJskolf Amsterdam, 1893

In: De kleine courant van Het nieuws van den dag van 6 januari 1893:

Op de baan van de IJsclub werd vanmiddag een match gespeeld tusschen de Amsterdamsche en de Haarlemsche hockey-club, ter voorbereiding van den wedstrijd, dien men eerstdaags tegen een Engelsch elftal zou spelen.
Het nieuwe spel, dat hier verleden jaar door C.G. Tebbutt werd ingevoerd, heeft wel iets van voetbal; er zijn elf spelers aan elke zijde, en evenals bij voetbal is het doel om den bal, die de grootte heeft van een grooten stuiter, over het ijs door de goal te drijven. Het voornaamste verschil met het voetbalspel is, dat de bal niet wordt voortgeschopt, maar geslagen met een houten lat, in den vorm van een kolf. Van hier dan ook, dat puristen, die we gelukkig ook onder onze sportslui tellen, den naam van bandey en hockey veranderden in 'ijskolf'.
Dit spel dan, verleden jaar hier ingevoerd, viel al spoedig zoo in den smaak, dat hier en te Haarlem bandey-clubs werden opgericht, ondeugend en zeer te onrechte door menschen, die 't beter wilden weten, ook wel 'brandry'-clubs genoemd.
Er werden verleden jaar reeds een paar wedstrijden gehouden, en thans hebben de leden van onze Hollandsche clubs zich reeds zoo goed geoefend, dat zij met hun leermeesters van de overzijde van het kanaal in het strijdperk durven treden.
Eerstdaags toch wordt de Burry-Fen-bandey-club hier in 't land verwacht tot het houden van enkele wedstrijden.
Den 8en Jan. te Rotterdam op de Kralingsche IJsclub, den 9en hier ter stede tegen de Amsterd Hockey-Bandey-club en den volgende dag te Haarlem tegen de IJskolfclub 'Haarlem en Omstreken'.

Bron: Pius Muskens

Click for large image

Div_001_.jpg

Badminton Library, 1893

In The Badminton Library, een verzameling boeken over sporten en spelen als vrijetijdsbesteding, verscheen in 1893 het deel 'Golf', verzorgd door Horace G. Hutchinson. De schrijver vangt aan met een beschrijving van het kolfspel en de foutieve aanname dat dit spel aan de basis zou liggen van het golfspel. De conclusie is dan ook niet verwonderlijk: 'Clearly golf is no more kolf than cricket is poker'.

Bron: bibliotheek van de Stichting NGA Early Golf

Click for large image

JohnDDunn_.jpg

Knipsels uit Golf en World of Golf, 1893

Knipsel uit Golf, mei 1893. Bijgevoegd zijn ook twee knipsels uit World of Golf (later: Golf Illustrated).

Teksten spreken voor zich.

Bron: Golf Heritage London, Arnout Janmaat

Click for large image

1894_Barsingerhorn.jpg

Advertentie, 1894

Advertentie in de Schager Courant van 1894.

Bron: Dirk Spijker | Schager Courant

Click for large image

A47_X_14_682.jpg

Brievenboek kon. Wilhelmina, 1895

Koningin Wilhelmina heeft bij haar leven veel correspondentie laten vernietigen, maar met behulp van de zogenaamde brievenboeken kan wel aangetoond worden dat er contact geweest is en hoe het antwoord van de koningin luidde. De feitelijke stukken ontbreken echter.

De voor onze tentoonstelling relevante tekst luidt:

INGEKOMEN STUKKEN. (= linker blad)
No. - 682 (= volgnummer)
DATUM - 8 April (1895)
VAN WIEN. - Nederlandsche Kolfbond te Haarlem. H.F. van Thiel vorz te Haarlem
KORTE INHOUD. - viert 9 en 10 Sept. a.s. het a0 jarig bestaan en houdt alsdan eenen Nat. kolfwedstrijd te Koog aan de Zaan. Verzoekt voor dezen wedstrijd eereprijzen.

UITGAANDE STUKKEN. (= rechter blad)
No. - 682
DATUM. - 9 April (1895)
AAN WIEN. - Nederlandsche kolfbond H.F. van Thiel voorz te Haarlem
KORTE INHOUD. - bijg te doen toekomen 2 gr br med (onleesbaar) om te dienen als prijzen bij den Nat. Kolfwedstrijd welke 9 en 10 Sept. e.k. te Koog aan de Zaan zal gehouden worden ter viering v/h 10 jarig best. van gen. Bond. Ontvangstbewijs (onleesbaar) teruggevraagd.

Het was in die tijd voor sportbonden kennelijk gebruik om ereprijzen te vragen aan de koningin. Op het hier getoonde deel zien we een dergelijk verzoek ook van de 'Scherm en Athletique bond' voor een concours 'Grieksch en Romeinsch Worstelen en Athletique' (inschrijving 681), alsmede voor een 'Kegelwedstrijd te Arnhem' (inschrijving 683).

Bron: Koninklijk Huisarchief, inventaris A47-X-14 no 682

Click for large image

Koog_Zaandijk_1895.jpg

Koog-Zaandijk, 1895

Aankondiging van een kolfwedstrijd die gehouden is ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de Kolfbond, in 1895 dus.

De tekst luidt:
Voor de kolfwedstrijd, welke dit jaar te Koog-Zaandijk bij gelegenheid van het 10-jarig bestaan van den Nederlandschen Kolfbond, zal gehouden worden, zijn door H.M. de Koningin Regentes beschikbaar gesteld twee groote bronzen medailles, waarvan één met de beeltenis van H.M. de Koningin en één met die van H.M. de Koningin-Regentes.

De medaille van H.M. Wilhelmina (met hangend haar) is thans nog te bewonderen in de prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. (Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors.)

Bron: Nieuwe Purmerender Courant 1895, Mark Aberkrom

Click for large image

bolsward_1895.jpg

Bolsward, 1895

Aankondiging van een 'Groote Kolfwedstrijd' op de IJsbaan der Vereeniging IJsclub Bolsward op Woensdag 6 Februari 1895. (IJs en Weder dienende.). Aardig is dat de grote ijscolf- en ijskolftradities uit de 17e eeuw aan het eind van de 19e eeuw nog niet waren uitgestorven.

Verschenen in de Leeuwarder Courant eind januari of begin februari 1895.

Bron: Leeuwarder Courant, Mark Aberkrom

Click for large image

1897_Briefkaart.jpg

Briefkaart, 1897

Briefkaart gedateerd 31 augustus 1897, waarin de Andijkers J. Groen en P. Smit zich aanmelden voor de Nederlandse kampioenschappen op 12, 13 en 14 september bij de heer J. Kuilman, secretaris van de organiserende vereniging te Nieuwe Niedorp. De heren maken gelijk van de gelegenheid gebruik om 'lozie' te vragen.

De tekst op de achterzijde luidt:
Andijk 31 August 97
Mijnheer
Ondergetekende leden der Nl Kolfbond wenschen aan de wed strijd deel te nemen en ook lozie te Nwniedorp
Met Achting
J. Groen
P. Smit

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

20081125_010.jpg

Lijst van deelnemers, 1897

Feestprogramma en Lijst van deelnemers aan den wedstrijd van den Nederlandschen Kolfbond, op 12, 13 en 14 september 1897 in de Sociëteit 'Over de Helft' te Nieuwe Niedorp.
Snelpersdruk van gebr. Groot, N. Niedorp

Het boekje bevat het programma voor deze dagen. Daarin is onder meer te lezen:
Zondag 12 September.
Voor zoover het Hoofdbestuur per trein 2.12 Greenwichtijd te Noord-Scharwoude aankomt, zullen de leden per rijtuig worden afgehaald.

Maar ook:
Gedurende den geheelen wedstrijd zal op het terrein annex 'de Prins Maurits' fancy-fair of kermesse d'été worden gehouden door de leden der Dameszangvereeniging 'MELODIA', afgewisseld door zang.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

20081125_011.jpg

Katknuppelen, 1897

In de hier voorafgaande Lijst der deelnemers is ook vermeld: 'Bij genoegzame deelneming zal op den laatsten dag PRIJSKATKNUPPELEN worden georganiseerd (natuurlijk zonder levende kat), mede uitsluitend voor leden van den bond.

Katknuppelen is een 'spel' dat veel is gespeeld. Tussen twee palen met een touw ertussen wordt een bierton gehangen en daar wordt een levende kat in gestopt. (De Kolfbond was netjes en gebruikte een 'nepkat') Vanaf een voorgeschreven afstand gooien de deelnemers aan het spel om de beurt met knuppels op de ton. Uiteraard gaat het opgesloten dier angstig mauwen en blazen, wat deels de lol was. Meer nog bestaat het vermaak uit engpret: zodra de ton in duigen viel, zoekt de kat ijlings een goed heenkomen en moeten de omstanders danig uitkijken dat dat niet via hun lijf, leden en kledij gebeurt. Met de ontsnapping van het mikpunt eindigt het katknuppelen. De laatste gooier krijgt de prijs.

Opmerkelijk is dat de lokale overheid een vergunning voor dit soort amusement verstrekte. Ook het stadsbestuur van Groningen gaf meermalen toestemming voor wedstrijden, die herbergiers meestal op officiële feestdagen als ’s Konings verjaardag of Bommen Berend organiseerden, bijvoorbeeld achter herberg 'De Groene Weide' hing dan een touw over het Boterdiep, waaraan een levende paling hing. De deelnemers moesten staande op een snel bewegend scheepje die glibberige paling vastgrijpen, wat vaak op een nat pak uitliep. Uiteindelijk ontving degene die de aal toch te pakken kreeg de prijs – een zilveren zakhorloge, tabaksdoos of gouden tientje.

Volgens krantenverslagen kwamen er horden toeschouwers op deze aaltrekkerijen af, maar liep het aantal actieve deelnemers wel terug. Zo gaven in 1840 een 21-tal mannen blijk 'van hunne vlugheid, kracht en vol¬hardende ijver' bij een aaltrekkerij, terwijl eenzelfde 'kluchtspel' in 1851 nog maar zes deelnemers telde.
Veelzeggend is ook, dat de aaltrekkerijen na 1859 niet meer voorkomen in de Courant. De laatste melding betrof er één bij een Landhuishoudkundig Congres in Winschoten, een evenement dat meer dan 1700 boeren en buitenlui trok.

Ondanks alle toeschouwers mag de betekenis van deze ‘dierkwellende spelen’ niet worden overschat. Want van het totale aantal volksvermaken vormden ze maar een fractie. Met name harddraverijen kwamen onnoemelijk veel vaker voor. En ook al stak iemand een renpaard wel eens gember in de kont, zulke wedstrijden vormden toch een andere categorie.

Regelrecht ‘dierkwellende spelen’ als katknuppelen, aaltrekken, en ganssabelen waren voor de negentiende eeuw allang op hun retour. Veel lokale en regionale overheden hadden ze al eens verboden, vooral op instigatie van de bevoorrechte kerk. Die ging het echter niet zozeer om de dieren, als wel om het zieleheil van deelnemers en toeschouwers. Dergelijke volksvermaken vonden immers vaak op een zondag plaats, terwijl er ook nog eens overvloedig drank bij vloeide.

Dat dit amusement volledig uitstierf danken we aan de georganiseerde, nog tamelijk elitaire, maar al meteen zeer invloedrijke dierenbescherming, die vanaf 1864 druk ging uitoefenen op allerlei overheden. Zo brak een Utrechts lid in 1868 in meerdere kranten de staf over een evenement met gemeentevergunning in het Friese Jorwerd, waarbij de deelnemers vanaf een bootje de met vet ingesmeerde kop van een levende gans moesten aftrekken. 'Zóó vermaakt men zich nog heden ten dage in het vrije en verlichte Friesland', riep de ingezonden briefschrijver uit. 'Laat ons zwijgen over hetgeen in het land der Inquisitie gebeurt bij de stierengevechten, zoolang er nog gruwelijker dingen in ons eigen land worden geduld.' En ’s mans actie had succes, want de Friese én de Groningse Commissarissen des Konings schreven alle gemeentebesturen aan om 'wreedaardige volksspelen' als katknuppelen, palingtrekken en ganssabelen, 'waar die nog bestaan', te verbieden als 'overblijfselen van den ouden onbeschaafden tijd'.

Dat gemeentebesturen hier ook gehoor aan gaven, blijkt weer in 1874, als ene Civis Hooglandicus meldt, dat 'vele van die barbaarsche volks¬ver¬makelijkheden' hier definitief tot het verleden behoren.

Landelijke wetgeving tegen dierenmishandeling kwam er pas in 1886, waarmee Nederland ver achterliep bij de meeste Europese staten (Servië had er zelfs stokslagen op gezet). Ook dan zijn het verbod en de sancties niet ingegeven door het lijden van dieren, maar omdat dergelijke wreedheden mensen kwetsten. Het betrof een stukje zedenwetgeving, dat in het Wetboek van Strafrecht tussen openbare dronkenschap en pornografie terechtkwam.

Juist in Amsterdam traden bepaalde elementen het verbod met voeten. Een door de politie verijdelde aaltrekkerij gaf in juli 1886 aanleiding tot een oproer, dat neergeslagen werd door 450 soldaten en 26 mensen het leven kostte. Vaak is dit Palingoproer in het perspectief geplaatst van de ontluikende arbeidersbeweging, en zeker deden er jonge socialistische rauwdouwers aan mee, maar leiders als Domela Nieuwenhuis distantieerden zich er dadelijk van. Met katknuppelen en aaltrekken wilden zij niets te maken hebben.

Tekst: Harry Perton

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

TOGIDO_3.jpg

Reglement TOGIDO, 1897

Reglement uit 1897 van kolfvereniging TOGIDO (= Tot Ons Genoegen Is Dit Opgericht).

De afbeelding is gemaakt met een 18e-eeuwse prent als voorbeeld. Deze prent was destijds in het bezit van mevrouw Bongers te Zeist.

Het reglement is eigendom van Gerard Palmboom, lid van TOGIDO te Krommenie.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

kolven_1.jpg

Sportalbum Koninklijk Huis, 1898

De oude relatie tussen Oranje en de sport wordt reeds bevestigd in 1898, het jaar van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina. De sportverenigingen van Nederland organiseren een groot nationaal sportfeest en bieden de Koningin als eerbetoon een fraai album aan.

De Nederlandse Voetbal Bond neemt het initiatief tot aanbieding van een huldeblijk. Een comité bestaande uit vertegenwoordigers van verschillende sportverenigingen laat een album maken met daarin de namen van de deelnemende clubs en verenigingen. De Koningin wil het huldeblijk aanvaarden op voorwaarde dat het een gekalligrafeerd versierd document zonder aquarellen en kostbare band wordt. Zij vindt dat de verenigingen niet op kosten gejaagd mogen worden. Toch wordt het uiteindelijk een luxueus geschenk, waarschijnlijk mede dankzij de vrijwillige bijdragen van kopstukken uit de sportwereld.

De vervaardiging van het album wordt begroot op vijftienhonderd gulden.Het comité betaalt voor een titelblad vijf tot tien gulden en voor een versierd blad per tak van sport tien tot vijftig gulden. Voor de deelnemende verenigingen bedragen de kosten rond de twee gulden. Er wordt bepaald dat een eventueel overschot aan gelden ten goede zal komen aan de Prins Hendrikstichting voor behoeftige oude zeelieden te Egmond aan Zee.

Deze Jugendstil-plaat uit 1898 komt uit dit sportalbum van het Koninklijk Huis en is fraai getekend door Willem Vaarzon Morel. Kleurige ballen volgen een baan door grillig getekende bloemmotieven in geel. De in paars, rood en zwart geschreven tekst vormt daarmee een mooi contrast.
Het aardige is dat dit blad een rechtstreeks verband legt tussen het oud-vaderlandse kolven en de 'moderne' sport golf. Enerzijds doet ze dat door golf als 'terrein-kolven' te betitelen, anderzijds door het samenbrengen van golf- en hockeyclubs en kolfverenigingen op één pagina.

De tekst luidt:
GOLF of TERREINKOLVEN
Doornsche Golf Club, Hague
Golf Club, Hilversumsche-Golf
Club, Velpsche Golf
Club
VELD- en IJSKOLF
Amsterdamsche Hockey- en Bandy C
Haagsche Hockey en Bandy Club
Hockey em Band Club Haarlem en Oms
Velser Hockey Club, Zwolsche Athl. C.
KOLVEN
NEDERLANDSCHE KOLFBOND
met de vereenigingen:
Raakt hem en Rechtdoor, te Alkmaar
Bolsward; Haarlem en Keer niet, te
Haarlem; Zaanstreek, te Koog a/d Z;
Mikwis, en Onder Ons, te Krommenie;
Over de helft te Nieuwe Niedorp;
Schiedam: De vier Eenen; te Spanbr:
Op Maat, te Zuid Scharwoude;
De Vriendschap, te Wateringen

De Kolf Ver: Noord Holland te
Krommenie; de Vriendschap
te Oosthuizen.

Bron: http://www.koninklijkhuis.nl/content.jsp?objectid=23499
Koninklijke Verzamelingen, Den Haag (A-50XIVb-97)

Literatuur
 Serendipity on Early Golf van Robin Bargmann, pagina 163. 2010. ISBN 978-90-816364-1-4

Click for large image

022_vignetten_1_nieuw.jpg

Sportalbum Koninklijk Huis, 1898

Vignetten van de afzonderlijke takken van sport gaan vooraf aan de versierde bladen met de namen van sportbonden en verenigingen.

Menso Kamerlingh Onnes vervaardigde VISSCHERIJ en ZWEMMEN;
Willem Vaarzon Morel KOLVEN en LAWNTENNIS;
Jaap Veldheer WIELRYDEN en SCHAATSENRYDEN;
Karel Sluijterman ATHLETIEK en HARDDRAVEN - RENNEN.

Bron: Koninklijk Huisarchief

Click for large image

Sloos.jpg

Advertentie kolfbaanverkoop, 1899

Advertentie van een kolfbaanverkoop te Winkel (NH), uit De Nieuwe Courant voor Alkmaar en omstreken, 1899.

Bron: Early Golf, catalogus van de reizende tentoonstelling Early Golf Tour 2004/2005, verzorgd door de Stichting Early Golf

Click for large image

LC_19010910.jpg

Leeuwarder Courant, 1901

Artikel van 8 september 1901 over de algemene vergadering van de Kolfbond te Bolsward.

Leeuwarder Courant (www.archiefleeuwardercourant.nl)

Click for large image

NS_1901.jpg

Nederlandsche Sport, 1901

Berichtje in Nederlandsche Sport uit 1901 (No. 1016, p. 10)

Bron: Pius Muskens

Click for large image

SEG_1902.jpg

Aankondiging, 1902

Handgeschreven aankondiging van een kolfconcours in Utrecht, waarbij gespeeld wordt volgens de reglementen van de Nederlandsche Kolfbond.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_1903_baanhuur.jpg

Verzoek om baanhuur, 1903

Op 1 januari 1903 verzoekt de heer Spuijbriek als voorzitter van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' aan de regenten van dit gasthuis om ook dit kalenderjaar de kolfbaan te mogen huren voor het oorspronkelijk overeengekomen bedrag van fl. 10 per jaar (ca. € 4,50).

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Willem-Tensen_.jpg

Prentbriefkaart, 1903

Op deze prentbriefkaart zijn Willem Tensen en zijn moeder afgebeeld. Willem Tensen werd in 1886, op 24 jarige leeftijd, kampioen op de 1e NK in Alkmaar. Hij was kastelein in Schellinkhout en oprichter van Kolfsociëteit STA VAST, welke in later jaren in Grootebroek speelde. Naast kolfkampioen was hij ook een goed biljarter en schaker en nam deel aan wedstrijden in het schoonrijden. Op de algemene vergadering in 1895 deed hij het voorstel om een kolfblad uit te geven, Dit voorstel werd afgewezen en zijn idee kreeg pas in 1953 vorm door de uitgifte van Kolfnieuws.

De prentbriefkaart is een reproductie van een schilderij van Albert Neukuys en is verzonden in 1903 door ene M. en gericht aan 'U. Bloem, p/a J. Poppen, smid op het buurtje dicht bij de kerk'.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

NieuweNiedorp.jpg

Prentbriefkaart Nieuwe Niedorp, 1903

Kolfbaan in de 'Prins Maurits' te Nieuwe Niedorp in 1903.

Vergelijk het olieverfschilderij uit dezelfde periode in het album Schilderijen.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

ijskolven-krommenie.jpg

IJskolven, 1903

KOLVEN.

De kolfclub 'Onder Ons., te Krommenie, had Zondag j.l. een wedstrijd uitgeschreven op het ijs. De wedstrijd had natuurlijk veel bekijks, als alles, wat gewoon is binnen te gebeuren, naar buiten wordt gebracht. Velen, hoe is 't in deze streek mogelijk? zagen voor het eerst dit echt nationaal spel. De prijzen (medailles) werden behaald door de heeren: P. de Boer, Koog a/Zaan; C. Woud, Krommenie, ens P. Stuurman, idem.

Krant onbekend

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

AA50_XXa_90_126.jpg

Kolfsocieteit 'Gouda', 1904

Aan het einde van de negentiende en aan het begin van de twintigste eeuw was het bij sportevenementen gebruikelijk om bij de koningin om een eremédaille te vragen. Dit gebeurde zowel door de Kolfbond, als ook door individuele kolfverenigingen. In deze brief doet het bestuur van de kolfsocieteit 'Gouda' een dergelijk verzoek aan koningin Wilhelmina.

De tekst luidt:
Aan Hare Majesteit de Koningin

Geven met verschuldigden eerbied te kennen de ondergetekenden
H. Berlijn, voorzitter en J.A. Verhoeff, Secretaris van de Kolfsocieteit 'Gouda' te Gouda, samen vormende het bestuur van de vereeniging.
dat tergelegenheid van het 50 jarig bestaan van de Societeit 'Ons Genoegen' te Gouda van wege den Nederlandschen Kolfbond een Nationaal Kolfconcours zal worden gehouden te Gouda op 19, 20 en 21 Juni a.s.
dat ondergetekenden zich daarom met den meesten eerbied tot uwe Majesteit wenden met het beleefde verzoek, dat het uwe Majesteit behagen moge, een medaille voor dien wedstrijd wel te willen beschikbaar stellen.

't welk doende enz
Het Bestuur voornoemd
(was getekend) H. Berlijn, voorzitter en J.A. Verhoeff, Secretaris

Gouda den 28 Maart 1904

Deze brief is blijkens het stempel rechtsboven op 29 maart 1904 binnengekomen en blijkens de aantekening linksboven onder nummer 726 ingeschreven in het brievenboek.
Diezelfde aantekening linksboven bevat ook de mededeling 'Toegezonden 1 kleine zilveren medaille. 7 April 1904.' Maar vóórdat dit besluit om een medaille toe te zenden genomen werd, is door koningin Wilhelmina eerst geïnformeerd naar de maatschappelijke positie van de kolfsocieteit. Zie voor het antwoord van de burgemeester de hierna volgende brief.

Wat opvalt is de doelmatigheid waarmee dit Goudse verzoek is afgedaan:
- Op maandag 28 maart schrijft de kolfsociëteit de brief.
- Op dinsdag 29 maart wordt de brief ingeschreven in het brievenboek van de koningin.
- Op donderdag 31 maart gaat een verzoek om informatie uit aan de burgemeester van Gouda.
- Op vrijdag 1 april schrijft de burgemeester zijn antwoord (dat waarschijnlijk op zaterdag 2 april bij het Kabinet der Koningin zal zijn binnengekomen).
- Op donderdag 7 april wordt de zilveren médaille verzonden aan de kolfsociëteit.

Bron: Koninklijk Huisarchief, inventaris nummer A50-XXa-90 no 126

Click for large image

AA50_XXa_90_126a.jpg

Burgemeester Gouda, 1904

Op vrijdag 1 april 1904 beantwoordt de burgemeester van Gouda het verzoek om informatie aan de koningin.

De tekst van de brief luidt:

Voorzijde
No. 340 B (briefnummer en initiaal van de burgemeester)

Gouda, den 1en April 1904.

Onderwerp: Medaille

Bijlage: 1. (N.B.: ontbreekt in deze tentoonstelling)

In antwoord op Uw schrijven van 31 Maart jl. No. 726a heb ik de eer UHoogWelgeboren beleefd mede te deelen dat blijkens bekomen inlichtingen het vijftigjarig bestaan van de Kolfsocieteit 'Gouda' samenvalt met het vijftigjarig bestaan van de societeit 'Ons Genoegen', welke voor de Kolfsocieteit is gebouwd en aanvankelijk slechts bestond uit een Kolfzaal.
De Kolfsocieteit 'Gouda' heeft steeds een zeer opgewekt leven geleid en is eene der bij den gegoeden burgerstand meest populaire vereenigingen; verwacht wordt dat aan den door haar uitgeschreven wedstrijd zal worden deelgenomen door 16 aan den Nederlandschen Kolfbond aangesloten clubs uit verschillende provinciën van ons land met ongeveer 160 deelnemende personen.
Naar mijn bescheiden meening bestaat er alleszins reden aan Hare Majesteit het schenken eener medaille

Aan
den Heer Particulier Secretaris
van H.M. de Koningin
te
's Gravenhage

Achterzijde
medaille in overweging te geven.

De Burgemeester van Gouda,
(was getekend: onleesbaar)

Kennelijk is deze brief geschreven door de chef van het Kabinet van de Burgemeester, want op de achterzijde bevindt zich ter hoogte van de regel 'De Burgemeester van Gouda' een (onleesbare) paraaf onder de afkorting Acc

Op de voorzijde van de brief bevindt zich de potloodaantekening '1 kleine zilveren - 50j.'. En dit is precies wat gebeurd is: op 7 april is een kleine zilveren medaille toegezonden aan kolfsocieiteit Gouda.

Bron: Koninklijk Huisarchief, inventaris nummer A50-XXa-90 no 126a

Click for large image

kolfbroeder.jpg

De Kolfbroeder, 1905

De Kolfbroeder, Orgaan van de Nederlandsche Kolvers, verschijnt op ongeregelde tijden.

Eerste Jaargang. Vrijdag 15 September 1905. No. 1. Het is onbekend of nog vervolguitgaven zijn verschenen.

Bron: archieven Joop Brongers, Do Smit

Click for large image

1905_Dirkshorn_Kolfwedstrijd_op_schaatsen.jpg

Advertentie, 1905

Advertentie voor een te houden kolfwedstrijd op het ijs in Noord-Hollandse Courant uit 1905.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

A50_XXa_90_170.jpg

Koningin Wilhelmina, 1907

In juli 1907 vraagt de kolfclub 'Onder Ons' te Krommenie aan koningin Wilhelmina om een medaille beschikbaar te stellen.

De tekst van de brief luidt:

Voorzijde

Aan Hare Majesteit, de Koningin der Nederlanden.

Geeft met den meesten eerbied te kennen;
Het Bestuur van de Kolfclub 'Onder Ons' te Krommenie;
dat in de maand September van dit jaar alhier zal worden gehouden de gewone jaarlijksche wedstrijd van den Nederlandschen Kolfbond, welke wedstrijd zal samenvallen met het tien jarig bestaan onzer club;
dat de deelnemers aan dien wedstrijd het op den hoogsten prijs zouden stellen, wanneer door Uwe Majesteit eene medaille werd beschikbaar gesteld, om uit te reiken aan dengene die het hoogste aantal punten zal hebben geslagen;
Redenen waarom wij beleefdelijk de vrijheid nemen ons tot Uwe Majesteit te wenden, met het eerbiedig verzoek, dat

Achterzijde
het aan Uwe Majesteit moge behagen, om ten behoeve van meergenoemden Kolfwedstrijd eene medaille beschikbaar te stellen.

't Welk doende enz.
Het Bestuur der Kolfclub voornoemd,
(was getekend: onleesbaar) Voorzitter
(was getekend: onleesbaar) Secretaris

Kennelijk circuleerde de tekst voor deze verzoekschriften onder de kolfclubs, want de woordkeus is vrijwel gelijk aan die in andere brieven (zie bijvoorbeeld Kolfsocieteit Goud, 1904).

Bron: Koninklijk Huisarchief, inventaris A50-XXa-90 no 170

Click for large image

SEG_1907_feest.jpg

Uitnodiging gezellige bijeenkomst, 1907

Ter viering van het behalen van het Nederlands kampioenschap in 1907 zijn alle gildenbroeders uitgenodigd voor een gezamenlijke maaltijd.

Let op de fraaie Jugendstil-versiering.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 61. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

20081125_009.jpg

Handleiding, 1909

In 1909 publiceerde A.P.L. Spuybroek, Secretaris van den Nederlandschen Kolfbond te Utrecht (...!) het boekje 'Het Kolfspel, Geïllustreerde Handleiding.

In dit boekje komen aan de orde:
- Geschiedenis
- Het Kolfspel
- Wat zijn de vereischten van eene goede kolfbaan?
- De regelen (Reglement van 1799, Reglement van 1855-1886, Statuten en huishoudelijk reglement van den Nederlandschen Kolfbond)
- Het tegenwoordige hoofdbestuur van den N.K.B.
- Baanleggers en fabrikanten van kolven en ballen

Het boekje bevat 8 afbeeldingen, waarvan enkele zijn opgenomen in deze webtentoonstelling. Op pagina 10 vinden we de (hier niet geïdentificeerde) afbeelding die later is gebruikt voor de herdenkingstegel voor de heer Spuybroek (zie het album Sier- en gebruiksvoorwerpen in dit tijdvak).

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Literatuur
• Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 46. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

LC_19090908.jpg

Nationale kolfwedstrijd, 1909

Aankondiging van de nationale kolfwedstrijd te Bolsward in de Leeuwarder Courant van 8 september 1909.

Leeuwarder Courant (www.archiefleeuwardercourant.nl)

Click for large image

SEG_1909.jpg

Invitatie kolfconcours, 1909

Invitatie voor een kolfconcours op de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis op 21 januari 1909. Daaronder het antwoord van dr. Van Balen Blanken:

14-1-09
Amice,
Belangrijke verlossingen zullen mij waarschijnlijk beletten om aan de vriendelijke uitnodiging tot deelname aan het kolfconcours gevolg te geven.
Gebeuren ze nog voor de 21ste, dan zult ge me zien.
Met hartelijke dank voor Uwedele (...?) invitatie, (uw) steeds toegenegen dienaar,
Van Balen Blanken

Merk op dat uit het antwoordkaartje blijkt dat dr. Van Balen Blanken ook 's zondags spreekuur hield van 11 tot 1 uur.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

revuesporten19090908.jpg

Revue der sporten, 1909

Op 8 september 1909 wijdde het tijdschrift 'De Revue der Sporten' een artikel aan het kolfspel. Hoewel het verhaal een groot aantal onnauwkeurigheden bevat (Van Hengel, Brongers en Van Woerden hadden nog niet gepubliceerd!), geeft de sfeertekening toch voldoende reden om dit op te nemen in deze tentoonstelling.

De tekst luidt:
PRAATJES EN PLAATJES OVER HET KOLFSPEL
Wanneer er sprake is van echte nationale takken van sport, dan behooren wel in de eerste plaats genoemd te worden het drietal geliefde volksspelen: kaatsen, kegelen en kolven.
In onderstaande regelen willen wij trachten een en ander te vertellen van de laatste van het edele drietal, het oud, mooie kolven. Want oud is het kolfspel - eeuwen terug vinden we het kolven als zeer geliefde ontspanning. Trouwens in die tijden stonden de verschillende balspelen in hooge eere.
Speciale kolfbanen, zooals wij die in onzen tijd aantreffen, hield men er in de Middeleeuwen echter niet op na. Ge zult niet licht raden, geachte lezer, waar toen 'mitter colven' geslagen werd. Men beoefende het spel te dien tijde op de kerkhoven en in de kerken.
In de 16e en de eerste helft der 17e eeuw vond men deze speelplaats zeker toch wel wat vreemdsoortig, want hoe langer hoe meer werden er 'keuren' gemaakt door de stedelijke regeeringen, waarbij het verboden was 'gedurende de predikatie op de kerkhoven eenig getier te maken met rasen, met kolven, dobbelen, kaatsen enz.'. Ja, zelfs hadden in de 15e eeuw de kloosterlingen in de Nes te Amsterdam, waar destijds zeer veel kloosters stonden, hevig geklaagd over het kaatsen, kolven en meer balspel - en werden op die aanklacht door de Amsterdamsche vroedschappen strenge keuren uitgevaardigd. 't Uitbrengen van die verbodsbepalingen had echter niet veel succes, want zooals ik reeds opmerkte, waren de balspelen nu eenmaal zeer geliefd bij het volk, en liet men zich niet gemakkelijk beperken in de uitoefening van de beminde spelen.
Oorspronkelijk was het kolven een kinderspel, dat op ijs of op de marktpleinen met houten stokken en ballen werd gespeeld. Langzamerhand vonden de ouderen het spel zeer interessant, en weldra nam het kolfspel onder de volwassenen naast het kaatsspel een voorname plaats in.
Geliefd werd het spel bij oud en jong, bij arm en rijk. De minder gegoeden bleven het spel beoefenen op pleinen en straten, de deftige burgers lieten 'speciale banen' ter beoefening van het spel aanleggen. Toch waren in den beginne de zoogenaamde 'kolfbanen' zeer primitief. 't Waren vierkante of langwerpig afgeschutte perken, waarvan de grond met schelpen bestrooid was. Een paar dunne palen bevonden zich in de baan. Ook het speelgereedschap was nog uiterst gebrekkig: een vierkante houten klik aan een stok was de kolf, waarmede een lichte haren bal werd voortgeslagen.
Een groote verbetering in speelruimte- en speelgereedschap werd aangebracht in 't einde der 18e eeuw. En 't kolven zooals dat thans nog wordt gespeeld, dateert uit dien tijd. De kolfbanen werden zorgvuldig gevloeid met een vasten laag, en van boven overdekt, zoodat de langwerpige loodsen ontstonden, die men thans onder den naam 'kolfbaan' nog zeer talrijk in Noord-Holland aantreft.
Ook de ballen ondergingen een groote verandering. De haren bal werd vervangen door den sajetten kolfbal. Zoo'n bal, 8 à 10 cM in doorsnede, heeft meestal een kleine elastieken kern, die weder met sajet stevig omwonden is, totdat de bal de verlangde grootte heeft bereikt. Daarna worden zij met een geitevelletje bekleed, dat er stevig met koperdraad om wordt genaaid.
De houten 'klik' onder aan de kolfsteel werd vervangen door een stevige koperen, terwijl de dunne kolfpalen plaats maken voor zware keurig rondgedraaide palen.
In het laatst der 18e en het begin der 19e eeuw vierde het kolfspel zijn hoogtij. Toen kon men geregeld in de kolfbanen de rijke Hollandsche kooplieden en de welgestelde boeren aantreffen. De jas uitgetrokken, de hoed op het hoofd, de lange Goudsche pijp dwars in den mond, zoo was het type van den echten ouderwetschen kolver. 't Kolven was een 'voornaam' kalm spel.
Doch in den loop der 18e eeuw geraakte het spel in verval. Vooral het biljart trachtte het spel te verdringen, en werkelijk kwam de tijd, dat er kolfbanen gesloten werden, en de 'kastelein' zijn kolfballen verkocht aan een ander.
Op deze reactie is echter in den loop der vorige eeuw eene herleving van het aloude geliefde balspel gevolgd. De liefhebbers van het kolfspel hebben de handen ineen geslagen, en in 1885 werd opgericht de Nederlandsche Kolfbond, die in verschillende deelen van ons land zijn afdeelingen heeft gevestigd. Telken jare houdt die bond zijn wedstrijd, waar kolvers van heinde en ver samen komen, om zich met elkander te meten. Zoodoende blijft het geliefde spel in eere. Opmerkelijk is het nog, dat vooral in Noord-Holland en Friesland de sajetballen totaal verdrongen zijn door de gomballen, welke massief gemaakt zijn van caoutchouc, met zwavel geprepareerd. In Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland gebruikt men nog bij voorkeur sajetballen.
Over de verklaring van het spel zullen wij maar geen woorden verspillen. Trouwens, 't best leert men het spel, zooals bij alles, door het zelf te doen.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

revuesporten19090915.jpg

Revue der Sporten, 1909

Op 15 september 1909 plaatste het tijdschrift Revue der Sporten deze groepsfoto van de deelnemers aan de Nationale Kolfwedstrijd die van 12 tot en met 14 september te Bolsward gehouden werd ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de kolfclub 'Bolsward'.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

Kolfbond_1910.jpg

Overzicht Kolfbond, 1910

Overzicht over het 25-jarig tijdvak 1886-1910 van de Nederlandsche Kolfbond.

Het boekje telt 17 bedrukte bladzijden en geeft een opsomming van de bestuurssamenstellingen, plaatsen van vergadering saldi van de rekening in de genoemde periode. Achterin het boekje is een lijst met prijswinnaars uit dezelfde periode geplakt.

13,4 x 21,3 cm. Geniet in een grauwgrijs omslag.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_20080102_009.jpg

Uitnodiging kolfwedstrijd, 1912

Utrecht 20 Mei 1912

Den Heer ...
te ...

GEACHTE KOLFBROEDER!

Ter viering van haar 10-jarig bestaan wenscht de KOLFCLUB "UTRECHT" een UITNOODIGINGSWEDSTRIJD uit te schrijven voor de leden van het Hoofdbestuur van den Nederlandschen Kolfbond en enkele andere bevriende Kolvers.
Deze Wedstrijd zal plaats hebben ZONDAG 2 JUNI a.s. in de Kolfbaan van het St. Eloyen-Gasthuis (Boterstraat 26) te Utrecht, aanvangende 's morgens 11 uur.
Na afloop van den wedstrijd wordt aan de uitgenoodigde deelnemers een Feestmaaltijd aangeboden in den Huize Molenaar.
De regeling van den wedstrijd is vermeld in achterstaand programma.
Wij noodigen U uit aan dit Kolffeest deel te nemen, U de verzekering gevende dat wij Uwe tegenwoordigheid op zeer hoogen prijs zullen stellen en dat wij ons best zullen doen U dezen dag zoo aangenaam mogelijk te maken.
Beleefd verzoeken wij U vóór Zondag 26 Mei a.s. aan onzen Secretaris te berichten of U van deze uitnoodiging gebruik maakt en wanneer zulks het geval is, met opgave van dag, uur en plaats van aankomst (Centraal-Station, S.S. of Halte Biltstraat H.S.M.).

Na kameraadschappelijken groet,

Hoogachtend

C.F.H. KLOKKE, Voorzitter.
A.P.L. SPUIJBROEK, Secretaris.
(Oudwijkerlaan 18)

Click for large image

SEG_20080102_008.jpg

Programma kolfwedstrijd, 1912

Programma van den Kolfwedstrijd

te houden op Zondag 2 juni 1912 in de
Kolfbaan van het St. Eloyen-Gasthuis
uitgeschreven door de Kolfclub "Utrecht"

's Voormiddags 10½ Uur
Officiëele Ontvangst van de Gasten
Aanbieding van den Eerewijn

's Voormiddags 11 uur
Aanvang der Wedstrijd

Pauze van 12½ - 1½ Uur

's Namiddags 6 Uur
Feestmaaltijd in den Huize Molenaar
aangeboden aan de genoodigden
Uitreiking der Prijzen

Wedstrijd A
Uitsluitend tusschen de uitgenoodigde Kolvers

Ieder deelnemer maakt 3 seriën van 5 slagen en kan desgewenscht vooraf
één proefslag doen.
Voor deze afdeeling worden uitgeloofd 3 fraaie kunstvoorwerpen.

Wedstrijd B
Tusschen de Gasten en de Leden van de Kolfclub "Utrecht"
om één Eereprijs
in ééne Serie van 5 Slagen

Bij gelijk aantal punten wordt gekampt in 5 slagen.
Geen der deelnemers kan meer dan één prijs krijgen.

Click for large image

SEG_1912.jpg

10-jarig bestaan kolfclub Utrecht,1912

'Spijslijst' en feestlied ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' in 1912. De feestelijkheden vonden plaats bij Huize Molenaar aan de Lange Nieuwstraat te Utrecht.

Let op de fraaie decoratie van het feestlied.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

20081223_1917.jpg

Kolfuitslag, 1917

Gedrukte kolfuitslag, gedateerd 20 oktober 1917. Dit knipsel is afkomstig uit het weekblad 'De Nederlandsche Sport' waar de Kolfbond in die tijd haar kolfnieuws en -uitslagen in publiceerde.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

Kolfbond_1918.jpg

Verslag, 1918

In 1918 ontstond kennelijk een tekort aan ballen en een goede reparateur was ook moeilijk te vinden. De heer Spuijbroek, secretaris en de Kolfbond ging op onderzoek en leverde het volgende verslag:

Aan het Hoofdbestuur van den
Nederlandschen Kolfbond.

Utrecht, den 20 Sept. 1918.
Mauritsstraat 31.

Waarde Kolfbroeders,
Toen mij in het laatst van 1917 werd opgedragen een onderzoek in te stellen naar een opvolger van wijlen den heer L.M. van der Laar, in leven Mr. Behanger en Kolfballen fabrikant en reparateur te Gouda (Markt A 47, later Kattensingel), had ik niet gedacht zoolang met mijn rapport behoeven te wachten.
Een onderzoek bij de familie van den overledene en bij diens notaris, Mr. Pitlo, gaf weinig licht, al bood de dochter van Dr. P. de Boer, arts te Gouda, tijdens de ziekte van haar vader, ook hare vriendelijke tusschenkomst.
De heer van der Laar deed het werk zelf en had daarbij geen hulp. Een opvolger in de zaak is er niet. Nog nadere nasporingen naar alle richtingen bleven vruchteloos. Alleen had eene nicht van den overledene de vriendelijkheid om wat er overgebleven was, mij te doen toekomen, nl. een nijptangetje, een klein stukje fijn koperdraad en een paar kleine reepjes leer, welke na den oorlog wellicht als monster kunnen dienst doen.
De noodige wol of sajet werd door hem besteld bij den heer Scherpenzeel te Veenendaal en de stukken leer bij de firma J. Beuns en zoon in de Kalverstraat te Amsterdam.
Bij de onderzoekingen te Gouda door den heer D. Tiemeijer, werktuigkundige te Koog aan de Zaan, is een oude knecht ontdekt van den reeds lang (plm. 1902) overleden behanger H. van Baarzel.
Deze, genaamd G.N. van Hooff, Mr. zadelmaker Kleiweg te Gouda, heeft voor de Koog een zestal ballen overtrokken. Het laat zich aanzien, dat hij de in langen tijd niet beoefende kunst, wel weer zal aanleeren. Althans de laatste ballen zijn goed overtrokken. Het leder is wel zwart of donkergrijs, maar de ballen loopen goed. Het oude materiaal is niet meer te verkrijgen.
Hoogachtend,
De Secretaris:
A.P.L. SPUIJBROEK

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

20081223_1919.jpg

Nederlandsche Staatscourant, 1919

De Nederlandsche Staatscourant van 19 maart 1919 bevatte dit Bijvoegsel met de statuten van De Nederlandsche Kolfbond, (toen) gevestigd te Utrecht.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

Spuijbroek_memoriam_1920.jpg

Spuijbroek In Memoriam, 1920

In Memoriam, uitgegeven bij gelegenheid van het overlijden van de heer Spuijbroek in februari 1920.

De heer Spuijbroek was vanaf de oprichting betrokken bij de Kolfbond, waarvan de laatste 25 jaar als secretaris. Tot zijn verhuizing naar Utrecht was hij voorzitter van 'De prins van Oranje' te Goes. Ook in Utrecht wilde hij kolven. Hij mocht de kolfbaan in het St. Eloyen Gasthuis bekijken, maar moest tot de broederschap toetreden om te mogen spelen. Aldus geschiedde en hij verenigde de kolvende broeders in de Utrechtse Kolfclub, die in 1902 tot de kolfbond toetrad. Daarmee kwam het secretariaat van de bond in het gasthuis en bleef dat tot aan zijn dood. De kolfclub veranderde van naam in Kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Bron: archief Kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

kn3_1923.jpg

Krantenknipsel, 1923

Krantenknipsel uit 1923, oospronkelijk afkomstig uit de verzameling van M.D. Kalker, voormalig bestuurslid van de Kolfbond.

Bron: Stadsarchief Amsterdam en Annette Klinkert

Click for large image

Kolfbond_1925.jpg

Aankondiging, 1925

NEDERLANDSCHE KOLFBOND
HOOFDBESTUUR

Koog aan de Zaan, 11 augustus 1925.

Het Hoofdbestuur heeft de eer te Uwer kennis te brengen dat de JAARLIJKSCHE WEDSTRIJD van den Nederlandschen Kolfbond, wat tevens haar VEERTIGJARIG JUBILEUM is, dit jaar zal gehouden worden te Alkmaar op 12, 13, 14 en 15 September in het Café-Restaurant 'Centraal' van den Heer C. Berkhouwer.
De Algemeene Vergadering is bepaald op Maandag 14 September op de bovenzaal, des namiddags 2 uur. De Agenda luidt als volgt:
1. Feestrede van den Voorzitter v.d. Nederl. Kolfbond, Dr. G.C. v. Balen Blanken.
2. Ingekomen stukken.
3. Notulen der vorige vergadering.
4. Rekening van den Penningmeester.
5. Verkiezing Hoofdbestuursleden. Wegens periodieke aftreding van de \heeren Dr. G.C. van Balen Blanken, D. Bloemendaal, H. de Boer en D. Tiemeijer. De aftredenden zijn herkiesbaar.
6. Vaststelling van de plaats, waar de volgende Algemeene Vergadering zal worden gehouden en aanwijzing van de plaatsvervangster.
De Kolfclub 'Op Maat'. te Zuid-Scharwoude, heeft voor 1926 den Nat. wedstrijd gevraagd, daar deze club dan 40 jaar bestaat.
7. Voorstel van de Kolfclub 'Zaanstreek' om de markeurs weder het recht te verleenen in de Nationale wedstrijden van den N.K.B. uit te komen.
8. Definitie van Art. 7, 1e alinea, van het Reglement voor het Kolfspel.
9. Mededeelingen en Rondvraag.
10. Sluiting.

Namens het Hoofdbestuur,
Dr. G.C. VAN BALEN BLANKEN, Voorzitter, Spanbroek.
F.Q.C. DEN HOLLANDER, Penningmeester, Voorburg.
D. TIEMEIJER, Secretaris, Koog a.d. Zaan.

Click for large image

Kolfbond_1927.jpg

Kennisgeving, 1927

NEDERLANDSCHE KOLFBOND
HOOFDBESTUUR

Koog aan de Zaan, 4 Augustus 1927.

Het Hoofdbestuur heeft de eer te Uwer kennis te brengen, dat de JAARLIJKSCHE WEDSTRIJD van den Nederlandschen Kolfbond dit jaar zal gehouden worden te Lopik, in de kolfbaan van den Heer Jb. Hoefnagel, op 12,13 en 14 September.
De Algemeene Vergadering is bepaald op Dinsdag 12 September, des namiddags 2 uur.
De Agenda luidt als volgt:
1. Opening door den Voorzitter van den Nederl. Kolfbond, Dr. G.C. van Balen Blanken.
2. Ingekomen stukken.
3. Notulen der vorige vergadering.
4. Rekening van den Penningmeester.
5. Verkiezing Hoofdbestuursleden. a. Wegens periodieke aftreding van de Heeren G.C. Eisma, J. Stammes, Th.R. Lunenburg, M.D. Kalker Jr. De aftredenden zijn herkiesbaar. b. (doorgehaalde tekst)
6. Vaststelling van de plaats, waar de volgende Algemeene Vergadering zal worden gehouden en aanwijzing van de plaatsvervangster.
7. Mededeelingen en Rondvraag.
8. Sluiting.

Namens het Hoofdbestuur,
Dr. G.C. VAN BALEN BLANKEN, Voorzitter, Spanbroek
F.Q.C. DEN HOLLANDER, Penningmeester, Voorburg.
D. TIEMEIJER, Secretaris, Koog aan de Zaan

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

SEG_ca1942.jpg

Gelukstelegram, 1927

Gelukstelegram voor kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' van de familie Dil uit Koog Zaandijk. Verstuurd ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan in 1927.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_20080102_029.jpg

Feestmenu, 1927

Feestmenu van 26 februari 1927 ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'. Plaats Huize Molenaar aan de Lange Nieuwstraat te Utrecht.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

A50_XXa_342.jpg

Prijslijstje koninklijke médailles, 1930

Handgeschreven prijslijstje in een persoonlijk boekje van koningin Wilhelmina uit 1930.

De tekst luidt:

Prijs der koninkl. medailles:
1930:
Groote gouden medaille ... 306,- gulden
kleine gouden medaille ... 117,- gulden
groote zilveren medaille --- 12,- gulden
kleine zilveren medaille ... 6,75 gulden
groote bronzen medaille --- 4,25 gulden
kleine bronzen medaille --- 3,20 gulden

Sedert Juni 1931:
de groote medailles afgeschaft en vervangen door de zgn. kleine medailles, welke nu de groote worden:
groote gouden medaille ... 107,- gulden
groote zilveren medaille ... 6,90 gulden
de nieuwe kleine gouden med (30 mm) ... 48,- gulden
de nieuwe kleine zilveren med. ... 3,- gulden
H.M. wil toch de kleine zilv. medaille liever niet gebruiken.

TH.J. DE KONING (leverancier?)
Passage 36-38

Bron: Koninklijk Huisarchief, inventaris A50-XXa-342

Click for large image

Vereeniging.jpg

De Vereeniging, 1931

Op 1 mei 1931 verscheen op pagina 2 van de avondeditie van 'Het Vaderland' het volgende bericht:

DE SOCIETEIT "DE VEREENIGING"
1851 - 1931

De Societeit de Vereeniging bestaat vandaag 80 jaren, een lustrum dat bestuur en leden natuurlijk niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Er wordt vandaag en volgende dagen der aanstaande week feest gevierd, zij het dan ook zoo luisterrijk als nu vijf jaar geleden, toen de Societeit 75 jaar had bestaan. Er zit een traditie, een stuk geschiedenis van Den Haag aan deze societeit, welke in het midden der vorige eeuw (1851) werd opgericht door eenige Haagsche burgers, die, een kolfje naar hun hand zoekende, in de Kazernestraat terecht kwamen en daar een ruime kolfbaan stichtten.
Het waren twee Hagenaars, vangezelligheid en kolven houdende, die er den eersten steen legden: Van Zeggelen, de luimige dichter, en Diepenheim, een ambtenaar van het ministerie van Koloniën, die later in Indië directeur van Financiën is geweest.
Van Zeggelen, die de penvoerder was en vroolijke kegel- en kolfliederen voor de societeit dichtte, voelde zich te midden dezer welgestelde burgers en hun ega's zeer op zijn gemak. Als hij in de societeit zijn 'Pieter Spa' of 'Louw' voordroeg, zaten de rustende kolvers te schateren en verkneukelden de vrouwen zich over al die grappige avonturen. Want het was vooral in de vorige eeuw een goede gewoonte in De Vereeniging, dat steeds de vrouwen mede feestvierden, terwijl de societeit vermaard was om haar kinderfeesten.
In een der zalen hangt een fraaie aquarel door Elchanon Verveer *), voorstellende het feest van het 25-jarig bestaan, waarop de goed gelijkende portretten van tal van Haagsche dames en heeren, die daar in feeststemming bijeen waren, niet allemaal op een rijtje zooals op de huidige foto's, maar in den vollen roes van het feest in bonte mengeling, onbewust dat de geestige Verveer hen zou vereeuwigen.

Met Van Zeggelen en Diepenheim (de eerste voorzitter) waren leden van het eerste bestuur J. Ragut, H. Hendrikse, mr. H.J. Soury, J.A. Stricker en J.C.Th. Vigelius.

Den eigenlijken stoot tot de oprichting der societeit gaf een Haagsche huis- en rijtuigschilder, J. de Visscher. Ik vond dit in het oudste document van de societeit, in een circulaire d.d. 28 Maart 1851, waarin deze heer De Visscher meedeelt, dat hij door aankoop eigenaar is geworden van het huis en den tuin in de Kazernestraat, wijk H nr. 198. Nu hij - aldus De Visscher - zijn hechsten steun, wijlen Z.M. Willem II, door den dood had verloren, wilde hij zijn zaken aan kant doen en had het bewuste pand gekocht, teneinde aldaar een gelegenheid te openen 'tot daarstelling van een sociaal genoegen', hetwelk elders, bijv. te Amsterdam en Rotterdam genoten en gewaardeerd, hier ter stede niet gevonden werd, n.l. een burgersocieteit. De man wijdt dan uit over de bijzondere geschiktheid van zijn pand met een net ingerichte zaal en een tuin van ruim 2 bunders **). En werkelijk, de circuliare heeft gepakt, want het gevolg was dat, als resultaat van een nieuwe circulaire, thans van een aantal burgers, 30 April 1851 84 Hagenaars zich bereid verklaarden tot oprichting ener societeit.

Zoo zag men zich geïnstalleerd in het lokaal 'Welgelegen'. Waar bevond men zich toen eigenlijk in 't midden der vorige eeuw?

Onze stad had daar in de Kazernestraat, evenals trouwens bijna overal elders, een gansch ander voorkomen. De Parkstraat bestond toen nog niet. Men was er geheel buiten, de nachtegalen kwinkeleerden er in de lente, vandaar de naam Nachtegaalspad, waar een woning in de onmiddellijke nabijheid uiteraard 'welgelegen' moest zijn. Er waren in de omtrek van de Kazernestraat meer moestuinen dan huizen. Wat thans Mauritskade is, was toen nog Hoogewal. De Willemstraat was pas in eersten aanleg. Kortom, een idyllisch oord!

Voor de gezellige avonden waren er al spoedig buitengewone krachten. Het lid David Bles en de Verveers gaven er kunstbeschouwingen; het muzikale dier soirées werd verzorgd door de leden Ligtenberg, drie heeren Enthoven, Faubel, Zurhaar en De Lange; de literaire geneugten door de in dien tijd vermaarde letterkundigen en dichters S.J. van den Bergh, W.J. van Zeggelen, Calisch, mr. H.J. Soury en A.C. Oltmans, auteur van 'De Schaapherder' en 'Het Slot Loevestein'.

Met vond zich eerst recht thuis in 'Welgelegen', toen in 1852, door de offervaardigheid der leden, huis en tuin gekocht konden worden. Ziedaar de wordingsgeschiedenis van de Societeit de Vereeniging. Sedert is zij steeds geweest en gebleven een zeer gezellige, intieme societeit van een betrekkelijk klein aantal leden, wat altijd bevorderlijk is geweest aan het aanknoopen en bevestigen van vriendschapsbanden en verpoozing van den dagelijkschen arbeid door gepaste gezelligheid.

Vermaard was indertijd de kolfbaan en toen dit spel uit den smaak geraakte, in nog hoogere mate de kegelbaan.
Hoor maar eens, hoe bij de opening van de kolfbaan Van Zeggelen zijn lier tokkelde:

Al kostte ze ook veel geld en zweet,
Veel zorgen en veel zuchten,
Toch eindelijk is de baan gereed,
En biedt haar eerste vruchten.

De kolvers staan als strijders klaar,
Gereed om aan te vallen,
De strijdlust voert hen tot elkaar
Het oog vlamt op de ballen. (Enz.)

En bij de opening van de kegelbaan:

De nieuwe baan is kant en klaar,
De baan waarnaar wij smachtten;
Het negental staat bij elkaar,
De kegeljongens wachten.
Ons oog waart langs den witten wand
Met zichtbaar welgevallen;
Reeds tast des keeglaars vaste hand
Begeerig naar de ballen. (Enz.)

De tegenwoordige bestuurders zijn de heeren J. Dronkers, voorzitter; F.A.L. Bienen, secretaris; W.A. Dwars, penningmeester; en de commissarissen H. van Dooren, H. van Rijnmenam, J.G. de Swart en J. van Vliet.

Hx.

*) De huidige verblijfplaats van de hier beschreven aquarel van Elchanon Verveer kon niet worden achterhaald en daarom kan ook geen afbeelding in deze tentoonstelling worden opgenomen.
**) In Nederland werd bij de invoering van het metriek stelsel in 1816 de bunder gelijkgesteld aan 1 hectare of 10.000 vierkante meter. In 1937 werd de bunder in Nederland als officiële vlaktemaat afgeschaft.


Dit in onze ogen wat uitvoerige betoog biedt een fraai inkijkje in de wijze waarop in de achttiende eeuw in steden societeiten tot stand kwamen, maar ook in het landelijke karakter van een terrein dat tegenwoordig deel uitmaakt van het Haagse centrum.

Bron: Het Vaderland (via Koninklijke Bibliotheek), Dirk Spijker

Click for large image

VBB_1935_.jpg

Dr. G.C. van Balen Blanken, 1935

Tekening (gedateerd 1932) van Sytze Henstra uit de Enhuizer Courant uit 1935, met veel artikelen naar aanleiding van het gouden jubileum van de Kolfbond.

De krant is digitaal beschikbaar in de archieven van Joop Brongers.

Bron: Do Smit

Click for large image

kn9_1935.jpg

Kolfbond, 1935

Viering van het gouden jubileum van de Kolfbond tijdens de Nederlandse Kampioenschappen op de kolfbaan van café De Gekroonde Zwaan te Grootebroek in 1935. Dr. G.C. van Balen Blanken, voorzitter van de Bond, opent de wedstrijden met een eerste slag. Aan zijn rechterhand staat de heer Roosje, voorzitter van kolfclub 'Sta Vast' uit Grootebroek. In café Het Wapen van Grootebroek, schuin tegenover café De Gekroonde Zwaan, was bij deze gelegenheid een kolftentoonstelling ingericht.

Op de achterwand op deze foto zijn werken te zien van Jo Schrijnder (1894-1968), in die tijd burgemeester van Grootebroek. Jo Schrijnder was van 1937-1943 voorzitter van de Kolfbond. Rechts ziet u de tekening in gekleurd krijt die u terug kunt vinden in het album Prenten.

Het krantenknipsel is oorspronkelijk afkomstig uit de verzameling van M.D. Kalker, voormalig bestuurslid van de Kolfbond.

Bron: Stadsarchief Amsterdam en Annette Klinkert

Click for large image

kn5_1935.jpg

Van Balen Blanken, 1935

In 1935 wordt te Grootebroek het gouden jubileum gevierd van de Kolfbond. De oprichter, dr. G.C. van Balen Blanken, op dat moment al in de tachtig, bekijkt hier twee oude kolfballen op de tentoonstelling die ter gelegenheid van dit jubileum was ingericht op de kolfbaan van café het Wapen van Grootebroek, schuin tegenover café De Gekroonde Zwaan waar in dat jaar de Nederlandse Kampioenschappen zijn gespeeld. Geheel onder herkent u de bekende prenten uit het boek van Henry Brown, die u in de galerij 1700-1885 terugvindt.

Het krantenknipsel is oorspronkelijk afkomstig uit de verzameling van M.D. Kalker, voormalig bestuurslid van de Kolfbond.

Bron: Stadsarchief Amsterdam en Annette Klinkert

Click for large image

kn52_1935.jpg

Van Balen Blanken, 1935

In 1935 vierde niet alleen de Kolfbond haar 50-jarig bestaan, maar is ook herdacht dat de oprichter van de Bond, dr. G.C. van Balen Blanken, 50 jaar in het hoofdbestuur van die Bond heeft gezeten en bovendien 40 jaar in Spanbroek heeft gewoond.

Op deze krantenfoto huldigt 'De Vier Eenen' hun gedenkwaardige dorpsgenoot met een erepoort van klieken.

Deze afbeelding is oorspronkelijk afkomsitg uit de verzameling van M.D. Kalker, voormalig bestuurslid van de Kolfbond.

Bron: Stadsarchief Amsterdam en Annette Klinkert

Click for large image

Telegraaf_1935.jpg

Telegraaf, 1935

Artikel over het kolfspel in De Telegraaf van 28 augustus 1935.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SAJET_BA.jpg

Advertentie, 1936

Advertentie van H. Ero, eigenaar van hotel 'De Waakzaamheid'. Deze advertentie stond in het programmaboekje van de Nederlandse Kampioenschappen van 1936.

De tekst luidt:
H.H. Sajetkolvers!!
Voor het maken
van snellopende
SAJETBALLEN
of nieuw overtrek-
ken van oude, bij
H. ERO
KOOG A.D. ZAAN
Eigenaar Hotel 'De Waakzaamheid'

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

Gekroonde_Zwaan_Grootebroek.jpg

De Gekroonde Zwaan, 1937

Deze foto, genomen op de kolfbaan van café De Gekroonde Zwaan te Grootebroek, is op 29 januari 1937 gepubliceerd in De Panorama - De Stad Amsterdam. De tekst onder de foto luidt:
'Wintertijd is in West-Friesland en andere gedeelten van Noord-Holland kolftijd. Herhaaldelijk worden in verschillende plaatsen ondelinge wedstrijden gehouden. Een partijtje kolf te Grootebroek'.

Eind april 2009 publiceerde Jan Windt deze foto in een plaatselijk blad van Stede Broec, De Streker, met de vraag wie de personen op de foto zijn. Helaas is hier geen reactie op binnengekomen.

Op de foto Gekroonde Zwaan 1937 herkennen we een paar personen. Staande op het rabat, vierde van links Th.Roosje, voorzitter van 'Sta Vast' en de zevende is Jan Klopper, de Nederlands Kampioen van 1935. In de baan de tweede persoon van links is M.D.Kalker, hoofdbestuurslid van de Kolfbond.

In die tijd telde Grootebroek (tenminste) twee kolfbanen, namelijk een achter De Gekroonde Zwaan en een achter Het Wapen van Grootebroek. Van de laatste kolfbaan, dus achter 'Het Wapen', zijn geen kolfafbeeldingen bekend.
Wél is nog een foto ontvangen van de oude kolfbaan achter De Gekroonde Zwaan (gesloopt in 1980) uit ca. 1928. Omdat de ruimte op deze foto niet als kolfbaan herkenbaar is en er een gezelschap van de toneelvereniging op is afgebeeld (waarschijnlijk bij gelegenheid van eenbezoek van een Vrouwenbond), is deze foto niet opgenomen in deze webtentoonstelling. Wel kan echter worden vastgesteld dat deze oude kolfbaan erg laag was: de langste persoon op de foto reikt tot ongeveer 15 cm onder de balken, zodat de loophoogte kan worden geschat op 2 tot 2.10 meter.

Collectie: Oud Stede Broec (www.oudstedebroec.nl)

Bron: Mark Aberkrom, Jan Windt, Dirk Spijker (namen van enkele aanwezigen)

Click for large image

1937_gelag.jpg

Gelagkaartjes, 1937

In de jaren dertig van de vorige eeuw verstrekte J. Leegwater, baanhouder in Schellinkhout, deze gelagkaartjes aan de kolvers op zijn baan.
Het lijkt erop dat de heer Leegwater, kastelein in het Wapen van Schellinkhout, met het uitgeven van deze kaartjes kolvers naar zijn baan probeerde te halen. In de jaren dertig was er geen officiële kolfvereniging meer in Schellinkhout. Hoe het stempel van de gemeente Schellinkhout op de kaarten terecht is gekomen is onduidelijk.

De afbeeldingen zijn van Gerben Kazimier.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 157 in 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

kn31_1938.jpg

Koningstitel, 1938

Krantenverslagje van de kolfwedstrijd om de Koningstitel in maart 1938 te Zuid Scharwoude. Later die maand zijn nog wedstrijden gehouden om de Prinstitel (te Spanbroek) en de Keizerstitel (te Hoogkarspel).
Handelsblad, 8 maart 1938

Deze wedstrijden werden georganiseerd door de Pers- en Propaganda Commissie van de Bond (PPC). De keizerstitel was voor de beste eerste klaskolver, de titel van Koning voor de beste tweede klaskolver en de beste derde klaskolver mocht zich Prins noemen.
Er werden regionaal voorwedstrijden gehouden en van alle regio's troffen de beste kolvers elkaar in de finale.Tot in de jaren 60 van de 20e eeuw zijn deze wedstrijden gehouden.

Afbeelding is oorspronkelijk afkomstig uit de verzameling van M.D. Kalker, voormalig bestuurslid van de Kolfbond.

Bron: Stadsarchief Amsterdam en Annette Klinkert, Dirk Spijker

Click for large image

BANTAM_4.jpg

Programma, 1939

Programmaboekje voor de nationale kolfwedstrijden die in 1939 in Bantam te Hoogkarspel werden gehouden.

Collectie: Jan de Vries.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 53 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

BANTAM_A.jpg

Advertentie, 1939

Advertentie uit het programmaboekje van het Nationaal Kampioenschap kolven 1939.

Collectie Jan de Vries

Bron: Mark Aberkrom (pagina 57 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

20081223_1941.jpg

Extra prijs, 1941

Handgeschreven kaartje (10 x 6,5 cm) waarop is vermeld:

Extra prijs Kolvers
Voor den kolver, die géén prijs in den wedstrijd behaald heeft en de meeste twaalven heeft geslagen. Zoo hij geen twaalven heeft, dan gelden de elven enz.

Vermoedelijk betreft het een eenmalig initiatief van de voorzitter van de kolfclub.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

Wormer_en_Jisper_Advertentieblad_1941.jpg

Moriaanshoofd Wormer, 1941

Advertentie in het Wormer en Jisper Advertentieblad uit begin juni 1941.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

1942-spel-en-vermaak.jpg

Spel en vermaak in het oude Holland, 1942

Artikel in het Leidsch Jaarboekje van 1942 door J.A. Brongers.

Bron: NGA Early Golf

Click for large image

SEG_1943.jpg

Krantenartikel, 1943

Krantenartikel van 31 augustus 1943. Krant onbekend.

In de krant wordt melding gemaakt van het feit dat in het Stedelijk Museum te Amsterdam een kolfbaan is aangelegd als onderdeel van de tentoonstelling Amstel - Vecht - Zaan.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

20081125_019.jpg

Programma, 1947

Handgeschreven programma voor de 'Ontmoeting voor den Bekerwedstrijd tusschen de Kolfclub 'Utrecht' en de Kolfsociëteit 'De Prins van Oranje' op Zaterdag 20 en Zondag 21 September 1947 op de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis.

Het zou de laatste keer worden dat deze traditionele tweedaagse, beurtelings in Goes en Utrecht, werd gespeeld. De bijna 50 jarige traditie, die was ontstaan bij de verhuizing van Spuybroek van Goes naar Utrecht en na zijn dood werd voortgezet, eindigde toen "de Prins van Oranje" in 1948 werd opgeheven.

Let op het prachtige, regelmatige handschrift.

Click for large image

NK1948.jpg

Uitnodiging NK, 1948

Voor- en achterzijde van de uitnodiging voor het Nederlandsch Kampioenschap uit juli 1948.

Namens de Nederlandsche Kolfbond nodigt sociëteit 'Vriendenkring' in 1948 de overige kolfclubs uit deel te nemen aan de jaarlijkse wedstrijden, te houden op 10 tot en met 14 september in de kolfbaan 'Concordia' te Noordscharwoude. Voor logies en maaltijden kan worden gezorgd!

Aardig is de formulering in de laatste alinea, waarin om de financiële bijdrage gevraagd wordt:
'Wij maken U voorts er nog op attent, dat de prijzen voor de meeste negens, achten, zevens en zessen vervallen, dat bespaart zeer veel administratieve rompslomp. In plaats daarvoor komen z.g. dag-attractieprijzen. Iedere deelnemer is tenslotte verplicht, om ƒ 1,- inleggeld voor deze wedstrijd te voldoen, teneinde de enigszins berooide kas van de Nederl. Kolfbond wat aan te vullen. Hiertegen zal stellig geen bezwaar bestaan.'

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

NIET_KLA.jpg

Uitnodiging kolfwedstrijden, 1949

De tekst luidt:

Uitnodiging
tot deelname aan de
Kolfwedstrijden
ter gelegenheid van het
Zestig-jarig bestaan

Zaterdag 22, Zondag 23
Maandag 24 en Dinsdag 25 October 1949

1889 Sociëteit 'Niet Klappen', Hoogwoud 1949

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

DE_RIDDE.jpg

Uitnodiging kolfwedstrijd, 1950

Op 4 oktober 1950 nodigt het bestuur van de kolfvereniging 'De Ridder St. Joris' te Berkhout ter gelegenheid van haar 25-jarig bestaan haar kolfbroeders uit voor een 50-slagen wedstrijd, te houden in de periode van 12 tot en met 24 november. Voor het inleggeld van ƒ 1,25 worden 'mooie prijzen' beloofd.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

WOGNUM_1.jpg

Uitnodiging kolfwedstrijd, 1950

In november 1950 nodigde de uitbater van café-hotel-restuarant 'De Vier Heemskinderen' uit Wognum, de heer A.C.H. Buurmond, kolfvrienden uit voor een 25-slagen wedstrijd, te houden in de periode van 24 december tot en met 21 januari van het daarop volgende jaar. Uit het inleggeld van ƒ 1,25 per deelnemer werden kennelijk de geldprijzen bekostigd. Deze geldprijzen liepen van ƒ 5 voor de vierde prijs derde klasse tot en met ƒ 25 voor de eerste prijs eerste klasse.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

NK_1950_progr.jpg

Programma NK, 1950

Programmaboekje der wedstrijden en feestelijkheden ter gelegenheid van de 62e Nederlandse Kampioenschappen op 8 tot en met 12 september 1950 te Nieuwe Niedorp.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

LC_19540104.jpg

Over het kolfspel, 1954

Artikel over het kolfspel uit de Leeuwarder Courant van 4 januari 1954.

De verwarring waarvan in het artikel sprake is, komt vooral doordat er geen onderscheid in spelling wordt gemaakt tussen het oude lange colfspel en het jongere korte kolven.

Aardig is met name de oneliner aan het eind van het artikel: golf is kolf, terwijl kolf het niet meer is (...!).

Leeuwarder Courant (www.archiefleeuwardercourant.nl)

Click for large image

SCANNE_2.jpg

Sportboek Blue Band, ca. 1954

Afbeelding afkomstig uit het boek '40 sporten en spelen in woord en beeld' dat voor het merk Blue Band in of omstreeks 1954 in 10 losse katernen is uitgebracht. De plaatjes werden in de jaren vijftig geleverd bij een pakje Blue Band margarine en moesten zelf worden ingeplakt. Aan dit boek werkten mee o.a. Jan Cottaar (voetbal) dr Max Euwe (schaken) Herman Kuiphof (ijshockey) en vele anderen.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

PROGRAMM.jpg

Programma, 1957

Voorblad van het programmaboekje voor de 69e Nationale Kolfwedstrijd te Venhuizen in september 1957.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

1958-70eNatKolfwedstr.jpg

Programma 70e Nationale Kolfwedstrijden, 1958

Programmaboekje, tevens scoreboekje, van de 70e Nationale Kolfwedstrijden van vrijdag 5 tot en met dinsdag 9 september 1958 te Noordscharwoude, georganiseerd door Kolfvereniging 'Ons Genoegen'.

Dit boekje geeft niet alleen inzicht in de wijze waarop de kolfwedstrijden zijn georganiseerd, maar ook van de betrokkenheid van de regionale middenstand (43% van de ruimte is verkocht ten behoeve van advertenties) en van de deelnemers en hun kolfclubs (360 deelnemers uit 27 kolfverenigingen).

Maar het boekje leert ook dat de Kolfbond op 6 april 1898 'als No. 34' bij Koninklijk Besluit is goedgekeurd, welke ontspanning aan de deelnemers is aangeboden (de één-acter 'Dichter en Bouwer' door het toneelgezelschap 'Klein maar dorstig' uit Zuidscharwoude) en welke prijzen behaald konden worden en door wie deze beschikbaar waren gesteld.

Download het volledige boekje als pdf door te klikken op de regel onder de afbeelding (let op: 51,45 Mb).

Bron: Stichting NGA Early Golf, maart 2017

Click for large image

1958-kolfbanen.jpg

Kolfbanen in Leiden, 1958

Kolfbanen te Leiden in 1792. Artikel in het Jaarboekje voor Geschiedenis en Oudheidkunde van Leiden en Omstreken uit 1958, verzorgd door L.G. de Graaf

Click for large image

Televizier.jpg

Televizier, 1960

Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de kolfbond plaatste Televizier Sport in 1960 een artikel over kolf. Op de omslag zien we de baan in Hoogwoud. Aan slag is Jan Klinkert, die met 166 punten kampioen werd. Jan Nijgh wacht af, met zijn kliek in de hand. De markeur is Aris Berkhout.

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

20081223_1966.jpg

Algemeen Dagblad, 1966

Foto bij een artikel over Kolven in de wekelijkse bijlage bij het Algemeen Dagblad van vrijdag 5 augustus 1966.

Uit het artikel wordt niet duidelijk wie op de foto is vereeuwigd, maar we weten wel dat de foto is genomen in Sociëteit 'Ons Genoegen' te Krommenie. Naast een groot aantal voorspelbare algemeenheden wordt in het artikel ook geklaagd over het teruglopende aantal kolvers en kolfbanen. Als positief wordt geoordeeld dat het ledenaantal van de bond bestaat uit 579 actieve kolvers (ongeveer gelijk dus aan het huidige aantal leden) én 109 niet-kolvers 'die biljarten of kaarten op onze wekelijkse avond', aldus de heer Vis.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

LKOLVEN_.jpg

Brochure, 1967

Kolfbrochure voor 'Centra in W.-Frieland, Zaanstreek en Langedijk' uit 1967. Afgebeeld is Rein Rougoor op de baan van 'De Prins Maurits' te Nieuwe Niedorp.

Bron: Mark Aberkrom en Dirk Spijker.

Click for large image

TOGIDO_5.jpg

Brief, 1967

De heer F. Tjaberings, toemalig burgemeester van Krommenie, laat op 5 september 1967 weten graag gevolg te geven aan de uitnodiging om een welkomstwoord te richten tot het bestuur van de Nederlandse Kolfbond en de deelnemers aan de 79e Nationale Kolfwedstrijden.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

OPEN_WOR.jpg

Noordhollands Dagblad

Ongedateerde foto in het Noordhollands Dagblad.

De ondertitel luidt:
WORMER - De schrijvers (tellers) op het podium houden de verrichtingen van een deelnemer aan het Open Wormer Kolfkampioenschap nauwlettend in de gaten. Foto: Joop Boek.
De deelnemer heet Klaas van Vuure.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

318336ad1724c6d_.jpg

Early Golf, 1972

Publicatie 'Early Golf' door Steven J.H. van Hengel. 1972.

Let op
De kolfpartij te Loenersloot uit 1297 heeft nooit plaatsgevonden. Zie het tijdvak 1200-1450 van dit webmuseum.

De volledige publicatie is beschikbaar. Klik op de regel onder de afbeelding.

Bron: Stichting NGA Early Golf

Click for large image

PROGRAM2.jpg

Programma, 1972

Programmaboekje van de 84e Nationale Kolfwedstrijden op de kolfbaan van café De Ruif te Venhuizen in september 1972.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

SAMEN__3.jpg

Hoogovens, 1973

Ook het blad Samen van Hoogovens IJmuiden BV schenkt in oktober 1973 aandacht aan het kolfspel. Dit gebeurde omdat werknemer Piet Persijn, hier afgebeeld, in dit jaar Nederlands Kampioen kolven werd.

Hier het voorblad.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

BOEK_EE2.jpg

Herdenkingsboek, 1974

Blad uit het herdenkingsboek, gemaakt ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van kolfvereniging 'Aan Is Winst' op 9 november 1974.

Afgebeeld is Klaas Koedoder van 'Aan is Winst' te Venhuizen. Klaas werd Nederlands Kampioen in 1965, 1974 en 1988

De tekst luidt:
Kolfvrienden, Dames en Heren,
Mag ik het hier eens proberen,
Och ik hoef het haast niet uit te leggen,
Wat ik hierbij nu ga zeggen.
Want we vieren allen feest,
En onze Klaas het allermeest.
Hij de kampioen geworden in de Langedijk,
Dat is een eer dan ben je rijk.
En dat wij hierbij ook nog profiteren,
Dat bewijst dit samenzijn van alle leden de Dames en de Heren.
Klaas, voor je machtige prestatie,
Dan hier de hartelijke felicitatie,
van ons allen hier club vereend.
En heus dat is heel goed gemeend.
Nog veel succes, en in het kolven veel plezier,
Dat wensen wij je allen hier.

Archief 'Aan Is Winst'

Bron: Mark Aberkrom (pagina 181 van "Het kolfboek van Drechterland'),

Click for large image

SEG_20080102_028.jpg

Brochure Kolfbond, ca. 1975

Brochure van de Koninklijke Nederlandse Kolfbond uit circa 1975, samengesteld door bestuurslid Ben Vingerhoed.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

goirle_web.jpg

Ballenfrutters Goirle, 1975

Promotieboekje van Goirle, waarin opgenomen het artikel 'De Goirlenaren zijn ballefrutters' door Jan Hoogendoorn.

In dit artikel wordt uitsluitend gesproken over kaatsballen, maar Steven van Hengel heeft overduidelijk aangetoond dat deze ballen ook voor het kolven zijn gebruikt.

Bron: Stichting NGA Early Golf, bibliotheek

Click for large image

CCE19072008_00000.jpg

Prins Bernhard, 1977

Foto van John Thuring uit krantenartikel (Telegraaf?) van 23 juni 1977.

In 1977 organiseerde de Haagsche Golf- en Countryclub het Europese Golfkampioenschap voor landenteams. Het was de gewoonte dat het organiserende land ook iets bijzonders organiseerde en in Wassenaar had men daarvoor een originele kolfbaan aangelegd, jammer genoeg op een plaats waar hij niet kon blijven liggen. De Kolfbond werd uitgenodigd om demonstraties te geven en de golfliefhebbers in de gelegenheid te stellen om kennis te maken met de kolfsport.
Na de opening van het toernooi heeft Prins Bernard ook nog bal en kliek ter hand genomen.

Bron: Dirk Spijker.

Click for large image

Algemeen_Handelsblad_1977.jpg

Algemeen Handelsblad, 1977

Artikel in het Algemeen Handelsblad van 13 augustus 1977.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Swane_1977.jpg

Uitnodiging huwelijksfeest, 1979

Uitnodiging voor het tuinfeest op 1 september 1979 op de Maliebaan te Utrecht ter gelegenheid van het huwelijk van René Swane en Pauline Mettrop.

De gebruikte afbeelding is een détail van de gravure van de Maliebaan uit 1715, Zie hiervoor het album Prenten in de galerie 1700-1885.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

KNKb_033.jpg

Programma 92e Nationale Kolfwedstrijden, 1980

Programma van de 92ste Nationale Kolfwedstrijden, gehouden op 27, 28 en 29 augustus, 5, 6 7, 8 en 9 september 1980 op de kolfbaan van de heer Hendriks te Oudkarspel. De organisatie was in handen van de kolfverenigingen 'Onder Vrienden' (heren) en 'Door Inspanning Ontspanning' (dames).

Door te klikken op de regel onder deze afbeelding krijgt u het gehele programma beschikbaar. Het boekje bevat de namen van alle deelnemers.

Bron: Stichting NGA Early Golf, collectie van de heer Steven A.J. van Hengel

Click for large image

img005_.jpg

Huis de Brederode

Ongedateerde krantenfoto van de kolfbaan in het veertiende eeuwse 'Huis de Brederode' te Oudkarspel.

De foto maakt deel uit van een korte publicatie met de titel ' 'n Kolfavond aan de Langedijk' en de tekst bij de foto luidt:
Deze opname werd gemaakt in de kolfbaan van 'Het huis de Brederode' te Oudkarspel, stammende uit de veertiende eeuw. Juist was een wedstrijd tussen twee plaatselijke verenigingen in volle gang. Twee parturen van drie man stonden tegenover elkaar. Maar toen ze hun vijf beurten geslagen hadden, was het nog niet afgelopen. Toen volgde nl. in de eeuwenoude gelagkamer 'n genoeglijk spelletje kaart.'

Zie ook in tijdvak 1700-1885 het album Prenten, tekeningen, gravures de tekening Huis te Brederode, 1814 en in tijdvak 1885-heden in het album Foto's de foto Oud-Karspel, 2009.

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

img006_.jpg

Huis de Brederode

Ongedateerde krantenfoto van de kolfbaan in 'Huis de Brederode' te Oudkarspel.

Het onderschrift bij de foto luidt:
Dat was een lastige bal voor meneer den voorzitter. Zijn bal was ongunstig terecht gekomen. Hij moet de paal vol raken om hem weer naar de andere paal te kunnen trekken.

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

Naamloos_1.jpg

Affiche, 1981

Nederlandse kampioenschappen Kolven bij Bar-Dancing Loek in Opmeer. Affiche uit 1981

Formaat origineel - 40 x 58,5 cm
Datering - 1981
Dit affiche heeft een epigone art-nouveau versiering (oorspronkelijk ca 1880-1914). Omdat het hier een affiche uit 1981 betreft, heeft dus vrijwel zeker een ouder affiche als voorbeeld gediend.

Ontwerp - onbekend
Opdrachtgever - Vermoedelijk Bar-Dancing Loek in Opmeer (Lindengracht 13, telefoon 02263-2969)
Druk - Onbekend

Click for large image

Naamloos_2.jpg

Colf – Kolf - Golf, 1982

Colf – Kolf - Golf
Van middeleeuws volksspel tot moderne sport

Museumaffiche
- Museum Het Markiezenhof, Bergen op Zoom
- Sint Pietersabdij, Gent
- Volkskundemuseum, Antwerpen
- Museum Flehite, Amersfoort
Formaat origineel - 40 x 70 cm
Datering - 1982
Ontwerp - Dick Letema gvn in Almere Haven
Opdrachtgever - Vermoedelijk overkoepelende organisatie van deelnemende musea
Druk - onbekend

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

country-life.jpg

Country Life, 1982

Op 2 september 1982 publiceerde Steven J.H. van Hengel, later bekend geworden met zijn boek'Early Golf', het artikel 'Golf through Artists' Eyes' in het Engelse blad Country Life. Het artikel kan worden gelezen door te klikken op de link onder de afbeelding.

Bij Correspondentie kan de briefwisseling worden ingezien die aan de publicatie vooraf ging.

Bron: Stichting NGA Early Golf, archief Steven J.H. van Hengel

Click for large image

20081209_002.jpg

Spelregels, 1982

Spelregels, geschreven en uitgegeven door Ben Vingerhoed op 24 maart 1982.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

SPELREGE.jpg

Spelregels, 1982

Uitgave van de spelregels uit ca. 1975, vezorgd door Ben Vingerhoed van de kolfvereniging 'Aan Is Winst' te Venhuizen.

Eigendom van kolfvereniging 'Aan Is Winst'.

Bron: Mark Aberkrom (zie pagina 145 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

HOLLAND_.jpg

Holland Herald, ws. 1983

Holland Herald, een promotie-uitgave van KLM, besteedde in (vermoedelijk) 1983 over acht pagina's aandacht aan het kolfspel.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

HOLLAND2.jpg

Holland Herald, ws. 1983

Holland Herald, een promotie-uitgave van KLM, besteedde in (vermoedelijk) 1983 over acht pagina's aandacht aan het kolfspel.

De eerste pagina bevatte de wervende titel: 'Kolf, the course of a game surviver', om te vervolgen met 'Kolf is not a mis-spelling of golf, although there are connections. Mike Ramey chronicles the history and current revival of this unusual Dutch sport.'.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

HOLLAND5.jpg

Holland Herald, ws. 1983

Holland Herald, een promotie-uitgave van KLM, besteedde in (vermoedelijk) 1983 over acht pagina's aandacht aan het kolfspel.

Op pagina 5 van het artikel staat deze foto met als ondertitel 'Trophy-winners at Wormer'. De afgebeelde kolvers zijn N. v.d. Pal (links) en D. Hooischuur.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

HOLLAND7b.jpg

Holland Herald, ws. 1983

Holland Herald, een promotie-uitgave van KLM, besteedde in (vermoedelijk) 1983 over acht pagina's aandacht aan het kolfspel.

Eveneens op pagina 7 de foto van deze markante ijskolver, met als ondertitel: 'Krommenie's Mr Groot, an expert on ice'.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

OPENWOR.jpg

Open Wormer, 1983

Het gebruik van een 17e eeuws schilderij op modern drukwerk.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

110.jpg

Verslag, 1984

Verslag van de viering van het 110-jarig bestaan van kolfvereniging 'Aan Is Winst' met 10-slagen wedstrijden en een finale van 21 tot en met 27 mei 1984.

In het verslag wordt gemeld dat een 'stroom van sprekers van diverse verenigingen' het woord voerde. Ook burgemeester J. Schouwenaar liet zich daarbij niet onbetuigd en bood, mede namens B&W, 'een enveloppe' aan. De wedstrijden kenden veel deelnemers: 103 heren en 139 dames, werd vooraf gegaan door een aubade van de plaatselijke fanfare 'D.W.S.' en werd gewonnen door de heer H. Groot met 171 punten en door mw. T. Smits met 137 punten. Verder wordt vermeld "Ook de finale had een gezellig en sportief verloop waarbij soms de spanning te snijden was".

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

Early_Golf_1985_018.jpg

Early Golf, 1985 en 1990

Stofomslag van het boek 'Early Golf' van Steven J.H. van Hengel, een uitgave in derde druk van Strengholt uit 1990.

Steven van Hengel was een verwoed verzamelaar van colf-, kolf- en golfmemorabilia. Na zijn overlijden in 1985 is zijn collectie in 1986 ondergebracht in de daarvoor opgerichte Stichting S.J.H. van Hengel 'Early Golf', sinds 2013 voortgezet onder de naam Stichting Nederlands Golf Archief 'Early Golf' (NGA Early Golf) . Nadien is ook de collectie van Joop Brongers sr. in deze stichting ondergebracht. Hij was bij de oprichting in 1937 redacteur van maandblad 'Golf', het latere 'Golf journaal'. Een aanzienlijk deel van de huidige archieven en attributen van NGA Early Golf is dan ook terug te voeren op deze beide nalatenschappen.

Wegens auteursrechtelijke redenen kan de uitgave van 1990 niet digitaal via de website worden aangeboden. De rechten van de (inhoudelijk identieke) uitgave van 1985 berusten evenwel bij de Stichting NGA Early Golf en het is dus deze uitgave die wij in dit webmusem integraal en digitaal aanbieden.
Hoewel dit niet in het boek is terug te vinden zijn het aanwezige kaartmateriaal en de gerubriceerde wandtegels van de hand van Ayolt J. Brongers jr (p. 14, 15, 17, 40, 41, 42, 43, 44, 64, 65, 69 en 71).

Let op
Na publicatie van dit boek is vastgesteld dat de colfpartij te Loenen aan de Vecht in 1297 niet kan hebben plaatsgevonden. De Stichting NGA Early Golf distancieert zich daarom van verwijzingen naar deze gebeurtenis.

Attention
Following publication of this book is determined that the colfpartij Loenen aan de Vecht in 1297 could not have taken place. The foundation NGA Early Golf dissociates itself from references to this event.

Bron: Stichting NGA 'Early Golf' (www.nga-earlygolf.nl)

Click for large image

1985-telegraaf-13-juli_.jpg

100 jarig bestaan Kolfbond, 1985

In: De Telegraaf van 13 juli 1985 een artikel door Martin Mensing:

Kleinste sportbond dank zij inzet fanatieke leden nog niet ten onder
Kolfers knokten zich 'koninklijk'

Bron: Stichting NGA Early Golf

Click for large image

PREDIKAA.jpg

Koninklijk, 1985

Brief van de grootmeester van het koninklijk huis, waarin wordt gezegd dat de kolfbond het predikaat 'Koninklijk' mag voeren.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

KNKB_logo_oud.jpg

Logo KNKB, na 1985

Het logo van de Kolfbond werd vernieuwd. Het predikaat 'Koninklijk' dat in 1985 verleend werd vormde de aanleiding.

Het hier getoonde logo is afkomstig van correspondentie die gevoerd werd tussen Kolfbond en een Franse organisator, die voor de Unesco een cultureel evenement in Ajaccio op Corsica regelde. Het demonstreren van enkele 'stok-met-bal-spelen' maakte deel uit van dit evenement en de Kolfbond is daarbij uitgenodigd om met 10 mensen een kolfdemonstratie te komen verzorgen. Maar dit ging niet door. De organisatie vond de aanleg van een kolfbaan te duur.

Gekozen is uiteindelijk voor inzending van een miniatuur kolfbaan schaal 1:10, een kliek en een bal. De minibaan is te zien in het album Sier- en gebruiksvoorwerpen en een foto van het ingezonden kolfmateriaal in het album Verwante 'stok-met-bal-spelen', beide in deze galerij.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

PAR_GOL2.jpg

PAR Golf, 1986

In het goldtijschrift PAR Golf is in december 1986 aandacht geschonken aan het Nederlandse kolfspel. Het maakte in één klap enkele Westfriese kolfspelers wereldberoemd.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

PAR_GOL3.jpg

PAR Golf, 1986

In het goldtijschrift PAR Golf is in december 1986 aandacht geschonken aan het Nederlandse kolfspel. Het maakte in één klap enkele Westfriese kolfspelers wereldberoemd.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

PAR_GOL4.jpg

PAR Golf, 1986

In het goldtijschrift PAR Golf is in december 1986 aandacht geschonken aan het Nederlandse kolfspel. Het maakte in één klap enkele Westfriese kolfspelers wereldberoemd.

Hier afgebeeld is Cor de Hart van 'Aan Is Winst'.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 203 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

PAR_GOL5.jpg

PAR Golf, 1986

In het goldtijschrift PAR Golf is in december 1986 aandacht geschonken aan het Nederlandse kolfspel. Het maakte in één klap enkele Westfriese kolfspelers wereldberoemd.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

SEG_20080102_044.jpg

Brochure 'Mijl op Zeven', ca. 1987

Brochure van 'Kolfplaets "Mijl op Zeven"' in 'Hofstee "de Turfhoeve"' te Sevenum (Zuid-Limburg), vermoedelijk uit 1987.

De drie banen, met de namen St. Joris, St. Oda en St. Sebastiaan, werden op 28 april 1983 officieel geopend door J. Klinkert, voorzitter van de kolfbond. In 1994 organiseerde de plaatselijke kolfsociëteit 'Eliko' nog open Limburgse kampioenschappen.

De banen zijn niet lang nadien opgeheven bij gebrek aan belangstelling Ook op de arrangementen die de exploitant voor gezelschappen aanbood, kwam onvoldoende respons en de banen werden verbouwd tot partycentrum.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

JAPNSE_F.jpg

Japanse filmcrew, 1988

Foto uit 1988 waarop een Japanse filmcrew te zien is tijdens het filmen van een kolfspel te Venhuizen.

De aanhef van het artikel luidt:
Het Nederlandse kolven komt binnenkort uitgebreid op het Japanse tv-scherm. Op 25 maart presenteert de bekendste presentator van Japan, Sanshi Katsura, een uur lang beelden die de afgelopen drie dagen in Nederland gemaakt zijn. Gisteren was de filmploeg van TV Osaka in Venhuizen bezig, waar het filmen massale belangstelling trok van de bevolking. Gisteren vertrok het team naar Schotland, waar ook veel aan kolven wordt gedaan (moet natuurlijk 'golf' zijn!). Het programma, dat uit zes dagen filmen zal worden samengesteld, zal in heel Japan in de huiskamers te zien zijn.'.

Helaas beschikken we niet over het eindresultaat zoals dat op de Japanse televisie is uitgezonden.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 32 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

EXPRESS2.jpg

Expression, 1988

Het blad Expression besteedde in haar 3e jaargang nummer 5 uit december 1988 aandacht aan de oud-Hollandse sporten, waaronder het kolven. (Kolven is hier foutief geschreven als colven.)

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

PROGRAM3.jpg

Programma, 1988

Voorblad van het programmaboekje bij de honderdste Nederlandsche Kampioenschappen, gehouden te Venhuizen in 1988.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 29 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

1997_Kolven.jpg

Folder 'Kolven', ws. 1990 - 2000

De folder 'Kolven, een Oud-Hollands spel uit de veertiende eeuw', een ongedateerde uitgave van de Koninklijke Nederlandsche Kolfbond.

Folder is volledig beschikbaar door te klikken op de regel onder de afbeelding.

Bron: Stichting NGA Early Golf

Click for large image

20090202_Dirk_Rijper.jpg

Bedankkaart, 1990

Op 20 december 1989 overleed Dirk Rijper, een fervent kolver te Zuid Scharwoude. Zijn hobby, het kolven dus, maakte een groot deel uit van zijn leven. Zijn weduwe besloot daarom de 'dankkaart' voor de bij het overlijden getoonde belangstelling te voorzien van een kolvende Dirk.

N.B.,
Als kasteleinszoon kwam hij al vroeg met kolven in aanraking en op 14-jarige leeftijd won hij zijn eerste prijs op een 50-slagenwedstrijd. Op de Nederlandse Kampioenschappen in 1933 speelde hij als 16-jarige in het korps van 'Gezellig Samen' uit Zuid-Scharwoude en behaalde individueel de 4e prijs. Hij werd Nederlands kampioen in 1962 en 1986.

Dirk Rijper heeft ook jarenlang gummiballen gerepareerd en sajetballen gemaakt.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

img008_.jpg

Erica Terpstra, 1995

Een ongedateerd krantenbericht. Te zien is hoe mevrouw Erica Terpstra de opening verricht van het Nederlands Kampioenschap kolven voor dames.

Het onderschrift bij de foto luidt:
Eerste klap is 'n daalder waard...
Dat ging vorige week zéker op voor staatssecretaris Erica Terpstra (foto), toen zij in de grote zaal van café-restaurant Çelavie in Oudkarspel de opening verrichtte van het Nederlands kampioenschap kolven voor dames. Haar komst leidde immers ertoe dat er méér, en ook ander publiek op de titelstrijd afkwam. Al met al was er sprake van een prima promotie voor de kolfsport die vrijwel alleen in Noord-Holland wordt beoefend. Wil Bakker uit Andijk mocht zich met 158 punten Nederlands kampioene noemen, terwijl zevenvoudig kampioene Annie Maars uit Langedijk tweede werd. Gré Rentenaar uit Barsingerhorn eiste de derde plaats voor zich op. (Foto: Jan Beenken)

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

DE_RUIF3.jpg

Café De Ruif in brand, 1996

Op 15 november 1996 brandde café De Ruif volledig uit en verloor 'Kan Tegen Verlies haar kolfbaan kwijt. Uit de brand zijn nog verscheidene sloffen van kolfstokken ('ijzers') gered, die na een opkanpbeurt weer bruikbaar waren. Diverse leden van 'Aan is Winst' spelen nu nog met deze ijzers.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 33 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

1997-TentoonstellingLoenen.jpg

Affiche Loenen, 1997

Aankondiging voor de tentoonstelling in het Gemeentehuis te Loenen ter 700-jarige herinnering aan de kolfwedstrijd in 1297. In 2002 is deze kolfwedstrijd door Ayolt Brongers naar het rijk der fabelen verwezen: het verhaal bevatte enkele feitelijke onmogelijkheden en kon niet door historische feiten uit andere bronnen worden gestaafd.

218 x 502 mm

Bron: Stichting NGA Early Golf

Click for large image

Piet_Woestenburg_1997.jpg

Piet Woestenburg, 1997

Op dinsdagavond 14 oktober 1997 is de Langedijker Piet Woestenburg, hier links op de foto, gehuldigd wegens zijn 50-jarig lidmaatschap van de kolfclub 'Gezellig Samenzijn' te Zuid-Scharwoude. Piet behoorde al snel tot de beste drie van de club en hij heeft gedurende deze 50 jaar vele hoogtepunten meegemaakt: een tweede prijs in Krommenie, het clubkampioenschap van 'Gezellig Samenzijn' in de zestiger jaren, Langedijker kampioen in 1995, vier keer achtereen winnaar van de tienbanenwedstrijden, drie keer kreeg hij de Gerard Jacet Trofee mee naar huis. Maar zijn beste resultaat bleef zijn tweede plaats in het Nederlands Kampioenschap in 1959 te Wormer.

Bron: Noordhollands Dagblad, Alkmaarsche Courant donderdag 16 oktober 1997

Click for large image

img007__.jpg

Wintertuin Buiten Zorg, 1997

Op 29 mei 1997 publiceerde een onbekende krant het bericht dat het Oecumenisch WoonZorgcentrum Buiten Zorg te Zuid-Scharwoude na vernieuwing en uitbreiding heropend was. (De gekleurde inzet geeft de huidige situatie weer.)

Het onderschrift bij de foto luidt:
Oud-bestuurslid D. Barten instrueert directeur M. Snijders van zorgverzekeraar Univé hoe de bal te slaan. Even later opent Snijders met een welgemikte slag op de kolfbaan de wintertuin van Univé.

Achtergrondinformatie:
Nieuwbouw en het bestaande gedeelte aan de Dr. Wilminkstraat zijn met elkaar verbonden door een glazen overkapping. Deze ruimte in het hart van het woonzorgcentrum is ingericht als wintertuin, met in het midden een kolfbaan. Directeur M. Snijders van zorgverzekeraar Univé verrichtte gistermiddag de officiële opening. Op aanwijzing van oud-bestuurslid D. Barten sloeg Snijders de eerste bal. Mede dank zij de inzet van Barten zijn tuin en baan financieel mogelijk geworden. Een sponsoractie leverde bijna 100.000 gulden (€ 45.000) p[. De provincie droeg geen cent bij aan deze extra voorziening. (...!)

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

20081209_003.jpg

Spelregels, 1997 (zie ook in de Webwinkel)

Spelregels, op 30 september 1997 uitgegeven door kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' te Utrecht.
Het boekje is samengesteld door Cees van Woerden en bevat de officiële spelregels voor het kolven van de Koninklijke Nederlandsche Kolfbond uit oktober 1996.

Er zijn van dit boekje nog enkele exemplaren te koop (€ 3 + verzendkosten). Zie in de webwinkel.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

Kolfsticker_002.jpg

Promotiesticker, eind 20e eeuw

Promotiesticker van de Koninklijke Nederlandse Kolfbond uit het einde van de 20e eeuw.

Bron: Dirk Spijker.

Click for large image

LC_20000325.jpg

Kolven en kolven, 2000

Een onbegrijpelijk artikel over de relatie tussen kolven en kolven...

Gepubliceerd op 25 maart 2000.

Leeuwarder Courant (www.archiefleeuwardercourant.nl)

Click for large image

TOGIDO_9.jpg

Affiche TOGIDO, 2001

Affiche van kolfvereniging TOGIDO (= Tot Ons Genoegen Is Dit Opgericht) te Krommenie.

Aspirant-leden worden uitgedaagd met een bonus van 500 gulden indien het nieuwe lid binnen het eerste jaar in één serie 60 punten slaat.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

Cees_001.jpg

Kolfboek, 2002

Kolven, Het plaisir om sig in dezelve te diverteren, ISBN 90-5479-051-2

In de aanloop naar het 700-jarig bestaan van het Utrechts Smeden Gilde werd aan een boek gewerkt waarin ook het vermaak met schutjassen en kolf zou worden opgenomen. Gaande weg werd echter duidelijk dat het kolven 'onderbelicht' zou blijven en niet erg in dit boek paste. De regenten van het gasthuis besloten daarom over het kolven een aparte publicatie te laten verschijnen, vooraf gaande aan het boek en wel bij gelegenheid van het 100 jarig bondslidmaatschap van de Kolfclub "Utrecht St. Eloyen Gasthuis" in 2002. Het boekje werd samengesteld en geschreven door de toenmalige voorzitter van de kolfclub C.A.M. van Woerden, die bij zijn aantreden als Huismeester van het Gasthuis werd opgevolgd door Jhr. drs. J.A. Röell. Met expliciete instemming door de auteur, Cees van Woerden, is de volledige tekst van dit boek ontsloten in het webmuseum (klik op de regel onder de afbeelding, maar hou rekening met een lange downloadtijd: 512,82 Mb).

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Let op
Na publicatie van dit boek is vastgesteld dat de colfpartij te Loenen aan de Vecht in 1297 niet kan hebben plaatsgevonden. De Stichting NGA Early Golf distancieert zich daarom van verwijzingen naar deze gebeurtenis.

Attention
Following publication of this book is determined that the colfpartij Loenen aan de Vecht in 1297 could not have taken place. The foundation NGA Early Golf dissociates itself from references to this event.

Literatuur
• Kolven, Het plaisir om sig in dezelve te diverteren, ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

cees.jpg

Artikel over kolfboek, 2002

'Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren' : beknopte geschiedenis van een spel met vele varianten
Woerden, C.A.M. van
(2002) Oud-Utrecht : tijdschrift voor geschiedenis van stad en provincie Utrecht, jg. 75 (2002), nr. 4, p. 104-108

Beschrijving van de volkssporten kolf en colf. De stad Utrecht telde in 1792 21 kolfbanen, waarvan twee nog steeds bestaan. In dit artikel wordt ook gerefereerd aan het jubileumboekje onder de gelijknamige titel uitgegeven ter gelegenheid van het eeuwfeest van de Kolfclub St. Eloyen in 2002.

Klik op de regel onder de afbeelding voor weergave van het volledige artikel.

Bron: Utrecht University Repository, Do Smit

Click for large image

TOGIDO10.jpg

TOGIDO op internet, 2002

Artikel in Dagblad Zaanstreek van 7 mei 2002, waarin aangekondigd wordt dat kolfclub TOGIDO te Krommenie eigen webpagina's heeft geopend:
http://www.zaan.nl/kolfclub/index.html. Helaas is dit internetadres niet meer in gebruik.

Bron: Mark Abrekrom

Click for large image

WIERINGE.jpg

Volkskrant. 2002

In de rubriek Afstand verscheen op 11 februari 2002 deze foto met als onderschrift:
Het Gouden Tientjestoernooi in Wieringenwaard.
Kolven wordt in de kop van Noord-holland beschouwd als voorloper van de golfsport. De wedstrijdbanen bevinden zich meestal in de feestzaaltjes van plaatselijke cafés.
Foto Hans van der Meer

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

BREDERO2.jpg

Langedijker Nieuwsblad, 2002

Artikel in het Langedijker Nieuwsblad van 16 oktober 2002 over het 50-jarig lidmaatschap van 'Onder Vrienden' van Cees Langedijk en Jan Polman.

Het bij de foto behorende artikel van Titia Geerlink luidt:
OUDKARSPEL - Wie niet weet wat kolven is, is geen echte Langedijker. Veel Langedijkers kennen de spelregels zelfs. Deze maand werden Cees Langedijk en Jan Polman van kolfvereniging 'Onder Vrienden' in Oudkarspel gehuldigd vanwege hun 50-jarig (...!) lidmaatschap. De heren ontvingen een mooi ingelijste foto van zichzelf, een klokje, bloemen en... werden benoemd tot erelid van de vereniging. De Nederlandse Kolfbond schonk hen een fles cognac. Een echte Langedijkse ben ik zelf niet, maar de interesse is er zeker. Want wat hebben die twee mannen een prachtige verhalen.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

Kolven13.jpg

De Speulderai, ca. 2002

Affiche van vermaak-restaurant De Speulderai te Opmeer, vermoedelijk uit 2002 of later.

De Speulderai adverteert met de mogelijkheid om te komen kolven en verwijst daarbij voor de spelregels naar de website van de Kolfbond. Dit wijst erop dat de advertentie bedoeld is voor niet-kolvers.

Bron: www.despeulderai.nl/flyer_kolven.htm.

Click for large image

Kolfsticker_gedraaid.jpg

Promotiesticker, begin 21e eeuw

Promotiesticker van de Koninklijke Nederlandse Kolfbond uit het begin van de 21e eeuw.

Als kolver figureerde de heer P. Wakelkamp van kolfclub 'Onder Vrienden' uit Oudkarspel.

Bron: Dirk Spijker.

Click for large image

EarlyGolf.jpg

Early Golf, 2004

Tentoonstellingscatalogus van de reizende tentoonstelling 'Early Golf Tour' in 2004 en 2005. De tentoonstelling is gesponsored door La Gardenia Recidences, de Stichting Early Golf en het Nederlands Sportmuseum.

22 x 22 cm, 80 bladzijden, geniet

Bron: Stichting Early Golf

Click for large image

SEG_kolfbaan_2006.jpg

Frank Kaiser, 2005

In de Utrechtse binnenstadskrant verscheen in maart 2006 een artikel van Frank Kaiser. Ook de tekeningen zijn door hem verzorgd.

Het artikel luidt:

Stadsgolf, klootschieten en colven

Kijk daar! Stadsgolf, klootschieten en colven.

Niets vermoedend loop ik op de Steenweg, schiet er een gifgroen golfballetje tussen mijn benen door. Een groep jongeren met golfsticks er hollend achteraan. "We zijn bezig met stadsgolf. In Hoog Catharijne zijn we begonnen." roept er een. Het is me duidelijk. Niks nieuws, vroeger gingen ze klootschieten en nu stadsgolven. Het eindigt allebei in een kroeg.
Klootschieten, ringrijden, kegelen, klotsen, colven, beugelen (colven door den beugel): spelen waar je nu bijna nooit meer van hoort. Van die oude volksspelen was klootschieten al lang uit de gratie. Je moest met een harde houten bal die verzwaard was door een zestal pillen lood, de kloot, een van te voren afgesproken afstand overbruggen. Je moest onderhands gooien, met je arm langs je lijf. Eerst nam je een aanloop van 'n meter of tien, je sprong op en gooide de kloot met een ferme zwaai zo ver mogelijk. Degene, of de ploeg, die met het minste aantal worpen de afgesproken afstand wist te overbruggen was de winnaar. Na de wedstrijd werd er dan goed gegeten en gedronken, want zo'n overwinning moest gevierd worden. Dat liep wel eens uit de hand en eindigde met een vechtpartij. Omdat het in de stad steeds drukker werd, veroorzaakte klootschieten overlast voor de voorbijgangers. Er kwamen verbodsbepalingen. Men klaagde over het lawaai. De meegenomen drank was vaak al tijdens het spel op. Het schieten met die zware kloot verliep niet in stilte. Eerst werd het in de buurt van kerken, kloosters en gasthuizen verboden. Op 17 mei 1763 kwam er een herhaald verbod: 'Tegen het werpen van klooten tot verhindering van de wandelaars.' Daarna mocht je vaak niet meer binnen de stad klootschieten en later werd het ook buiten de stad verboden.
Niet alleen klootschieten maar ook colven en kegelen werden minder op de openbare weg gespeeld. Als er in de straten gecolfd werd vloog er vaak een bal door een ruit, of kwam hard tegen een voetganger aan. Er werd veel geklaagd dat 'goede luyden beseert en glaessen uytgesmeten' werden. Het 'slick ende vuylnis met hare colven tegen de huysen te smyten' vonden de burgers ook maar niks. Er kwamen banen voor deze spelen. Zo is er in 1637 een vergunning gegeven voor een baan op het Oudwijkerveld. Ook de 'Maliebaan' herinnert daar nog aan. Een maliebaan was een korte colfbaan. Het ging erom in zo min mogelijk slagen een doel te raken of in een vast aantal slagen een zo groot mogelijke afstand af te leggen. In 1673 werd op de plaats van de huidige 'Maliebaan' een maliebaan van bijna 1 km lang aangelegd samen met een maliehuis waar de bal en de maille bewaard werden en je een glas wijn kon drinken.
Het maliespel werd met houten ballen en hamers, of tegen de regels, met colfstokken, gespeeld en daar was een lange baan voor nodig. Bij het maliespel en colf (voorloper van golf) werd vaak grof gewed. Ook hier kwamen veel klachten van de gegoede burgers die op zondag rustig op de Maliebaan wilden wandelen. Helemaal omdat op die baan op zondag etenswaren en dergelijke verkocht werden. Op den dag des Heeren!
Het kolfspel - een ander spel dan colf - werd in de 17e eeuw populair en verbreidde zich behalve over Holland en Utrecht ook over Friesland en Zeeland. Een kolfbaan was veel korter dan een maliebaan. In de 17e eeuw hadden de meeste herbergen een kolfbaan. Ook de Utrechtse herberg 'De Hollandsche Tuyn', eigendom van het smedengilde. Deze kolfbaan werd in 1730 aangelegd. De gildenleden speelden vanaf die tijd kolf. Er is nu nog steeds een in gebruik zijnde kolfbaan, uit 1880, in de Boterstraat in het Eloyengasthuis. Dit is het gildenhuis van de smeden. (St. Eloy is de patroonheilige van de smeden.) In dit gasthuis werd onder toezicht van een huismeester onderdak verleend aan bejaarde en gebrekkige leden van het smedengilde.
De huidige kolfbaan is in het Eloyengasthuis te bezichtigen op de jaarlijkse Landelijke Open Monumentendag. U kunt dan ingewijd worden in de regels van het kolfspel. (www.kolfbond.nl).
Frank Kaiser

Klik op de regel onder de afbeelding voor een scan van het artikel

Click for large image

20081125_013.jpg

Brochure KNKB, 2007

Onder de titel 'Kolven, een bijzondere sport' probeert de Kolfbond nieuwe leden te werven door in deze brochure onder meer in te gaan op 'Kolf en golf', 'Wat is kolven?' en 'Voor wie is het kolfspel geschikt?'

Het antwoord is weinig verrassend: voor iedereen.

Klik op de regel onder de afbeelding voor de volledige uitgave

Bron: KNKb

Click for large image

Drechterland.jpg

Kolfboek van Drechterland, 2007 ((nog te koop: zie in de Webwinkel)

Het kolfboek van Drechterland is een uitgave uit 2007 van kolfvereniging 'Aan Is Winst' te Venhuizen. Het boek is samengesteld en geschreven door Mark Aberkrom.

De uitgave van dit boek is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van de:
- Historische Vereniging Blokker
- Historische Vereniging Midwoud/Oostwoud
- Historische Vereniging 'Suyder Cogge'
- Koninklijke Nederlandse Kolfbond
- Stichting Early Golf
- Stichting Historisch Hoogkarspel - Westwoud
- Westfries Archief te Hoorn

Het boek bevat informatie en documentatie over:
- kolfbanen van vroeger en nu
- kolfverenigingen van vroeger en nu
- kliekenmakers en kolfklieken
- kolfballenmakers en kolfballen
- kolfaccessoires en -prijzen
- kolfspelers van vroeger, nu en de toekomst
- register van spreekwoorden

Click for large image

VanBalenBlanken200906.jpg

Van Balen Blanken weer in het nieuws, 2009

In het katern Stad en Streek van het Noord-Hollands Dagblad verscheen op maandag 29 juni 2009 het bericht dat het bestuur van het Westfries Genootschap het initiatief heeft genomen om op de laatste rustplaats van dr. Van Balen Blanken te Wognum een gedenksteen te plaatsen. Op deze wijze wordt de grote betekenis herdacht die Van Balen Blanken voor zijn omgeving had. De steen is onthuld op vrijdag 3 juli, zijn 70ste sterfdag.

Behalve oprichter van de Kolfbond in 1885 stond Van Balen Blanken ook aan de wieg van de Landbouwtentoonstelling (sinds 1909) en richtte hij het Historisch Genootschap Oud West-Friesland op.

Het initiatief van het Westfries Genootschap is gesteund door de Stichting Landbouwtentoonstelling Opmeer, kolfsociëteit 'De Vier Enen' te Spanbroek, de Koninklijke Nederlandse Kolfbond, de historische vereniging Spanbroek/Opmeer, de gemeenten Medemblik en Opmeer én de achterkleinzoon van de huisarts.

Click for large image

webmuseum_inhoud.jpg

Webmuseum, 2010

Op 15 mei 2010 opende mw. Erica Terpstra, voorzitter van NOC*NSF, het webmuseum Colf & Kolf, van 1200 tot heden.

Dit museum is ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de kolfbond aangeboden door de Stichting Vrienden van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht.

Click for large image

serendipity-cover.jpg

Serendipity of Early Golf, december 2010

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de Kennemer Golf & Country Club verscheen op 11 december 2010 een cassette met twee boeken:
- Serendipity of Early Golf van Robin K. Bargmann.
- 1910-2010 Honderd jaar Kennemer Golf & Country Club van Jan Kees Kokke.

Het eerstgenoemde boek, Serendipity of Early Golf, bevat een uitvoerige geschiedschrijving over colf en kolf en een zeer groot aantal prachtige reproducties van colf en kolf gerelateerde schilderijen en afbeeldingen.

In het hoofdstuk Publicaties van dit webmuseum zijn links opgenomen naar de digitale versie van de diverse hoofdstukken.

Bron: Do Smit

Literatuur
• Serendipity of Early Golf by Robin Bargmann. ISBN 978-90-816364-1-4

Click for large image

spelregels_001_.jpg

Spelregels, ca. 2010

Spelregels, aangevuld met termen uit de kolfsport. Een uitgave van de Koninklijke Nederlandsche Kolfbond.

Klik op de regel onder de afbeelding voor de inhoud van deze uitgave.

Bron: KNKb

Click for large image

vroegernu_027.jpg

Flyer, ca. 2010

Wervingsflyer, verzorgd door de Koninklijke Nederlandsche Kolfbond.

Klik op de regel onder de afbeelding voor de volledige uitgave.

Bron: KNKb

Click for large image

Volkscultuur-Magazine-2-201.jpg

Volkscultuur Magazine, 2011

Uitgave van Volkscultuur Magazine, jaargang 6 nummer 3 uit de zomer van 2011. Dit is een uitgave verzorgd door Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Koninkrijk Nederland

Hoewel het artikel weinig echt nieuws bevat is de erkenning van 'kolven' als immaterieel erfgoed wel van belang.

Bron: Do Smit

Click for large image

20120124-AD-UN-Kolfbaan.jpg

Nieuwe kolfclub in Utrecht, januari 2012

In het AD/UN maakte de Ronald de Zeeuw, uitbater van Party- en Congrescentrum 'Het Vechthuis', zijn nieuwe initiatief bekend aan de Utrechters: Utrecht krijgt binnen enkele maanden een nieuwe kolfclub. De baan ligt er al jaren: zie in dit tijdvak het album Foto's.

Bron: Ronald de Zeeuw, Mark Aberkrom

Click for large image

HollandHerald.jpg

Holland Herald, april 2012

In april 2012 publiceerde Holland Herald, het Inflight Magezine van de KLM, een kort artikel over 'Funny Games' in Nederland. Naast Fierljeppen, Klootschieten en Paalzitten is ook aandacht geschonken aan het Kolven.

De publicatie bleef niet zonder gevolgen. Op 18 juli volgde een herhaling in The New York Times en vervolgens op 6 augustus in de China Daily.

Klik onder deze afbeelding op de links om de respectievelijke artikelen in te zien.

Click for large image

hollandskroon.jpg

Telegraaf, 18 juli 2012

Hillarisch artikeltje in de Telegraaf van woensdag 18 juli 2012.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

Top-100-Nederlandse-traditi.jpg

Top-100-Nederlandse tradities, 2013

Reconstructie van de lijst 'Top 100 van de Nederlandse tradities en gewoonten', in 2013 verzorgd en in het nieuws gebracht door de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Koninkrijk Nederland

In het overzicht staat Kolven op plaats 47

Opvallend in het overzicht is de aanwezigheid van 'nieuwe' tradities van allochtone oorsprong (bijvoorbeeld Suikerfeest en Ramadan op plaats14). Dit wijst onmiskenbaar op de invloed van immigranten uit de laatste decennia.

Grappig is het terugkerende misverstand dan 'kolven' (steeds opnieuw) in verband wordt gebracht met het voeden van babies (op de werkvloer). Het valt buiten het kader van deze website om deze journalistieke kronkels hier te publiceren, maar 'bijzonder' zijn ze wel.

Bron: Do Smit

Click for large image

nederland-golft_.jpg

Nederland golft!, 2014

Tentoonstellingsaffiche Nederland Golft!

Van 31 mei tot 12 oktober 2014 verzorgde het Haagsch Historisch Museum in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Golf Federatie een tentoonstelling over de geschiedenis van het golfspel. Een prominente plaats in deze tentoonstelling was ingeruimd voor colf en kolf. Zie in het album Foto's voor een beeld van de colf- en kolfzaal.

Voor deze affiche is gebruik gemaakt van een anonieme periode replica dat in bezit is van de Kennemer Golf & Country Club ( http://www.colf-kolf.nl/1450-1700/3/details/DSC_0013.htm)

Bron: Do Smit

Click for large image

ColfKolfGolf_.jpg

Colf Kolf Golf, 2016

Colf Kolf Golf, Early Golf - Vroeg Golf. Boekje uitgegeven door NGA Early Golf in september 2016 met het doel het interessante erfgoed van deze drie stok- met balspelen bekend te maken onder een groot publiek.

14 x 14 cm. 80 pagina's in full color. Oplage: 2.000. Distributie: www.golfboeken.nl

Auteurs: Michiel Eijkman (Golf), Do Smit (Colf, Kolf)

Bron: Do Smit