NGA Early Golf Webmuseum
Click for large image

202012_2_web.jpg

Willem Steelink jr., ca. 1890

IJsgezicht met eendenvangers. Ets vervaardigd rond 1890 door Willem Steelink naar het ontwerp van Arent Arentsz. (gen. Cabel, 1585 - 1631). Later met de hand ingekleurd.

Bij de voorstelling van Arentsz. gaat het om het weidse open en oer-Hollandse winterlandschap, om de sfeer van de koude winterdag. Mensen vervoeren goederen per handslee over het ijs, terijl op de ijsvlakte schaatsers en kolfspelers zich amuseren en aan de kant een eendenvanger die uitrust bij zijn buit.

Afbeelding 18,6 x 24,7 cm

Bron: Inter-Antiquariaat Mefferdt & De Jonge

Click for large image

RP-P-OB-59.909_.jpg

Willem Steelink II, 1888 - 1891

Wintergezicht met ijsvermaak, door Willem Steelink II (prentmaker, eigenhandig gesigneerd;1856 - 1928) naar een schilderij van Esaias van de Velde (vermeld op object; 1587 - 1630)

Op de voorgrond spelen mensen kolf op het ijs. Een man duwt een slee voort. Een andere man bindt schaatsen onder. Op de oever staat een huis. Linksonder in de marge een wapenschild op een takje met bladeren.

Ets op papier. 258 x 349 mm

Rijksmuseum (RP-P-OB-59.909)

Literatuur
• Oude kunst in Nederland : etsen van Wilm. Steelink, naar schilderijen uit de kabinetten van A. Bredius, A.J. Enschedé, J.P. Six, P.H. Siz, H.A. Steengracht van Duivenvoorde, Victor de Stuers en andere verzamelingen

Bron: Do Smit

Click for large image

202012_3_web.jpg

Willem Steelink jr., ca. 1895

Ets vervaardigd rond 1890 door Willem Steelink naar het schilderij van Esaias van de Velde uit 1626. Later met de hand gekleurd.

Afbeelding 19,2 x 24 cm

Bron: Inter-antiquariaat Mefferdt & De Jonge

Click for large image

muiderkring_schoolplaat_.jpg

Johan Herman Isings, 1929

Fragment uit de schoolplaat 'Een zomermiddag met de Muiderkring' in 1929 uitgegeven bij J.B. Wolters te Groningen

Afgebeeld zien we Constantia Bartolotti (1623 - 1646), dochter van Jean Baptiste Bartolotti en Leonora Hellemans en stiefdochter van Pieter Cornelisz. Hooft (haar vader stierf een jaar na haar geboorte).

De schoolplaats is geaquarelleerd door Johan Herman Isings (Amsterdam 1884 - Soest 1977).

Bron: NGA Early Golf, Do Smit

Click for large image

Jo_Schrijnder_20b.jpg

Burgemeester Grootebroek, tweede kwart 20e eeuw

De burgemeester van Grootebroek, Jo Schrijnder (1894-1968 en van 1937-1943 voorzitter van de Kolfbond..

Waarschijnlijk tweede kwart 20e eeuw.

Tekening, gekleurd krijt. 57 x 46 cm.

Bron: Stichting NGA Early Golf, Dirk Spijker

Literatuur
• Serendipity on Early Golf van Robin Bargmann, pagina 104. 2010. ISBN 978-90-816364-1-4

Click for large image

Van_Balen_Blanken_1932.jpg

Van Balen Blanken, 1932

Ingelijste contétekening van dr. G.C. van Balen Blanken, in 1932 gemaakt ter gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag door Sytze Henstra (details onbekend).

De huidige verblijfplaats is onbekend.

Bron: foto in archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

1600--Colfertjes.jpg

Reclametekening Liebig, 1950 - 1960

Reclametekening van de Franse soepfabrikant Liebig. Tegenwoordig maakt dit bedrijf deel uit van de Europese koepel Continental Foods.

De tekening is gebruikt als plaatje 'nr 4' in een album met oude kinderspelen: Chromo Liebig Jeux d'enfants d'autrefois, vermoedelijk een door het Belgische (Waalse) bedrijfsonderdeel verzorgde facsimile van de gelijknamige uitgave uit 1776. Op de achterzijde een toelichting op 'Toupie' en op 'Kolf':

Le mal 'Kolf' est néerlandais et signifiue 'crosse'. Le jeu qui consiste à pousser une balle avec un bâton aplati et recourbé par le bout est une forme élémentaire du hockey. A l'expression française 'jeter le manche après la cognée' répond le dicton néerlandias 'jeter la crosse après la balle'.

110 x 70 mm

Bron: Pius Muskens

Click for large image

20081125_018.jpg

Aris Berkhout, 1958

Tekening van Aris Berkhout, gepubliceerd in De Telegraaf van woensdag 10 seotember 1958. Aris is hier 79 jaar.

Over Aris is geschreven:
Aris Berkhout uit Zuid-Scharwoude is 79 en van zijn zevende speelt hij kolf. 'Dat is het mooiste spel van de hele wereld', zeggen ze langs de Langendijk, 'want je speelt het vlak voor de tapkast.'

Als ik uit school kwam, vertelt Aris, sloop ik stilletjes in de kolfbaan van mijn oom en daar heb ik het geleerd. Hoeveel wedstrijden ik heb gewonnen, zou ik niet bij benadering kunnen zeggen, maar hier (en dan laat hij een gouden horloge zien met flonkerende stenen op de wijzerplaat) dit heb ik in 1926 gewonnen.

Aris heeft nog veel meer gewonnen: een klok, die 400 dagen zonder opwinden loopt, een tapijt, 10 stoelen, lepels en vorken van echt zilver... Bovendien een schemerlamp en een theeservies, waarvoor hij geen plaats meer had en die hij toen maar aan zijn zoon cadeau heeft gedaan.

Eigenlijk had Aris in bed moeten blijven, want hij heeft last van reumatiek, maar de nationale wedstrijden van de Nederlandse Kolfbond om de kampioenschappen 1958 in Noord-Scharwou's 'Concordia' van Cor en Sjaan Liefhebber, heeft hij niet willen verzuimen en daarom zit hij parmantig aan zijn sigaar zuigend op het podium en wijdt mij in de geheimen van het oeroude kolfspel in.

Tekening (vermoedelijk) gemaakt door G. Dekkers

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

20081125_017.jpg

Kolfbaan 'Concordia', 1958

Tekening van kolfbaan 'Concordia' te Noord-Scharwoude, in 1958 getekend door G. Dekker en op woensdag 10 september 1958 gepubliceerd in De Telegraaf.

In dit artikel wordt uitgebreid aandacht geschonken aan Aris Berhout uit Zuid-Scharwoude, 79 jaar oud.
Zie ook de tekening van Aris hiervoor.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

Visser_20e.jpg

Kolvers, 20e eeuw

Twee kolvers in 'Het Wapen van Wijdenes'. Tekening van Hilko Visser. De afgebeelde kolver is Gerrit de Vries uit Andijk.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 17 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

UITNODIG.jpg

Uitnodiging

Uitnodiging. Herkomst en datering onbekend.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

49034-598-750.jpg

Aart Clerkx, 1995

In het Amsterdam Museum was in 1995 een tentoonstelling over de Sint met als titel O, kom er eens kijken. Het was de eerste ‘familietentoonstelling’ die ons museum ooit maakte: speels, verrassend en afwisselend. Zo konden de kleintjes plaatsnemen in de voorname stoel van Sinterklaas en een prachtige ‘luistermijter’ opzetten; je hoorde dan (via een geluidsbandje) drie bekende legenden over de Goedheiligman en zag tegelijkertijd de afbeeldingen die hierbij hoorden.

Bij die gelegenheid konden de kinderen ook een kleurplaat krijgen, waarvan het ontwerp was gemaakt door striptekenaar en illustrator Aart Clerkx (geb. 1945). Hij maakte de tekening met Oost-Indische inkt op bijna A3-formaat naar zijn voorbeelden - 'naar Craeyvanger en Steen' - met als titel Zie de maan schijnt door de bomen. Inderdaad: een wel zeer volle maan schijnt nadrukkelijker dan op het oorspronkelijke werk.

We zien het kijken in de schoorsteen, lekkernijen als taaitaai en koek, de schoen die was gezet en de geschenken die Sint heeft meegebracht. Het blije meisje vooraan heeft een emmer vol verrassingen gekregen en een sint-janspopje (waarvan de naam verwijst naar Johannes de Doper, beschermheilige tegen kinderziekten) en haar broer heeft een kolfstok met bal. Hij wijst spottend naar zijn oudere broer, die zich verbijt om zijn tranen te bedwingen: zijn cadeau was een roe in de schoen, iets wat tegenwoordig amper meer wordt gegeven – ‘want er zijn geen stoute kinderen bij’. Of zou grootmoeder toch een cadeau hebben ontdekt in de bedstede?

Bron: Do Smit

Click for large image

img003_.jpg

Onbekende kolver. 1999

Tekening van een onbekende kolver, op 9 maart 1999 gepubliceerd in het katern Stad & Streek van het Noord-Hollands Dagblad.

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

Jeroen_Hermkens.jpg

Jeroen Hermkens, 2000

Tekening van de kolfbaan in het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht, gemaakt in 2000 door Jeroen Hermkens (* 1960).

Deze tekening sierde de menukaart tijdens de broederlijke maaltijd op 12 november 2001.
De figuur achter de tafel is Paul Broekema, bode van het St. Eloyen Gasthuis.

Bron: St. Eloyen Gasthuis

Click for large image

Wim_Hoogendijk.jpg

Wim Hoogendijk, 2002

Cartoon van Wim H. Hoogendijk uit 2002.

Te zien is hoe een 'oude kolver' de kolfkneepjes bijbrengt aan een 'golfende leerling'.
Deze cartoon sierde de menukaart van de broederlijke maaltijd op 11 november 2002 in het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht.

Bron: St. Eloyen Gasthuis

Click for large image

Frans_Stelling_2007.jpg

Frans Stelling, 2007

Kolfspeler op imaginaire kolfbaan, penseelschildering uit 2007 geïnspireerd op de kolfbaan in het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht van Frans Stelling.

Deze tekening diende als eerste prijs van de 'kolfmarathon' die in de maanden september, oktober en november 2007 georganiseerd is door de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' ter gelegenheid van de 100-jarige herdenking van het behalen van de landstitel door deze kolfclub in 1907. Deze eerste prijs is op 26 november 2007 gewonnen door jhr. drs. J.A. (Jaap) Röell, voorzitter van de kolfclub. De winnaar schonk deze tekening direct aan het huis.

Bron: St. Eloyen Gasthuis.

Click for large image

CharlotteDematons_Nederland.jpg

Charlotte Dematons, 2012

De afbeelding 'Schaatsen' uit het boek 'Nederland' door Charlotte Dematons (* Évreux, 1957)

De colfspeler midden op het ijs is duidelijk geïnspireerd door Hendrick Avrcamp.

Bron: Chris Teulings