NGA Early Golf Webmuseum
Click for large image

Bovenkarspel_1890.jpg

Het Roode Hert, ca. 1890

Kolfbaan achter café Het Roode Hert te Bovenkarspel. Foto uit ca. 1890.

De tweede man van links heet Berkhout (verder geen informatie bekend) en de man helemaal achteraan is Pieter Kooiman, zoon van Dirk Kooiman die burgemeester van Bovenkarspel was. Let op de gaslampen aan het plafond!

Deze foto is afkomstig van Ruud Koele, familie van de 'Kooimannen'. Hij kreeg deze foto van familie uit Zuid- Afrika.

Foto uit collectie van Oud Stede Broec (www.oudstedebroec.nl)

Bron: Jan Windt

Click for large image

CAF__DE2.jpg

Kolfbaan, ca. 1890

De puntenklap op de kolfbaan van café De Landbouw (wellicht café Halfweg?) te Hoogkarspel, waarschijnlijk uit de periode 1890-1899. De kolfbaan lag in het verlengde van het café. Te zien is dat naast de kolfbaan kan worden gezeten aan kleine tafeltjes, In 1899 is de kolfbaan verbrand tijdens de koninginnefeesten. Onbekend is welke kolfvereniging hier speelde.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 60 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

CAF__DE_.jpg

Kolfbaan, ca. 1890

De uitklap op de kolfbaan van café De Landbouw (wellicht café Halfweg?) te Hoogkarspel, waarschijnlijk uit de periode 1890-1899. De kolfbaan lag in het verlengde van het café. Te zien is dat naast de kolfbaan kan worden gezeten aan kleine tafeltjes, In 1899 is de kolfbaan verbrand tijdens de koninginnefeesten. Onbekend is welke kolfvereniging hier speelde.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 60 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Haarlem--De-Kroon-1897_.jpg

De Kroon Haarlem, 1897

Kolf court from society 'De Kroon', Haarlem. 1897

De namen van de geportretteerden zijn niet overgeleverd, maar in de derde man van rechts wordt H.F. van Thiel herkend. Hij werd in 1891 Nederlands kampioen en was van 1894 tot zijn overlijden in 1902 voorzitter van de Nederlandsche Kolfbond.

Het voormalige 'De Kroon' is tegenwoordig het bekende Grand Café 'Brinkmann' te Haarlem.

Literatuur
• Geert & Sara Nijs, Games for Kings & Commoners, Part Three, p. 178. ISBN 978-2-9540069-3-2. 2015

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

kolfbaanhaarlem.jpg

Haarlem, ca. 1900

Kolfbaan van Societeit 'Vereeniging', blijkens de bijlage bij een tijdschrift omstreeks 1900 gedateerd. Deze societeit uit 1856 bestaat nog steeds (www.sooshaarlem.nl).

De kolfbaan (en de kegelbaan) waren gelegen in het verenigingspand aan de Lange Begijnestraat dat in 1857 werd aangekocht en in 1923 werd verlaten voor een oude boerderij aan de Zijlweg. Deze boerderij werd later afgebroken en vervangen door het grootse sociëteitsgebouw zoals dat thans nog in gebruik is.

Bron: Dirk Spijker, www.sooshaarlem.nl

Click for large image

historie8_.jpg

Kolfspelers Bodegraven, ca. 1900

In 1889 opende op de hoek van de Brugstraat en de Rijnkade hotel Van Haaften. Van de kolfbaan in dit hotel zijn twee foto's bewaard gebleven. Op deze foto zien we enkele kolfspelers.

Bron: http://www.restaurantjeaanderijn.nl/historie.php

Click for large image

historie4_.jpg

Kolfbaan Bodegraven, ca. 1900

In 1889 opende op de hoek van de Brugstraat en de Rijnkade hotel Van Haaften (tegenwoordig is hier Restaurantje aan de Rijn gevestigd). Van de kolfbaan in dit hotel zijn twee foto's bewaard gebleven. Hier het interieur van de kolfbaan.

Let op: Het kolfspel wordt hier begeleid door een pianist...!

Bron: http://www.restaurantjeaanderijn.nl/historie.php

Click for large image

SEG_20080102_024.jpg

dr. G.C. van Balen Blanken

Dr. G.C. van Balen Blanken, oprichter van de Nederlandsche Kolfbond (thans Koniklijke Nederlandse Kolfbond) op 13 mei 1885. Hij was voorzitter van 1885-1887 en van 1909-1937 en in totaal 52 jaar lid van het hoofdbestuur.

De foto is genomen tijdens het Nederlands Kampioenschap 1932 te Barsingerhorn.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Spuijbroek.jpg

Spuijbroek, ca.1905-1910

Geposeerde foto van de heer A.P.L. Spuijbroek op de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis. Spuijbroek was destijds secretaris van de Kolfbond en broeder van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht.

Rechts op de foto hangt aan een ketting de 'armenbus' waarin geld werd verzameld om de armlastigen in de stad te helpen ondersteunen. De bus is nog steeds in het gasthuis aanwezig (maar hangt niet meer op deze plaats).

De pose van de heer Spuijbroek lijkt verdacht veel op de gravure in het boek 'De Nederlanden, karakterschetsen, kleederdrachten, houding en voorkomens van verschillende standen' uit 1841 van Henry Brown. Dat is ook niet zo verwonderlijk, want deze afbeelding sierde toen (en siert nog steeds) de kolfbaan. Zie het album Prenten in het tijdvak 1700-1885.

Behalve secretaris van de Kolfbond was Spuijbroek ook de oprichter van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis', daarin gesteund door broeder C.F.H. Klokke, mede hoofdbestuurder van de Nederlandsche Kolfbond (de Kolfbond had zijn domicilie destijds in Utrecht). Voor deze oprichting verkregen zij de instemming van het College van Regenten na het indienen van het volgende verzoek (geschreven op tweede Kerstdag 1901):

Hooggeachte Heeren,
Bij deze heb ik de eer U mede te deelen. dat in de vergadering van den 19en December jl. is besloten (onder nadere goedkeuring van Heeren Regenten) tot oprichting van een Kolfclub 'Utrecht', met ingang van 1 Januari 1902, waartoe als leden kunnen toetreden Heeren Regenten en Broeders van den Huize St. Eloy, mit de hospitanten.
In die vergadering is tevens besloten om aan U het beleefde verzoek te richten om, tegen storting onzerzijds van fl. 10,- per jaar in de kas van het Eloyen Gasthuis, met ingang van 1 Januari 1902 te worden ontheven van de verplichting om 6 cent baangeld per partij te betalen. Daarbij werd tevens de wenschelijkheid uitgesproken om dat bedrag tot fl. 15,- te verhoogen, zoodra de financiën van de club zulks zullen kunnen toelaten.
Met onzen erkentelijken dank voor de welwillendheid reeds van den Heer Eerste Huismeester en het Dagelijks Bestuur van het Huis ondervonden, onderwerpen wij ons voorstel beleefdelijk aan uw oordeel, in de verwachting, dat de oprichting van de club Uwe goedkeuring zal kunnen wegdragen en in de hoop, dat een en ander zal leiden tot een krachtige herleving van ons echt nationaal kolfspel en tot een voortdurende bloei van den Huize St. Eloy.
Met de meeste hoogachting en met gepasten eerbied heb ik de eer te teekenen, namens de kolfclub 'Utrecht',
de administrateur A.P.L. Spuybroek

De 'Heeren Regenten' gaven hun goedkeuring, maar achteraf bleek die baanhuur amper de gestegen gastkosten te dekken. Desondanks werd het contract toch tot wederopzegging verlengd.

In de zomer werd de overkapping van de baan geschilderd, op 8 september 1902, tijdens de 17e algemene ledenvergadering van de bond in het lokaal van de heer Sticking te Koog aan de Zaan, trad de kolfclub 'Utrecht' toe tot de 'Nederlandsche Kolfbond' en in 1907 behaalde het clubkorps met 263 punten de overwinning in het driedaagse Nationaal Kampioenschap te Krommenie.

Bron: 'Golfing curious and the like' uit 1910 van Harry Wood (foto), Geert Nijs (aanlevering), Cees van Woerden (tekst).

Click for large image

C_13.jpg

Nederlandse Kampioenschappen, 1907

Huldiging op 30 september 1907 van de drie Utrechtse kolvers, na hun overwinning met 263 punten op de driedaagse nationale kampioenschappen te Krommenie.
Wie de fraaie pauwentroon van klieken en ballen heeft gemaakt is onbekend.

Op de avond van die 30e september werden de drie 'korpskolvers' per rijtuig van hun woningen afgehaald. In het Eloyen Gasthuis werden zij eerst in de dekenkamer ontvangen. Daarna begaf het gezelschap zich naar de regentenzaal, die in het duister gehuld was. De deelnemers aan het feest hadden zich hier opgesteld en begeleidden met brandende toortsen in de hand de drie kolvers naar de kolfbaan. Daar namen de overwinnaars plaats op zetels onder een Japans baldakijn en werden door de huismeester hartelijk toegesproken. Het was een feestelijke bijeenkomst, met burgemeester Reiger onder de gasten. Zoals een van de deelnemers het uitdrukte: 'een jolijt van jewelste'. Besloten werd met een rijkelijke avondmaaltijd. Ter verhoging van de feestvreugde werd een gedicht voorgedragen 'Den Winners Heil', dat gezongen kon worden op de wijs van 'De Boeren hebben 't gewonnen', een lied dat hier tijdens de Zuidafrikaanse Boerenoorlog populair was. Het eerste couplet luidde:

Te Krommenie bij 't kolfconcours
Kwam Utrecht in de baan.
Zij wisten door hun spel zo stoer
Daar allen te verslaan.
Het drietal sloeg met vaste hand
den bal van paal tot paal
En weldra stond het in de krant:
zij hebben 't eermetaal (bis)
Ja Utrechts kolvers hebben 't gewonnen!
Hiep! Hiep! Hoera!

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 62/63. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

Onder_ons_1907.jpg

Onder Ons, 1907

Foto uit 1907 van kolfclub 'Onder Ons' uit Krommenie. Deze kolfclub organiseerde in dit jaar de Nederlandse kampioenschappen (waar de Utrechters de korpsprijs wonnen) en zijn tijdens deze dagen vereeuwigd. De opname is gemaakt achter de societeit 'Ons Genoegen'.

Dit is een foto met veel details. De mooiste twee zijn de kolvers die rond het vaandel staan en de man zittend geheel rechts met de vele medailles op de borst.
De man zittend rechts is K. Booij Jzn., die bij deze wedstrijd kampioen werd en de gewonnen medaille om de nek draagt, Daarnaast heeft hij op zijn jas een hele serie medailles opgespeld, iets wat in de kaatssport ook altijd werd gedaan. Op deze foto hebben meerdere kolvers medailles op de borst, maar deze K.Booij spant hiermee de kroon.

Onder Ons had veel goede kolvers, maar er was veel kritiek op de baan, die niet geschikt zou zijn om er een kampioenschap op te laten verkolven. Waarschijnlijk hadden de criticasters gelijk, want het volgende jaar is de baan voorzien van een nieuwe vloer.

Het vaandel hebben de kolvers bij de opening van deze wedstrijd van hun dames gekregen en het was die tijd de gewoonte dat de mannen het vaandel en médailles meenamen naar wedstrijden van de Kolfbond.

Op de foto zijn de volgende kolvers afgebeeld:
Voorste rij, van links naar rechts:
W.M.van Vliet (oprichter van de Noord-Hollandse Kolfbond; 5e bij deze wedstrijd), J.Bakker, H.Waal, P.Lammerschaag, P.Groot, H.Stuurman, H.Schotte (als 6e geëindigd) en K.Booij Jnz. (de kampioen met de vele médailles).
Middelste rij:
K.Veltkamp, G.L.van Vliet, M.J.Teer, N.Aten, J.L.Groot, M.Schots, .. Aten, onbekend, F.Wolzak.
Bovenste rij:
P.Preijer, onbekend, H.D.Brand, C.Reijne Kz., A.v.d.Toorn, onbekend.

De meeste mannen dragen op hun revers een strikje. De kleur gaf aan in welke commissie zij zaten. Zo waren er commissies voor ontvangst, logies, feestavond, bezichtigingen, biljarten.

Let op
Van de heer Booij is de volledige prijzenkast bewaard gebleven (klik op de link onder deze afbeelding).

Bron: Dirk Spijker en Gerard Palmboom

Click for large image

20081125_009a_002.jpg

De Waakzaamheid, 1907

De kolfbaan van 'De Waakzaamheid' in Koog aan de Zaan ,die in 1907 werd vernieuwd. De palen zijn geschonken door dokter C.W. Vrendenberg. Na de sluiting van de baan in 1955 zijn de palen in Wormer in de opslag gegaan en in 1976 zijn ze geschonken aan Nieuwe Niedorp en sieren ze na de brand de nieuwe baan van de 'Prins Maurits'.

C.W.Vrendenberg was lid van kolfclub 'Zaanstreek' uit Koog aan de Zaan en was van 1901 - 1909 voorzitter van de Nederlandse Kolfbond.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

1908_Goes_Bondsdiner.jpg

Bondsdiner Goes, 1908

Bondsdiner te Goes in 1908.

De meeste kolvers die van ver kwamen bleven zolang het toernooi duurde. De 'logiecommissie' van de organiserende vereniging regelde de overnachtingen. Daarnaast waren er 'activiteitencommissies' die van alles organiseerden om het de kolvers naar hun zin te maken. Naast de kolfwedstrijd was er ook een biljarttoernooi en werden er uitstapjes in de omgeving gemaakt of bezoek gebracht aan een museum of fabriek. 's Avonds gaven de plaatselijke zang- of muziekverenigingen een concert en na de prijsuitreiking volgde nog een feestavond met zang, muziek en toneel. Zo werd er op de maandag een gezamelijk diner georganiseerd.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Tromp._K.jpg

De Doele, 1909

Klaas Tromp uit Bolsward werd in 1909 Nederlands Kampioen op de eigen baan van De Doele. De kolfbaan in De Doele was tot 1870 van klei, daarna is deze van beton gemaakt en er is tot 1923 gekolfd. In de wintermaanden, van oktober tot mei, werd de kolfbaan afgedekt voor comedies e.d..

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Bolsward.jpg

De Doele, 1909

'Van den grooten Nationalen Kolfwedstrijd te Bolsward 12,13 en 14 Sept. Ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Kolfclub “Bolsward“.
(1 en 2 zijn de heeren A.P.L.Spuybroek en C.W.Eisma, resp. secr. en lid van het Hoofdbestuur van den Nederlandschen Kolfbond. Links van Spuybroek staat, met kolfstok, kampioen Klaas Tromp. Links vooraan met baard C.Bijpost.)

Uit: De Revue der Sporten, 3e jaargang 15 september 1909. Foto: A.T. Visser, Leeuwarden

Bron: Peter Mulder, Dirk Spijker

Click for large image

De_Doele-kolven.jpg

De Doele, ongedateerd

Nog een foto van de kolfbaan in De Doele aan de Nieuwmarkt te Bolsward. Let op de prachtige kolfpaal...! Onduidelijk is of deze paal een voorganger of een nazaat is van de kleine kolfpaal die twee foto's terug zichtbaar is.

Literatuur
• Magazine Bolswards Historie, nr 3 jaargang 2, oktober 2012

Bron: Peter Mulder, Dirk Spijker

Click for large image

20081125_009a_001.jpg

IJskolf Krommenie, 1910

Kolven op het ijs op de Durgsloot achter sociëteit 'Ons Genoegen' te Krommenie in 1910.

Van links naar rechts
A.v.d.Toorn, van.Vliet, 2 onbekenden, H.Schotte, onbekend, W.M.van Vliet, J.Bakker, onbekend, M.Teer en C. Woud. De man in de tent is C.Reijne.

In Krommenie heeft men meerdere keren op het ijs gekolfd, o.a. ook in 1897. Er zijn dan ook meeerdere foto's.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Krommenie_1913_Optocht.jpg

Krommenie, 1913

Ter viering in 1913 van 100 jaar bevrijding (zie hieronder) is in Krommenie een allegorisch optocht gehouden waarbij de kolfclub TOGIDO (= Tot Ons Genoegen Is Dit Opgericht) een 'kolfbaan uit vroeger tijden' uitbeeldde (zie toelichting hieronder).

Wat geschiedenis: Napoleontische tijdperk (1806 - 1810)
Lodewijk Napoleon, broer van Napoleon, wordt koning van het koninkrijk Holland. Hij probeert een zelfstandige koers te volgen. Napoleon lijft het koninkrijk Holland echter in 1810 bij Frankrijk in.
In 1804 wist Napoleon Bonaparte alle macht in Frankrijk naar zich toe te trekken en kroonde hij zichzelf tot keizer. Met de Nederlandse gezant Rutger Jan Schimmelpenninck onderhandelde hij in Parijs over de invoering van een eenhoofdig bewind in de Republiek. Door de Nederlandse kiezers werd dit goedgekeurd en werd Schimmelpenninck als raadpensionaris aangesteld. Hiermee verstevigde Napoleon zijn greep op de Republiek, die hem goed kon helpen in zijn strijd tegen Engeland. In de korte tijd dat Schimmelpenninck raadpensionaris was, heeft hij grote hervormingen doorgevoerd. Hij zorgde voor centralisatie van de overheidsfinanciën en de belastingen, organiseerde de posterijen, er kwam een wettelijke regeling voor de uitoefening van de geneeskunde, de Nederlandse spelling werd geregeld en er kwam een onderwijswet.

Napoleon wilde met zijn ‘Continentaal Stelsel’ Engeland vernietigen. Dit handelsembargo verbood alle handel met Engeland over zee van Frankrijks bondgenoten en de neutrale landen. Engeland reageerde hierop met blokkades van alle Europese havens, waardoor er aan de Nederlandse kust een omvangrijke smokkelhandel op gang kwam. Dit noodzaakte Napoleon om zijn greep op de Republiek nog meer te verstevigen. Hij dwong Schimmelpenninck tot aftreden en benoemde in 1806 zijn broer Lodewijk Napoleon (1778-1846) tot koning van Nederland. Hierdoor werd de Republiek het koninkrijk Holland.
Lodewijk Napoleon voerde een onafhankelijke koers van zijn broer. Hij probeerde de mentaliteit van zijn onderdanen te begrijpen en deed veel om hun belangen te behartigen. Zo stond hij oogluikend de smokkelhandel aan de Nederlandse kust met Engeland toe.
Ook werd door hem het Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten opgericht en was hij de grondlegger van het Rijksmuseum in Amsterdam.

Door de geringe medewerking van zijn broer om de handel met Engeland te stoppen, lijfde Napoleon in 1810 zuidelijk Nederland in bij Frankrijk. Enkele maanden later deed Lodewijk Napoleon afstand van de regering, waarop het gehele koninkrijk Holland deel ging uitmaken van Frankrijk. Ook de Franse wetten werden ingevoerd, zoals de instelling van de burgerlijke stand en de dienstplicht. Toen Napoleon in 1812 zijn veldtocht naar Rusland begon, bevonden zich daar 15.000 Nederlandse dienstplichtigen onder, waarvan er slechts enkele honderden terugkeerden.

In 1813 werd Napoleon verslagen in de ‘Volkerenslag’ bij Leipzig. De Franse troepen begonnen zich uit Nederland terug te trekken. In Amsterdam braken relletjes uit waarbij ‘Oranje boven’ werd geroepen. In een proclamatie namen de oranjegezinde regenten Van Hogendorp en de graaf Van der Duyn van Maasdam samen de macht over tot de komst van de erfprins Willem Frederik, zoon van Willem V. Op 30 november 1813 kwam Willem Frederik in Scheveningen aan land. Hij aanvaardde de soevereiniteit en beloofde de grondwet te respecteren. In 1815 riep Willem Frederik, die zich inmiddels Willem I noemde, zich uit tot koning der Nederlanden.

De foto komt uit het archief van de Kolfbond en is destijds door de secretaris van Krommenie opgestuurd naar de secretaris van de Kolfbond. In de begeleidende brief stond geschreven dat op de kolfbaan door 3 kolvers en een kastelein het kolven in de 16e eeuw werd uitgebeeld. Omdat er in de 16e eeuw nog geen kolfbanen waren, immers toen werd alleen het (lange)colf gespeeld, heb ik er van gemaakt 'een kolfbaan uit vroeger tijden'.

Geschiedkundige toelichting: Ministerie van Buitenlandse Zaken

Eigendom: archief Koninklijke Nederlandse Kolfbond
Bron: Dirk Spijker

Click for large image

SEG.jpg

Kolfbaan St. Eloyen Gasthuis, 1913, 1981 en 2003

Kolfbaan van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' in 1913, 1981 en 2003 (van boven naar beneden).

Op de middelste foto is de modernisering uit het midden van de 20e eeuw te zien met lambriseringen van 'limba triplex' en een verlaagd plafond, waarin hete luchtverwarming was aangebracht. Gelukkig werd de baan bij de restauratie in 1987 weer in oude luister hersteld, zoals de onderste foto laat zien.

Archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_1913.jpg

Kolfbaan,1913

Foto van de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis uit 1913, met het eerste elektrische licht. Door de bogen links is de ruimte zichtbaar waar wordt geschutjast, met achterin de deuren naar de binnenplaats. Tussen de kolfbaan en de deuren is de kolfballenstoof zichtbaar.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Literatuur
 Serendipity on Early Golf van Robin Bargmann, pagina 106. 2010. ISBN 978-90-816364-1-4
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 49. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

Oostwoud-ca.1914-Landmans_Welvaren..jpg

Landmans Welvaren, 1914

Kolfbaan van Landmans Welvaren uit Oostwoud, ca. 1914.

Dit café stond in 1922 te koop en is verworven door de kastelein van De Vergulde Vos, het andere café iot het dorp, om zijn omzet te vergroten. Vervolgens verkocht hij Lansmans Welvaren weer als woonhuis met het beding dat het nooit meer als café mocht worden ingericht.

Als we de foto's van Landmans Welvaren en De Vergulde Vos, beide uit 1914, met elkaar vergelijken krijg je de indruk dat beide foto's op dezelfde dag door dezelfde fotograaf zijn genomen.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Vergulde_Vos.jpg

De Vergulde Vos, 1914

Kolfbaan achter café 'De Vergulde Vos' te Oostwoud in 1914.

Op de foto kastelein Klaas Spijker met familie.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Winterkolf.jpg

Durgsloot Krommenie, 1915

Kolven op het ijs van de Durgsloot te Krommenie, 1915

Foto: P. de Jong, Zaandam

Bron: Gemeentearchief Zaanstad

Click for large image

KOLFBAA3.jpg

Kolfbaan Venhuizen, ca. 1920

Kolfbaan in café 'De Vergulde Baars' in Venhuizen in ca. 1920. Deze baan, van kolfvereniging 'Aan Is Winst' was in gebruik vanaf 1829 tot het café afbrandde in 1942. De baan was geheel van hout, had een halfrond plafond, een kolfkamer en zitbanken langs de muur.

In de kolfvereniging 'Aan Is Winst' kolfde destijds de 'betere stand', dat wil zeggen boeren, grote middenstanders en renteniers). Daaronder waren vele zeer goede spelers, die bij de grote wedstrijden van de Kolfbond hoge punten sloegen. De spelers hadden een eigen kliek en (gummi-) bal, waar niemand aan mocht komen. De klieken bleven in afsluitbare rekken in de kolfkamer, maar de ballen namen ze mee naar huis in een kistje, vaak kunstig uitgevoerd en voorzien van een koperen hengsel.

Bij de brand van de kerk in Venhuizen is ook de zeventiende eeuwse vermaning op het orgel verloren gegaan. Er stond op:
Gods bidhuys is de kerk
Geen koophuys moet het wezen
Geen clapbaan moet het zijn
De Heere moet men vresen

Op de plaats van de kolfbaan woont tegenwoordig een bekende kolfspeler en schrijver van een kolfboek.

De foto is afkomstig uit de Koeman-collectie van het Westfries Archief te Hoorn.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 21 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

OudKarspel_c1920.jpg

Kolfbaan Oudkarspel, ca. 1920

De verbouwde kolfbaan van H.J.A. Bückman te Oudkarspel in ca. 1920.

De vermoedelijk oudste Langedijker kolfbaan stond aan de Dorpsstraat te Oudkarspel. Een pentekening van de Alkmaarder Jacobus Andreas Crescent (1768 - 1819) uit de zomer van 1814 toont het Regthuis, de herberg 't Huis van Brederode uit 1717, de stal en de houten kolfbaan: 'het vermaeckelijke speelhuis'. Zie het album Prenten en tekeningen in tijdvak 1700-1885.

In 1889 maakte het houten gebouw plaats voor een stenen kolfbaan met in de latei aan de voorzijde het opschrift KOLFBAAN. Deze baan was de thuishaven van de twee jaar eerder opgerichte kolfsociëteit 'Onder Vrienden'. De stenen kolfbaan werd in 1920 onder eigenaar H.J.A. Bückmann geheel verbouwd, hoger opgetrokken en multifunctioneler gemaakt. Zo kon de kolfvloer tijdens de kermis van Oudkarspel in een handomdraai met eiken plankdelen worden bedekt en veranderd tot een dansvloer. In het vervolg konden er filmvoorstellingen worden gegeven en tentoonstellingen worden gehouden. Ook toneel- en zangverenigingen maakten gretig van de kolfbaan gebruik.

In de jaren vijftig van de twintigste eeuw sloeg het noodlot toe. Op 30 maart 1954 brandde de monumentale herberg 't Huis van Brederode tot de grond toe af. De kolfbaan bleef behouden, evenals 't Regthuis. Met het wegvallen van de herberg en zijn herbergier kwam het kolven ernstig in het gedrang. Het was aan Toon Schilderman en Marie Jane Vermeulen van café Jagerslust (thans Celavie) te danken dat de traditie van het kolven op de oude Brederode-kolfbaan werd hersteld. Op alle donderdagavonden kon er weer lustig op los geslagen worden. Tot 23 maart 1962 toen Schilderman in zijn eigen café een nieuwe kolfbaan opende. De historische Brederode-kolfbaan werd verkocht, kreeg een bestemming als garage, en gebouw en terrein raakten in verval.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

Koog_1920_H.Ero.jpg

'De Waakzaamheid', 1920

Doorkijkje uit 1920 vanuit het voorcafé 'De Waakzaamheid' te Koog aan de Zaan naar de grote zaal met kolfbaan. In dit café is met zekerheid gekolfd vanaf 1823 tot 1955. Achter in de baan keek men uit over het brede water van De Zaan.

In de baan staat kastelein Hendrik Ero. Het echtpaar Ero is op 25 april 1941 door de Duitsers opgepakt vanwege spionage en pilotenhulp als lid van de Stijkelgroep (www.stijkelgroep.nl). Hendrik is op 4 juni 1943 gefusilleerd te Berlijn-Tegel en zijn vrouw Louise Chambon is in 1945 in kamp Ravensbrück gestorven.

Hotel, Café, Restaurant 'De Waakzaamheid' was gevestigd in een oud, houten Zaans pand dat in 1626 zeker al bestond en thans (mogelijk) wordt gerestaureerd.

Foto afkomstig uit het familiearchief van Jeroen Breeuwer.

Bron: Jeroen Breeuwer, Dirk Spijker

Click for large image

Wateringen_.jpg

Huis ten Hoek, Wateringen, begin 20e eeuw

De kolfbaan in Huis ten Hoek in Watering was de laatste kolfbaan in het Westland en is in 1921 gesloten.
In de kolfbaan staan vier mannen op rolschaatsen. Kolfbanen werden in die tijd ook wel eens gebruikt voor skating.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

KoogadZaan_2.jpg

Koog a/d Zaan, 1922

Kolfwedstrijd van Kolfvereniging Noord-Holland in 1922 te Koog aan de Zaan in hotel/café/restaurant 'De Waakzaamheid'.
In de baan vanaf links: markeur Aris Berkhout en het sajetkorps van Mik Wis met Joh. De Boer, Hendrik Ero en Piet Dil sr. Dit sterke sajetkorps heeft in de loop der jaren vele prijzen gewonnen.
Het echtpaar Ero is in 1941 opgepakt door de Duitsers vanwege kontakten met de Stijkelgroep. Hendrik is gefusilleerd in 1943 en zijn vrouw Louise is in 1945 omgekomen in kamp Ravensbrück.
Tussen de belangstellenden zijn te herkennen, o.a.: Piet Dil jr., D. Landman en C. Schuddeboom (...?) (met hoed).
Fotograaf onbekend, maar er zijn van deze dag 3 foto’s bekend .
Achter op de fotolijst staat: Fa Nieuwstad, fotografie en lijstenhandel te Koog aan de Zaan.
De originele foto is in bezit van Klaas Dil Pz. te Koog aan de Zaan.
Na het sluiten van de kolfbaan in De Waakzaamheid in 1955 zijn de palen in 1976 naar de nieuwe kolfbaan in Nieuwe Niedorp gegaan, want de oude waren bij de brand op 12 september 1973 in de Prins Maurits verloren gegaan. Op de palen is een inscriptieplaatje geschroefd met de naam van Dr. Vrendenberg, de schenker. Dr. Vrendenberg is in het begin van de 20e eeuw enkele jaren voorzitter van de Nederlandse Kolfbond geweest.

Bron: Jeroen Breeuwer, Dirk Spijker

Click for large image

KNKB023.jpg

Kolfwedstrijd, 1922

Jaarlijkse wedstrijd van kolfvereniging 'Noord Holland' in 1922 op de kolfbaan van 'De Waakzaamheid' te Koog aan de Zaan. Links in de baan zien we M.D. Kalker uit Amsterdam; de twee andere kolvers komen uit Lopik en zijn onbekend.

M.D. Kalker was bestuurslid van de Kolfbond.

Archief Koninklijk Nederlandse Kolfbond.

Click for large image

Zaanstreek.jpg

Kolfclub Zaanstreek, 1923

Groepsfoto van kolfclub 'Zaanstreek', gemaakt tijdens de Nederlandse Kampioenschappen in 1923 te Spanbroek.

Het hier getoonde vaandel dateert uit juni 1893, maakt tegenwoordig deel uit van de verzameling van de Zaanlandse Oudheidkundige Vereniging (ZOV) en wordt permanent tentoongesteld in de speliale kolfvitrine in het Zaans Museum. Een foto van het vaandel in kleur is opgenomen in het album 'Sier- en gebruiksvoorwerpen' van dit tijdvak.

Op deze foto is duidelijk te zien dat eerder door (leden van) de kolfclub verworven kolfmédailles duidelijk zichtbaar aan het vaandel zijn gehangen. Op het vaandel in het Zaans Museum is nog een speldje blijven zitten...!

Afgebeelde personen
Boven het vaandel - C. van Calcar en H. Ero
Links achter - K. Dekker, D. de Vries en P. Dil jr
Daaroor - C. Schuddeboom, N. de Boer en K. Koome
Rechts achter - H. Zwart (met de rien voor het vaandel, want hij fungeerde deze dag als vaandeldrager), P. Schuddeboom, P. Dil sr en P. Couwenhoven
Daarvoor - opa Schuddeboom, D. Landman en D. Schipper
Voor het vaandel - J. de Boer
Liggend - P. Borneman en P. Schipper

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Scannen0001.jpg

Piet Dil, ca. 1930

Piet Dil draagt zijn gewonnen médailles op de borst. Begin 20e eeuw was dit bij veel sporten (maar ook bij carnavalsverenigingen) een gewoonte. Bij de Nederlandse Kampioenschappen in deze jaren werd meestal wel een foto genomen met het bestuur en de deelnemers en bij veel kolvers zie je dan de médailles op de borst of op het rever.

Piet Dil van MIK WIS (= Richt zuiver) uit Koog aan de Zaan was een sajetkolver en op de Nederlandse Kampioenschappen in 1917 te Nieuwe Niedorp werd hij Nederlands kampioen. Tussen 1902 en 1930 won hij in persoon verscheidene prijzen, maar ook het sterke sajetkorps van MIK WIS wist vele prijzen in de wacht te slepen.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

1930--PvO_Goes_.jpg

Prins van Oranje te Goes, 1930

75-jarig jubileum van de kolfvereniging Prins van Oranje uit Goes. Foto gemaakt op12 juli 1930 door J.A.A.K. Spruyt, fotograaf te Goes en afgedrukt op het formaat 16,2 x 11,8 cm.

Bron: archief Stichting NGA Early Golf, maart 2017

Click for large image

Desmeth_1933.jpg

Dirk Desmeth, 1933

Leden van kolfsocieteit 'Sta Vast' uit Grootebroek vormen met hun opgeheven kolfstokken een haag voor de pasgetrouwde Dirk Desmeth, als deze met zijn bruid het stadhuis van Enkhuizen verlaat. Links vooraan staat Dr. G.C.van Balen Blanken, voorzitter van de Nederlandsche Kolfbond.

Dirk Desmeth werd in 1927 te Lopik Nederlands Kampioen.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

minibaan_oud.jpg

Mini kolfbaan, 1934

Deze minibaan stond op de NK 1934 in Berkhout. Op de foto speelt Dr. Van Balen Blanken een partijtje tegen oud-kampioen de heer Hagenaar uit Zuid-Scharwoude.

Het is onbekend wie deze baan gebouwd heeft en of deze nog bestaat.

Bron: Mark Aberkrom (foto), Dirk Spijker (toelichting)

Click for large image

kolver_1934_.jpg

1934

De heer J.B Wilken kolft in De Prins Maurits in Nieuwe Niedorp. 1934.

De heer Wilken was gedurende meer dan 30 jaar landbouwer en veehouder op zijn boerderij 'De Bomen' te Nieuwe Niedorp, maar hij was ook de medeoprichter en de eerste directeur van de Onderlinge Brand- en Bedrijfsschade Mij. 'Cérès'. Gedurende verschillende jaren was hij ook voorzitter van 'den Bond van Fokvereenigingen in Noord-Holland', directeur van de plaatselijke kaasfabriek, vice-voorzitter van de Coöp. Zuivelfabriek 'West Friesland' te Lutjewinkel, medeoprichter en voorzitter bij de Coöp. Maalderij 'De Toekomst'. voorzitter van de Paaschtentoonstelling, hoofdbestuurslid van de Hollandsche Maatschappij van Landbouw, gedurende 40 jaar bestuurslid van 'de Banne' (waterschap), hoofdingeland van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, medeoprichter van de Nederlandsche Nering Verzekering Maatschappij en commissaris bij de N.V. Trapman te Schagen.
Bron: Dagblad Noord-Holland, Schager editie, 26 januari 1943, pagina 1.

Dat hij daarnaast tijd vond om te kolven mag oprecht verwonderlijk genoemd worden. Hij kolfde zich regelmatig in de prijzen, maar op de Nederlandse Kampioenschappen heeft hij nooit een rol van betekenis gehad.

Fotograaf: Árpád Moldován van Fotografische Ateliers te Nieuwe Niedorp - Noord-Scharwoude (vermeld op object)

Bronnen:
Foto - NGA Early Golf
Tekst - Dagblad Noord-Holland, Dirk Spijker

Click for large image

opening_kolfbaan_1935.jpg

Opening kolfbaan, 1935

Foto van de opening van de kolfbaan in Sint Maartensbrug op 3 november 1935.

De toenmalige baan was gelegen in café de Roode Leeuw, gelegen aan de grote sloot te Sint Maartensbrug. Op de foto ziet u de uitbater en zijn vrouw, de heer en mevrouw Kossen, die bloemen krijgt van dokter G.C. van Balen Blanken.

In 1966 is het establisement verbrand en pas in 1969 kon weer worden gespeeld op de nieuwe baan van het toenmalig gebouwde dorpshuis. Tot op de dag van vandaag wordt hier gekolfd door een dames- en herenvereniging.

Bron: Jacob Boots

Click for large image

Kolf_societeit_de_schoone_twaalven_1935.jpg

Kolfsocieteit De Schoone Twaalven, 1935

Foto van de leden bij de oprichting van kolfsocieiteit De Schoone Twaalven in 1935 met hun naam en toenmalig beroep of functie.

Staand van links naar rechts:
P. Kossen - kastelein en uitbater van De Roode Leeuw.
K. Borst - winkelier
J. Dalenberg - slager
W. van Slooten - huisarts
A. Dekker - ambtenaar
G. Dekker - directeur veevoederhandel
V.C. Zeeman - voorloper Laatste Eer
J. de Groot - eigenaar vracht- en bodedienst
E. Bos - landbouwer
W. Schuring groenteboer en kolenhandel
J Bruin kapper en kastelein
L Bijvoet Landbouwer
H Wilbers manufacturier

Zittend van links naar rechts
G.Visser - landbouwer
J. Veuger - timmerbedrijf
D. Jongejan - directuer melkfabriek 'de Eensgezindheid'
P Dekker - oud-directeur veevoederhandel
J. keuris - kruidenier

Bron: Jacob Boots

Click for large image

Goes_1935.jpg

Goes, ca. 1935

Deze foto is genomen tijdens een jubileum van de 'Prins van Oranje' (opgericht in 1855 en opgeheven in 1948) te Goes, waar zij samen met de kolvers uit Utrecht dit feit vierden.
Deze foto is door C.Sinke (3e rij 4e van rechts) aan het gemeentearchief Goes geschonken.
Vermoedelijk zijn de mannen die een bloem in het revers dragen de kolvers van Goes.
Zittend 3e van rechts is J.G.van Laere uit Utrecht.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Moriaanshoofd_1936.jpg

Moriaanshoofd, 1936

Kolfbaan bij herberg ''t Moriaanshoofd' te Wormer in 1936.

Bron: Mark Lindhout

Click for large image

kolf_1.jpg

Kolven in WO2

Kolffoto uit 1942. Kolfbaan en kolvers zijn onbekend.

Opvallend is dat de oorlogsomstandigheden het spelen van een partijtje kolf niet in de weg stonden.

Bron: Cees van Woerden

Click for large image

Oudkarspel_1947.jpg

Boottochtje, 1947

Het Nederlans Kampioenschap was niet alleen een wedstrijd, maar had bovendien tot doel de onderlinge vriendschappen aan te kweken. Men sprak vroeger dan ook over het Kolffeest. Naast het kolven werden er tal van evenementen georganiseerd. Dit boottochtje in 1947 te Oudkarspel is hier een voorbeeld van. Achter in de boot staan vier muzikanten en ook voor bediening is gezorgd.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

kolven.jpg

Buitenkolf

Ongedateerde foto van een partij kolf in de open lucht in Noord-Scharwoude.

Op 13 juli 2012 is deze foto gebruikt als illiustratie bij een hilarisch artikel in het Noord-Hollands Dagblad:

Kolfvereniging? Kijk onder zwangerschap

Door Redacteur Schagen - 13-7-2012 (Update 13-7-2012, 8:00)

HOLLANDS KROON - In de onlangs verschenen gemeentegids Hollands Kroon is een aparte fout geslopen: onder het kopje zwangerschap zijn namelijk drie kolfverenigingen te vinden.
Het kolfspel is een sport die wordt gespeeld met een op een hockeystick gelijkend slaghout.
Rita Sijtsma van Dames Kolfvereniging AWA uit Nieuwe Niedorp ziet de humor van de vergissing in. ,,Ons jongste lid is zestig en ons oudste tachtig. Ik begrijp het wel, hoor. Kolven heeft een dubbele betekenis. Maar wij hebben niets met borstvoeding te maken. Wij slaan alleen. Het verklaart wel een hoop, want ik kon onze vereniging al niet terugvinden in de gemeentegids.’’

De gemeentegids wordt samengesteld door Lokaal Totaal uit Eindhoven.

Bron: Do Smit

Click for large image

Waakzaamheid_1950.jpg

De Waakzaamheid, 1950

Mooie overzichtsfoto uit 1950 van de kolfbaan in café De Waakzaamheid te Koog aan de Zaan. De kolver die de opklap slaat is P.Schaar.
Deze foto is gemaakt voor een Amerikaans blad.

Foto afkomstig uit het familiearchief van Jeroen Breeuwer.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

KLAAS_VI.jpg

Klaas Visser, 1950

Klaas Visser (1896-1985) in actie in 1950.

Klaas was lid van de kolfvereniging 'Kan Tegen Verlies' en 'Aan Is Winst' en speelde 2e klas. In 1964 werd hij Nederlands Kampioen Gummi korps, nadat hij eerder in 1957 4e werd bij het Nederlands Kampioenschap kolven met 143 punten en 7e in 1955 met 149 punten. Klaas was erelid van 'Aan Is Winst'.

Foto uit de collectie van mw. G. de Smeth-Schekkerman.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 194 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Kolven_Grootebroek.jpg

Cees Bakker, ca. 1950

Foto uit ca. 1950 van Cees (Cornelis) Bakker, geboren te Grootebroek in 1889 en overleden in 1966. Cees speelt hier op de baan van 'Concordia' te Noord-Scharwoude.

Cees was tuinder/landbouwer en heeft zijn hele leven lang gekolfd. Hij speelde ook mee in de competitie tegen andere clubs. De kolfbaan van Grootebroek lag vlak bij zijn huis aan de Zesstedenweg, achter café De Gekroonde Zwaan, tussen de protetstantse kerk en het gemeentehuis. (In dit album is ook een foto opgenomen van dit café uit 1996.)

Fotoarchief familie Bakker,

Bron: Albert van der Zeijden, Egmond aan Zee

Click for large image

DIRK_RI2.jpg

Kolfballenmaker, ca. 1960

Kolfballenmaker Dirk Rijper uit Zuidscharwoude.

Click for large image

MARKEURS.jpg

Markeurs, 1960

Drie markeurs 'aan het werk'. De foto is geposeerd en laat dus eigenlijk niet zien hoe een markeur echt werkt. De foto is gemaakt in 1960 te Hoogwoud en diende voor een artikel in 'De Televizier' ter gelegenheid van het 75-jarig jubileum van de Nederlandsche Kolfbond.

Bron: Mark Aberkrom (afbeelding) en Dirk Spijker (toelichting).

Click for large image

PB040423.jpg

Cees Langedijk, 1960

Cees Langedijk in 1960 tijdens een kolfwedstrijd in het Westfriese dorp Hem.

Elke kolver heeft zijn eigen unieke houding , maar zoals deze jongeman slaat, met het lichaam ver voorover en de kliek vlak over de vloer, zo kolven er weinig.

Cees Langedijk uit Oudkarspel werd in 1990 Nederlands Kampioen.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

JAN_KREU.jpg

Jan Kreuk, 1962

Jan Kreuk uit Hoogwoud verbetert in 1962 het Nederlands record puntentotaal op een 50-slagenwedstrijd te Venhuizen. Links van hem zien we Piet Swier en rechts Jo Jansen, beiden eveneens uit Venhuizen.

Bron: Mark Aberkrom en Dirk Spijker

Click for large image

DIRK_RIJ.jpg

Dirk Rijper, 1962

Dirk Rijper (staand) hier op de foto vanwege het behaalde Nederlands Kampioenschap 1962. Ook in 1986 werd hij kampioen. Overigens behaalde hij in 1933 als 16-jarige al de 4e prijs tijdens de Nederlandse Kampioenschappen.
Aan slag is Aris Berkhout, erelid van zijn vereniging 'Op Maat' uit Zuidscharwoude. Aris werd 5 maal Nederlands Kampioen.

Bron: Mark Aberkrom (foto), Dirk Spijker (tekst).

Click for large image

Jos_Bol_1964.jpg

Jan Bot, 1964

Foto van Jan Bot, in 1964 spelend op de kolfbaan achter café De Gekroonde Zwaan te Grootebroek.

Grootebroek beschikte over (tenminste) twee kolfbanen: een achter café De Gekroonde Zwaan en een achter café Het Wapen van Grootebroek. Van deze laatste baan is zijn enkele afbeeldingen opgenomen in het album 'Affiches, publicaties, documenten, telegram, menu's' in dit tijdvak.
Bij de Nederlandse Kampioenschappen in 1935 is ook het 50-jarig bestaan van de Kolfbond gevierd. Bij die gelegenheid is gekolfd op de kolfbaan van De Gekroonde Zwaan en was een tentoonstelling ingericht in het café schuin aan de overkant, het Wapen van Grootebroek.
Collectie: Oud Stede Broec (www.oudstedebroec.nl)

Bron: Jan Windt (foto), Dirk Spijker (tekst)

Click for large image

Gekroonde_Zwaan_groot.jpg

Kolfbaan 'De Gekroonde Zwaan', 1964

Jan Bot aan het kolven op de baan achter café 'De Gekroonde Zwaan' aan de Zesstedenweg te Grootebroek van G. Boon (1964).

Bron: http://www.oudstedebroec.nl/Middenstand%20Grootebroek/Bakkers%20en%20cafees%20grootebroek.htm

Click for large image

Barsingerhorn.jpg

Annie Maars, ca. 1960-1970

Op deze foto van een dameswedstrijd in de jaren 1960-1970 slaat meervoudig Nederlands kampioene Annie Maart de uitklap op de baan van Barsingerhorn.

Deze baan is gebouwd in 1927 en gesloten in 1986. In het midden van de 19e eeuw werd er bij 'Het Fortuin' al gekolfd. De kolfvereniging 'Barsingerhorn' is opgericht in 1855 en is onlangs samengegaan met kolfclub 'Wieringerwaard'.

Bron: Zijper Museum Schagerbrug (Niestadt fotocollectie) (foto), Dirk Spijker (tekst)

Click for large image

58436.jpg

Wapen van Wieringerwaard, ws. 1968

De kolfbaan van het 'Wapen van Wieringerwaard', waarschijnlijk hier gefotografeerd in 1968 tijdens de Nederlandse Kampioenschappen, het eerste grote kolfevenement dat te Wieringerwaard is georganiseerd.

Zittend van links naar rechts J.A. Vis (oud-secretaris van de Kolfbond), C. Nijman, daarnaast onbekend en als vierde van links, de heer C. (Cees) Bennit (jarenlang voorzitter van de kolfclub uit Hoogwoud en enige tijd bondsvoorzitter) met naast hem P. Persijn. De overige aanwezigen zijn onbekend. Cees Bennit is in 2008 op bijna 90-jarige leeftijd overleden.

In een notariele akte van 1795 staat de verkoop van het 'Wapen van Wieringerwaard' beschreven:
Een huis met erf, zijnde een herberg genaamd het 'Wapen van Wieringerwaard', staande en gelegen aan de Groote Buurt in de Wieringerwaard. Goederen behorende tot de herberg; elf kolven, twee palmboome baanstukken, een baanstoof, vijf kolfballen, een baanrol en verder gereedschap tot de kolfbaan behorende en drie kegelspelen.
Daarnaast was er ook een slagerij in de herberg gevestigd.

Het is dus duidelijk dat de kolfbaan in Wieringerwaard in aanleg al ruim tweehonderd jaar oud is. Echter in de jaren voor 1977/1978 werd de baan weinig tot niet meer gebruikt. Kolvers en olfsters uit de Wieringerwaard speelden bij kolfclub 'Barsingerhorn' in de gelijknamige plaats.

Rond 1978 werden de herenvereniging 'De Paalmeppers' en iets later de damesvereniging 'De Opklap' opgericht. Zij namen intrek in de baan van Wieringerwaard. Begin jaren 1980 werd de baan gerenoveerd door de toenmalige baanhouder, de heer Kalverboer. De renovatie hield in dat de 'verzonken' baan van deze foto werd verwijderd. De nieuwe (huidige) baan werd gelijkvloers gemaakt (voorzien van vloerverwarming), opgeschoven en aan drie kanten voorzien van verwijderbare rabatten. De paalfunderingen worden vastgeschroefd aan grondankers. Door het verschuiven verviel de ruimte langs de 'lange' kant (waar op de foto nog mensen zitten). Langs die kant is nu een smalle opstap die tevens dienst doet als rabat. De middelste van de drie deuren werd dichtgemetseld en in plaats daarvan werd een raam geplaatst. (Deze verandering is nog goed zichtbaar in de buitenmuur !).
Het hele interieur van de baan ging drastisch op de schop: zware balkenstructuur, plafond verlaagd, aanleg bargedeelte, etc..

Sindsdien kwamen en vertrokken diverse baanhouders, maar de baan en het interieur bleven sindsdien vrijwel onveranderd. Voor de Nederlandse kolfkampioenschappen van 1999 werd de baanverlichting uitgebreid met meerdere TL-balken. "Dat was ook hoognodig, want daarvoor had het iets weg van een rovershol'.

Bron:
foto - Zijper Museum Schaagerbrug (Niestadt fotocollectie), mw. Rezelman en mw. I. Glas-Bennit
tekst - Peter de Swart (geschiedenis) en Dirk Spijker (benoeming aanwezigen)

Click for large image

BEN_VING.jpg

Ben Vingerhoed met hoog bezoek

Ben Vingerhoed (1923-1983) demonstreet het kolfspel aan prins Bernhard. Datering onbekend.

Ben was lid van de kolfvereniging 'Aan Is Winst' en speelde 'Super klas'. In 1968 en in 1978 was hij winnaar van de Sajetdag, beide keren met 157 punten. Hij zat ook in het bestuur van de Nederlandse Kolfbond en maakte kolfballen, spelregelboekjes en kolftekeningen.

Bron: Mark Aberkrom (o.a. pagina 192 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

KOLFSPEL.jpg

Anoniem, ongedateerd

Foto genomen in 'De Prins Maurits' te Nieuwe Niedorp. De kolver is J.B. Wilken uit Nieuwe Niedorp. Deze foto is gebruikt als voorbeeld voor veel kolfmédailles.

Foto is afkomstig uit het archief van de Stichting Early Golf.

Bron: Mark Aberkrom en Dirk Spijker

Click for large image

cafe_Boon_Maartje_Booncanne.jpg

Maartje Booncanne, 1969

Een zeldzame foto van vrouwenkolf. Aan slag is Maartje Booncannen op de kolfbaan achter café De Gekroonde Zwaan van G. Boon. Deze foto is gemaakt bij gelegenheid van het Nederlands Kampioenschap Dames in 1969

Collectie: Oud Stede Broec (www.oudstedebroec.nl)

Bron: Jan Windt, Dirk Spijker

Click for large image

Berkhout_1971.jpg

Ridder St. Joris, 1971

Cafe de Ridder St.Joris brandde in 1970 volledig af. Burgemeester Beemsterboer deed de belofte dat er met een jaar een nieuw dorpshuis zou staan. Hij stelde, zeer gedurfd, gelijk de openingsdatum vast. Hij hield woord en op 21 april 1971 werd het prachtige dorpshuis geopend.
Op de openingswedstrijd slaat Gerrit Vet de uitslag.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Jan_Klinkert.jpg

Jan Klinkert, 1972

Foto genomen in 1972 bij de opening van het Nederlandse Kampioenschap. in 1972 te St.Maartensbrug. Bondsvoorzitter Jan Klinkert geeft uitleg aan de burgemeester die hierna met een uitklap het kampioenschap officieel zal openen.

Foto - de gebroeders Niestadt
De fotografen Willem en Luberti Niestadt waren vele jaren de bekendste persfotografen in noordelijk Noord-Holland. Ze stammen uit St. Maartensbrug in de Zijpe waar in 1862 voorouder Gerhard Niestadt als fotograaf begon.

Willem en Lubert hadden hun zaak in Schagen, aan de Gedempte Gracht. Ze fotografeerden vooral voor de Schager Courant. Van 1930 tot omstreeks 1980 legden zij algemeen menselijke, econonomische, politieke, bestuurlijke en sportieve activiteiten vast.
In 1982 brandde echter hun bedrijfspand uit. Uit de restanten van de inboedel doken 10 vuilniszakken met negatieven op. Globaal zo'n 80.000 stuks!
Deze zakken belandden op een zolder van het Schager gemeentehuis... In 1998 had de Oudheidkamer Zijpe (zoals het Zijper Museum toen heette), een Niestadt-expositie. De negatieven zijn toen aangeboden, met instemming van de twee dochters van Willem Niestadt: W.F. Ran-Niestadt & L.M. Ketele-Niestadt.

Rechten - Zijper Museum. De foto is afkomstig uit de Niestadt-collectie. Ca. 20 kolffoto's uit deze collectie kunnen op de website van het Zijper Museum worden bekeken (www.zijpermuseum.nl)

Bron: Europeana

Click for large image

kolven_20in_20de_20openlucht.jpg

Kolven in de open lucht, 1974

Kolven in de open lucht op de baan van het in 1973 verbrandde café 'De Schelvis' te Zuid-Scharwoude. In 1977 is een vernieuwd café 'De Schelvis' geopend met Gerrit Smit als kastelein.

Op 7 augustus 2009 schreef Piet Woestenburg uit Noord-Scharwoude een brief over dit kolfpartijtje in de open lucht:
'De foto is van mijn hand en dateert uit 1974. Op 13 mei 1974 brak in café 'De Schelvis' een grote brand uit, d'r was geen houden meer aan. 's Morgens vroeg werd ik er attent op gemaakt dat 'De Schelvis' totaal verbrand was. Als de weerga stapte ik op de fiets en moest waarnemen dat alles vlak lag. De kolfvloer kon ik nog waarnemen, en eerlijk, het was troosteloos. Ik wist nog onze materialenkist, waar nog vele mooie kolfballen in lagen, te vinden, verblakerd en wel en pakweg een 12 stuks kolfklieken. Van de ballen was niets meer goed. De kolfklieken heb ik toen mee naar huis genomen, de stokken waren totaal verbrand. Gelukkig zijn al de klieken weer van een stok voorzien. De toenmalige huurder (van 'De Schelvis') Gerrit Smit en zijn hulp Tiny Volkers, hebben de brand overleefd. Het pand was toen in eigendom van de familie Rijper, in die tijd welbekend bij de kolvers.
Nu kom ik weer terug op de foto. Toen na een jaar alle puin en wat er meer was was opgeruimd, bleek de kolfbaan nog in redelijke staat, evenals de palen, die echter wel een goede opknapbeurt moesten hebben. Ons tijdelijk onderkomen was 'De Nishut', waar wel een biljart stond, maar kolven konden we bij 'de buren'.
Zelf vond ik het jammer, dat onze baan niet gebruikt kon worden. In een gesprek met onze voorzitter, Gerard Jacet, legde ik mijn plan voor om eens bij de gemeente langs te gaan en hun medewerking te vragen om rondom de kolfvloer trottoirbanden te plaatsen. En dat is gelukt, alle medewerking gaven zij ons. Wij konden weer kolven op de oude baan. Even er ruchtbaarheid aan geven en een zogenaamd wedstrijdje houden.
Op de foto is de eerder genoemde baanhouder Gerrit Smit met de optrek bezig. Hij wordt in de baan gedegeslagen door o.a. links, de toenmalige onvergetelijke bondsvoorzitter de heer Jan Klinkert. In het midden, hij let meer op de fotograaf, de bekende bondsschrijver Paul Bergen. Rechts ook, met de kolfstok in de hand, onze voorzitter van 'Gezellig Samenzijn', Gerard Jacet. Over de gebogen rug van Gerrit Smit staat, met de handen over elkaar, de welbekende bondsmarkeur Freek Hink. Ook over de rug herken ik topkolver Jan Kostelijk van 'Op Maat'.
Deze foto heb ik toen met mijn Agfa Clack gemaakt.'

Dick Beers meldde dat in 'De Schelvis' gekolfd werd door de verenigingen 'Gezellig Samenzijn' en 'Steeds Beter'.

Bron: Cees van Woerden (foto), Piet Woestenburg (commentaar), Dick Beers (aanvulling commentaar).

Click for large image

GRE_BAKK.jpg

Gré Bakker-Bruijn, 1977

Mw Gré Bakker-Bruijn slaat een uitklap in het Wapen van Wijdenes in 1977.

Fotografie Robert van der Randen

Bron: Mark Aberkrom (pagina 44 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Jongste_en_oudste_superklas.jpg

Onder Ons, 1977

In 1977 had kolfvereniging 'Onder Ons' uit Andijk zowel de oudste als de jongste superklaskolver in haar gelederen. Links de 79-jarige Tinus Keizer en aan slag Dirk Spijker, toen 22 jaar.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

1977_Wassenaar.jpg

Wassenaar, 1977

In 1977 organiseerde de Haagscge Golf- en Countryclub de Europese Golfkampioenschappen voor landenteams en als bijzonderheid hadden ze naast het clubhuis een tijdelijke kolfbaan aangelegd. Door de kolvers werden demonstraties gegeven, zoals hier op de foto Jan Klinkert.
Bovendien konden de golfers zelf de kolfstok ter hand nemen.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

BACKHUYS.jpg

Henk Bakhuis, 1978

Henk Bakhuis uit Oudkarspel verbetert in 1978 het Nederlands record puntentotaal tijdens een 50-slagenwedstrijd. Op de foto zien we Rik Bakhuis, Jo Jansen en Henk Bakhuis.

Bron: Mark Aberkrom en Dirk Spijker

Click for large image

1770-1980.jpg

Langedijk, 1980

Ter gelegenheid van het 900-jarig bestaan van Langedijk organiseerde de plaatselijke kolfvereniging 'Gezellig Samenzijn' een promotietour. Een aanhanger werd opgebouwd en ingericht als kolfbaan en onder het motto 'Kolfspel omstreeks het jaar 1770' werden kolfdemonstraties gegeven. De kolvers waren gekleed volgens de toenmalige mode.

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

DE_RUIF_.jpg

AIW en KTV, ca.1980

Enkele leden van kolfclub 'Aan Is Winst' en 'Kan Tegen Verlies' voor café de Ruif in het begin van de jaren 80 uit de vorige eeuw. Op 15 november 1996 is dit café uitgebrand.

Foto uit collectie van 'Aan Is Winst'.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 26 ui 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

SEG_20080102_035.jpg

1e prijs, 1980

In 1980 vierde kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' het gegeven dat de broeders van dit gasthuis al 250 jaar kolfden op een eigen baan. De viering bestond vanzelfsprekend uit een kolfconcours met andere kolfclubs.

Eerste prijs, gewonnen door de heer K. Hof van de kolfclub 'De Schoone Twaalven' met 104 punten.

Plaats: kolfbaan 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_20080102_034.jpg

2e prijs, 1980

In 1980 vierde kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' het gegeven dat de broeders van dit gasthuis al 250 jaar kolfden op een eigen baan.

Tweede prijs, gewonnen door de heer W. Kistemaker van de kolfclub 'De Ridder St. Joris' met 103 punten.

Plaats: kolfbaan 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.
Datum: onbekend.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_20080102_036.jpg

3e prijs, 1980

In 1980 vierde kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' het gegeven dat de broeders van dit gasthuis al 250 jaar kolfden op een eigen baan.

Derde prijs, gewonnen door de heer P. Breet van de kolfclub 'De Paalmeppers' met 100 punten.

Plaats: kolfbaan 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.
Datum: onbekend.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_1981_Klinkert.jpg

2 mei 1981

Foto van zaterdag 2 mei 1981, gemaakt op de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht.

Van links naar rechts:
- J. Klinkert - voorzitter Nederlandsche Kolfbond
- prof. dr. O. Backer Dirks - voorzitter kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'
- P.C. Bosselaar sr. - coördinator
- N.H. van Brummelen - secretaris kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'
- mw. Klinkert (2e van rechts)

Voor het boograam het rek met de antieke kolven. Boven het boograam het wapen van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

SEG_20080102_033.jpg

Dhr. Kalverboer, 1981

De heer M. Kalverboer uit Wieringerwaard op de kolfbaan van 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

De foto is gemaakt in mei 1981 bij gelegenheid van de viering van het 250-jarig bezit van een eigen kolfbaan.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_20080102_032.jpg

Klinkert en Van Brummelen, 1981

Links de heer J. Klinkert, voorzitter van de Nederlandsche Kolfbond.
Rechts de heer N.H. van Brummelen, secretaris kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

De foto is gemaakt in het St. Eloyen Gasthuis in mei 1981 bij gelegenheid van de viering van het 250-jarig bezit van een eigen kolfbaan.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_1981.jpg

Oefenavond, 1981

Oefenavond op woensdag 22 april 1981 op de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht.

Van links naar rechts:
W. Thies - St. Eloyen Gasthuis
J. Klinkert - voorzitter van de Nederlandse Kolfbond
N.H. van Brummelen - St. Eloyen Gasthuis
P.C. Bosselaar jr. - St. Eloyen Gasthuis

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Klinkert_demonstratie.jpg

Kolfdemonstratie, 1981

De heer Klinkert, voorzitter van de Kolfbond, geeft een kolfdemonstratie in het St. Eloyen Gasthuis (1981). Broeder Jaap van Laar kijkt belangstellend toe.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

SCOREBOR.jpg

Piet van Bergen

Piet van Bergen uit Krommenie bij het scorebord van 'Aan is Winst' en 'Kan tegen Verlies'. Datering onbekend.

Foto komt uit de collectie van 'Aan is Winst'.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 140 in 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

AnnetteKlinkert01.jpg

Kranslegging, 1985

Kranslegging in 1985 op het graf van dr. Van Balen Blanken, oprichter en eerste voorzitter van de Nederlandsche Kolfbond. De kranslegging geschiedde ter gelegenheid van het 100-jarige bestaan van de Kolfbond.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

Ontvangst-predikaat-Kon.jpg

Predikaat Koninklijk, 1985

Officieel ontving de Kolfbond in 1985 het predikaat 'Koninklijk' in het Provinciehuis te Haarlem. Op deze foto wordt een afschrift van het predikaat overhandigd aan het bestuur. De naam van de man links is onbekend.

De aanwezige bestuursleden zijn (v.l.n.r.): Trijnie Langedijk, Jan Kostelijk, Jan Klinkert (voorzitter), Henk Bakhuijs en Nic Vertelman.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

Vz-Jan-Klinkert-toespraak.jpg

Jubileumrede, 1985

Jan Klinkert, voorzitter van de Kolfbond, houdt zijn jubileumrede.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

Damesbestuur-KNKB-1985.jpg

Hoofdbestuur Dames, 1985

Foto van het Hoofdbestuur afdeling Dames van de Koninklijke Nederlandse Kolfbond (KNKb) uit 1985. Toen waren de dames- en herenbesturen nog gescheiden.

Van links naar rechts staand: Ada Sykula en Auk Wittekoek, zittend: Elly van der Plas (secretaris), Trijnie Langedijk (voorzitter) en Annie Beemsterboer.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

Dames-van-Berkhout.jpg

Dames van Berkhout, 1985

Dames van de kolfclub 'De Ridder St. Joris' uit Berkhout in een onderonsje.

Van links naar rechts: Riet Bakker, Tiny Bregman, Stien Vlaar en Ans Snoek.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

Parijs_web.jpg

Ajaccio, ca. 1989

In 1988 is onder auspiciën van de Unesco in Ajaccio op Corsica een tentoonstelling georganiseerd over 'stok-met-bal-spelen' in Europa. Op deze tentoonstelling was ook de Kolfbond vertegenwoordigd, onder meer met een miniatuur kolfbaan schaal 1:10 (op de grond) en een kliek (aan de muur).
De minibaan bleef nadien lang onvindbaar, maar is uiteindelijk in februari 2009 door Jannie Koster teruggevonden op de zolder van oud-bestuurslid Nic. Vertelman.

Aanvankelijk lag het in de bedoeling dat de kolfbond in Ajaccio kolfdemonstraties zou geven, maar wegens geldgebrek kon geen passende kolfbaan worden gerealiseerd. Vermoed wordt dat dit uiteindelijk uitmondde in de inzending van spelmateriaal, zónder demonstraties.

In februari 2009 wist de organisator van de tentoonstelling, monsieur Olivier Katian, telefonisch te melden dat de tentoonstelling in 1988 geen doorgang heeft gevonden. Omdat onduidelijk is waar deze foto met exotische slagstokken en de onderschriften 'ne pas toucher' dan gemaakt is, nemen we aan dat deze mededeling toch op een misverstand berust. Hij doelde waarschijnlijk op het niet doorgaan van de kolfdemonstraties en niet op het afgelasten van de tentoonstelling.

Let op de verschillende soorten exotische speelstokken op deze tenwoonstelling. De tentoonstelling faciliteerde stok-met-bal-spelen als 'hurling' (Ierland), 'jeu val dotains' (Val d'Aoste in Italië), 'shinty' (Groot Brittannië) en 'kolven' (Nederland). Het is niet bekend welke slagstokken bij welke sport behoorden, afgezien van de kliek natuurlijk.

Bron: Dirk Spijker, Annette Klinkert, Sara Nijs

Click for large image

20081125_1989.jpg

Vechthuis, 1989

In Utrecht werd, aan de noordkant van de Dorstige Hartsteeg, niet ver van het St. Eloyen Gasthuis, een lang vergeten kolfbaan ontdekt (zie inzet afbeelding), toen in 1989 een op het oog oude schuur moest wijken voor nieuwbouw. De hervonden kolfbaan stond al in het gidsje van 1792 vermeld als behorende bij de herberg 'de Drie Dorstige Harten'. In 1840 was de baan nog aanwezig, maar werd verondersteld daarna te zijn gesloopt. Dat bleek dus niet het geval te zijn. De door zeven eiken gebinten gedragen, uitkragende overkapping, die na 1792 moet zijn aangebracht, was nog in redelijke staat.

De kolfbaan zelf mat 5,6 bij 21 meter en de velden waren nog goed herkenbaar. Wel waren er in de loop des tijds rondom en op de baan wanden geplaatst. De ruimte was als werk- en opslagplaats in gebruik.

Dankzij de inspanning van het Utrechts Monumenten Fonds, toen zelf in de Dorstige Hartsteeg gevestigd, bleven de resten behouden. De kolfbaan werd met steun van de gemeente Utrecht en de uitbater van 'Het Vechthuis' herbouwd aan de Jagerskade.

Jammer genoeg is de ruimte nu niet meer in gebruik als kolfbaan, wat nog steeds vrij eenvoudig zou kunnen, maar als ontvangstruimte. De beide stukken, waarvoor de palen van het St. Eloyen Gasthuis model stonden, zijn daarom demontabel.

Tekst: 'Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren' van C.A.M. van Woerden. Stichting Publicaties Oud-Utrecht, ISBN 90-5479-051-2

Bron: Cees van Woerden

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, pages 40/41. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

P1030278.jpg

Kolfbaan Vechthuis

Hier het speelveld van de kolfbaan in het Vechthuis, 5,6 x 21 m. Zie de foto hiervoor van het exterieur van deze kolfbaan voor verdere toelichting (Vechthuis, 1989). De kolfpalen zijn niet authentiek, maar in Hollands eiken uitgevoerde kopieën van de stukken in het St. Eloyen Gasthuis.

Deze kolfbaan bevond zich, in gebruik als schuur, tot 1989 in de Dorstige Hartsteeg te Utrecht en is vervolgens aan de Jagerskade langs de Vecht herbouwd. De kolfbaan is vermeld in het boekje met de ellenlange titel met aanbevelingen 'Verhandeling over de Oorsprong van het Kolven, Onderwys in de Manier hoe het Spel gespeelt word, en Ordonnantie op het Kolven. De Nuttigheid van dit Spel boven anderen Speelen aangepreezen. Register der Spreekwoorden, in het Nederduitsch en Fransch. En eindelijk een Naamwyzer der Kolfbaanen binnen en buiten Amsterdam, als ook in verscheidene andere Steden en Dorpen. Opgestelt tot vermaak der Liefhebbers.' uit 1792. Zie het album Documenten, publicaties in het tijdvak 1700-1885.

Deze interieurfoto met een uitgeruimde baan is redelijk uniek te noemen. De kolfbaan is namelijk doorlopend in gebruik als eetgelegeneheid of ontvangstruimte bij Party- en Congrescentrum 'Het Vechthuis' te Utrecht (www.vechthuis.nl), maar de jaarlijkse 'grote schoonmaak' bood uitkomst.

Foto: Annelies Smit, 22 juli 2009

Bron: Do Smit

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, pages 40/41. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

img004_.jpg

Wapen van Wijdenes, ca. 1990

Kolfbaan in het 'Wapen van Wijdenes' omstreeks 1990.

Bron: Piet Woestenburg

Click for large image

Scan_100216_0003.jpg

St. Eloyen Gasthuis, 1990

Kolfwedstrijd op zaterdag 6 oktober 1990 op de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht. Voor deze gelegenheid zijn gasten uitgenodigd uit Noord-Holland en uit Sevenum (iets meer dan 20 km ten zuiden van Venray, Limburg). Wie het toernooi gewonnen heeft, is niet bewaard gebleven.

Foto: Wouter Wolleswinkel

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

kolftentoonstelling_001.jpg

Kolftentoonstelling, 1992

Bondsvoorzitter N.J. Vertelman en -secretaris G. Kreuk (beiden rechts) bekijken de kolftentoonstelling die broeder P.C. (Piet) Bosselaar sr. op 17 februari 1992 in de Regentenkamer van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht had ingericht. Links zijn de broeders O. (Otto) Backer Dirks en H. (Hans) Hofsté samen in gesprek.

In het boek 'Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren' van C.A.M. (Cees) van Woerden lezen we:
Op 17 februari 1992 herdacht de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' het feit dat zij 90 jaar bestond. De schutjassers werden die avond in hun waarde gelaten en ontzien, om hun eigen spel te kunnen spelen. Toch namen veertien van hen tussendoor de kliek ter hand om, in een aan hun hooggeachte vaardigheid aangepast spel, een bal te klappen. Maar er was meer. Broeder P.C. Bosselaar sr. had in de regentenzaal een tentoonstelling ingericht over het kolfspel met bijna al het materiaal dat het St. Eloyen Gasthuis daarover bezit.
De bode en zijn echtgenote serveerden vooraf erwtensoep met worst en de voorzitter van de kolfclub, broeder H.A. Lemckert, deelde na afloop kwistig taarten uit als prijzen aan kolvers en aan de schutjassers. Als kleine hint gaf hij aan een minder fortuinlijke kaarter een kolftegeltje weg.
Ook de bondsbestuurders bedacht hij met een tegel als aandenken aan dit feest. Op hun beurt serveerden de bondsvoorzitter N.J. Vertelman en -secretaris G. Kreuk het St. Eloyen Gasthuis die avond met de eerste twee nieuwe door TNO ontwikkelde rubberballen. Huismeester J.K.L. van Laar ontving uit handen van de voorzitter van de kolfclub een zilveren bewaardoos voor de ambtsketens van de eerste en tweede huismeester, resp. voorzitter en vice-voorzitter, tevens opvolger, van het college van regenten.

Bron: Cees van Woerden

 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 74. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

20101003_01.jpg

Dames kolfclub De Op Klap, 1992

Dames kolfclub De Op Klap in 1992.

Click for large image

Opstelten_02.jpg

mr. I.W. Opstelten, 1993

Mr. I.W. (Ivo) Opstelten, burgemeester van Utrecht (thans voorzitter VVD) bracht op 27 april 1993 een kennismakingsbezoek aan het St. Eloyen Gasthuis. Bij deze gelegenheid is hij ingewijd in het kolfspel.

Van links naar rechts:
- J. Reijers - St. Eloyen Gasthuis
- W. Wolleswinkel - St. Eloyen Gasthuis
- W. Peddemors - St. Eloyen Gasthuis
- H. Hofsté - St. Eloyen Gasthuis
- I.W. Opstelten - burgemeester van Utrecht

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 48. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

Opstelten_01.jpg

mr. I.W. Opstelten, 1993

Mr. I.W. Opstelten, burgemeester van Utrecht (thans voorzitter VVD) bracht op 27 april 1993 een kennismakingsbezoek aan het St. Eloyen Gasthuis. Bij deze gelegenheid is hij ingewijd in het kolfspel.

Van links naar rechts:
- W. Peddemors - St. Eloyen Gasthuis
- H. Hofsté - St. Eloyen Gasthuis
- J. Reijers - St. Eloyen Gasthuis
- I.W. Opstelten - burgemeester van Utrecht

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Scan_091217_0001.jpg

Erica Terpstra, 1995

Mevrouw Erica Terpstra verricht de uitklap (volgens de aantekening bij de foto: perfect op maat...!) voor de opening van het Nederlands Kampioenschap in Oudkarspel in 1995.

Achterr de paal zien we Annette Klinkert, inmiddels oud-voorzitter van de Kolfbond. Naast Erica Terpstra een verslaggever van Radio Noord-Holland en rechts Jeanet Appel.

Foto uit een fotoalbum van Annette Klinkert, oud-voorzitter van de Kolfbond.

Bron: Annette Klinkert

Click for large image

De_Gekroonde_Zwaan_in_1996.jpg

Café 'De Gekroonde Zwaan', 1996

Kolfcafé 'De Gekroonde Zwaan' aan de Zesstedenweg te Grootebroek. De kolfbaan lag achter het café. 'De Gekroonde Zwaan' is in 2007 gesloopt.

Bron: http://www.oudstedebroec.nl/Middenstand%20Grootebroek/Bakkers%20en%20cafees%20grootebroek.htm

Click for large image

SEG_1997_prijsuitreiking.jpg

Prijsuitreiking, 1997

Het bestuur van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' tijdens de prijsuitreiking bij het 9,5 slagen concours voor kolvers en niet-kolvers op 8 september 1997 om 22.50 uur.

Het merkwaardige aantal slagen werd gehanteerd omdat dit toernooi was georganiseerd om te gedenken dat de club 95 jaar bondslid was. De proefslag werd daarbij voor de helft meegeteld.

De prijzen waren (zie voor de afbeelding het album Kolfbanen, kolfpartijen, spelmateriaal, médailles en andere prijzen):
- fles Koningswater - 1e prijs
- drie quart vlesje Sayette - 2e prijs
- quart vlesje Poedelsproedel - 3e prijs

Op de foto van links naar rechts:
- Jaap van der Sluijs - secretaris
- Cees van Woerden - voorzitter
- Ton Schram jr. - lid
- Hans Hofsté - penningmeester

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 76. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

Brouwer_001.jpg

mw A.H. Brouwer-Korf, 2001

Burgemeester van Utrecht, mw. mr. A.H. Brouwer-Korf, kreeg na afloop van de buitengewone regentenvergadering ter gelegenheid van haar officiële kennismakingsbezoek aan het St. Eloyen Gasthuis op dinsdag 29 mei 2001 uitleg over het kolfspel van de voorzitter van de kolfclub, broeder C.A.M. van Woerden. Dit onder het toeziend oog van de broeders H. Hofsté en W.J.C. Rutten en de chef kabinet van de burgemeester, mr. J.C.M. Kuperus.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 75. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

Scan_100216_0004.jpg

Vechthuis, 2002

Bij de viering van het 100-jarige bestaan van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' in 2002 zijn Noord-Hollandse kolvers uitgenodigd om de feestelijkheden op sportieve wijze luister bij te zetten.

De vrouwelijke en mannelijke genodigden speelden hun toernooitjes op de kolfbanen in het Vechthuis en in het St. Eloyen Gasthuis, beide te Utrecht (zie ook foto en tekst bij Vechthuis 1989 in dit album). Voor zover bekend is dit de enige keer geweest dat de herbouwde kolfbaan in het Vechthuis is gebruikt om te kolven. Wie het toernooi gewonnen heeft, is niet bewaard gebleven.

Op deze foto de vrouwelijke afvaardiging uit Noord-Holland. Staande als derde van links zien we Annette Klinkert.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

Opmeer_2006.jpg

De Speulderij, 2006

Foto uit 2006 van kolfbaan De Speulderij te Opmeer. Gespeeld wordt de finale van de Nederlands Kampioenschap Dames 2006. Aan slag is de latere kampioen, Ina Groenwoud uit Hoogwoud.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

IMG_7918.jpg

Yvonne van Gennip, 2008

De openingsslag voor de Nederlandse Kampioenschappen voor dames in 2008 bij 'Door Inspanning Ontspanning' in Çelavie te Oudkarspel is geslagen door Yvonne van Gennip (* 1964). Yvonne wordt geflankeerd door Annette Klinkert, toen nog voorzitter van de Kolfbond.

Bron: Peter & Anny Hink, Dirk Spijker

Click for large image

IMG_3719.jpg

Aleid Wolfsen, 2008

Burgemeester Aleid Wolfsen en zijn echtgenote maakten op 23 september 2008 kennis met de broeders van het St. Eloyen Gasthuis. Bij deze gelegenheid is vanzelfsprekend ook gekolfd.

Van links naar rechts:
- burgemeester Aleid Wolfsen
- broeder Wim Smit
- mevrouw Wolfsen

Foto: Paul Broekema

Bron: archief St. Eloyen Gasthuis

Click for large image

Naamloos_3.jpg

Kolf als ballet, 2008

Kolfkalender 2009 van de Koninklijke Nederllandse Kolfbond.

December laat zien hoe kolven in mijn ogen ook op ballet kan lijken. Deze kolver in Wieringerwaard neemt een prachtige pose aan om te meten. Een opvallend detail is hierbij dat de kolver zelf beweegt, maar dat zijn stok compleet stil staat.

Fotografie en ontwerp: Jhon Koopman

Bron: Jhon Koopman

Click for large image

Naamloos_1.jpg

Inge de Groot, 2008

Inge de Groot is lid van de kolfclub 'Door Inspanning Ontspanning' te Oudkarspel. Zij speelt vierde klasse.
Deze foto heeft een plaats gekregen in de jubileumkalender 2010 van de Kolfbond.

Inge de Groot werd in 2007 Nederlands Kampioen bij de Aspiranten (eerste jaars kolvers).

Foto: Jhon Koopman
Bron: Jhon Koopman

Click for large image

Naamloos_2.jpg

Markeur, 2008

Kolfkalender 2009 van de Koninklijke Nederllandse Kolfbond.

De foto van april is genomen in het ‘Moriaanshoofd’ te Wormer. We zien een heel markante schrijver in een geweldige omgeving. Je zou het kunnen omschrijven als een huiskamer.

De schrijver aan het bord is Simon van Geest.

Fotografie en ontwerp: Jhon Koopman

Bron: Jhon Koopman

Click for large image

080922_st_eloyen__50_.jpg

St. Eloyen Gasthuis, 2008

Geposeerde foto op de kolfbaan van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht, gemaakt op 22 september 2008 door Jhon Koopman.

Van links naar rechts: Tom Peijster (zittend), Do Smit, Hans Hofsté en Jaap Röell.

Bron: Jhon Koopman

Click for large image

Kolfmap_PR._030.jpg

Overhandiging verjaarskalender, 2009

Overhandiging door Cees van Woerden van de eerste verjaardagskalender van de Kolfbond op de vergadering in Hoogwoud op 30 maart 2009 aan de heer Albert van der Zeyden, vertegenwoordiger van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur te Utrecht. De verjaarskalender werd gemaakt om inkomsten te verwerven voor de viering van het 25ste lustrum van de bond. Het Centrum voor Volkscultuur had 2009 uitgeroepen tot het jaar van de tradities en kolven telt daarin zeker mee, getuige de volgende foto.

Bron: Cees van Woerden

Click for large image

Kolfmap_PR._032.jpg

Nederlands Centrum voor Volkscultuur, 2009

Nadat hij de eerste verjaarskalender in ontvangst had genomen, ging de heer Albert van der Zeijden, medewerker van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur in op het jaar van de tradities.
In de top 100 van Nederlandse tradities, die na een enquête werd opgesteld, prijkt kolven nog voor fierljeppen en de elfstedentocht op de 47 ste plaats, tussen pannenkoeken op 46 en kaas op 48. Hij toont de handdoek die bij de opening door Koningin Beatrix van het jaar van de tradities werd gebruikt, waarop deze eervolle plaats staat aangegeven.

Bron: Cees van Woerden

Click for large image

minibaan_042.jpg

Minibaan, 2009

Na terugkeer van de mini-kolfbaan uit Ajaccio in 1989 of 1990 was de minibaan zoek tot in 2009 (zie in dit album Ajaccio, 1989). Thans heeft deze baan een plaatsje gevonden in de kolfverzameling van Mark Aberkrom. Op de achtergrond zien we nog enkele andere verzamelobjecten. (De minibaan kan door iedere kolver bij Mark worden gereserveerd. Telefoon 0228-541328)

Deze minibaan was niet de eerste in haar soort. Zie ook de foto Mini kolfbaan 1934 in dit album.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

112.jpg

Oud-Karspel, 2009

De voormalige kolfbaan in de Dorpsstraat te Oudkarspel behoorde bij de herberg 'Huis de Brederode'. De grotendeels houten herberg naast het Rechthuis werd in 1954 door brand verwoest. Op het wapenschild dat nu in het Rechthuis hangt, is wonderlijk genoeg een ander huis verbeeld. Na de brand kwam de kolfbaan in handen van een carrosseriebouwer en deed jaren dienst als caravanstalling. Anno 2009 zijn de dagen geteld en maakt de kolfbaan plaats voor een woningbouwproject.

Op de inzet rechtsonder is de kolfbaan te zien in oude glorie, dus voor de brand in 1954 (correcte datum onbekend). Daarvoor is de muziektent zichtbaar.

Bron: Cees van Woerden

Click for large image

BUITENZ3.jpg

Buiten Zorg, 2009

In 1996 heropende zorgcentrum Buiten Zorg te Zuid-Scharwoude na een ingrijpende renovatie en uitbreiding. Het gerenoveerde deel en de nieuwbouw zijn met elkaar verbonden door een wintertuin, met daarin in het midden een kolfbaan. Een droom voor vele oudere kolvers...!

Zie het album Affiches, publicaties, etc onder Wintertuin Buiten Zorg, 1997.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

Kolfjeugd-St.M.brug-2009.jpg

Sint Maartensbrug, 2009

Niet alleen in de Wieringerwaard, maar ook in Sint
Maartensbrug krijgt de jeugd kolflessen. Hopelijk draagt dit initiatief bij aan een groter aantal kolvers in de toekomst, zodat de Kolfbond vol vertrouwen kan uitzien naar het 150-jarig bestaan. In 2035!

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

_DSC0130.jpg

Berkhout, 2010

Met een ferme klap opende mw. Erica Terpstra het webmuseum Colf & Kolf, van 1200 tot heden.

Dit museum is ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de kolfbond aangeboden door de Stichting Vrienden van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht en kan bekeken worden op www.colf-kolf.nl

Het jubileumfeest is gehouden in 'De Ridder St. Joris' te Berkhout.

Zie ook in het album Video's van dit tijdvak.

Foto - Frans Kuijpers, Abbekerk

Click for large image

_DSC0082.jpg

Berkhout, 2010

Cees van Woerden van het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht als ceremoniemeester.

Zie ook in het album Video's van dit tijdvak.

Foto - Frans Kuijpers, Abbekerk

Click for large image

_DSC0086.jpg

Berkhout, 2010

Peter Tock, voorzitter van de Kolfbond, houdt een toespraak.

Zie ook in het album Video's van dit tijdvak.

Foto - Frans Kuijpers, Abbekerk

Click for large image

_DSC0141.jpg

Berkhout, 2010

Toespraak van de heer Van Balen Blanken.

Zie ook in het album Video's van dit tijdvak.

Foto - Frans Kuijpers, Abbekerk

Click for large image

2808.jpg

Workum, 2013

Op woensdag 6 maart 2013 is in de grote zaal van de Klameare te Workum het Fries kampioenschap kolven gespeeld. Dit kampioenschap duurde vier dagen en 160 spelers namen deel. Op zondag 10 maart reikte wethouder Sinnema de prijzen uit.

De hoofdprijs is vervaardigd door de kunstenares Ruth Vulto en bestaat uit een bronzen pompeblêd (= plompeblad zoals weergegeven in de Friese vlag), met daarop een kliek met bal.

Bron: Do Smit

Click for large image

dsc_0659-klein_.jpg

Nederland golft!, 2014

In samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Golf Federatie verzorgde het Haags Historisch Museum van 31 mei tot 12 oktober 2014 een tentoonstelling over de geschiedenis van het golfspel. Een prominente plaats was ingericht voor colf en kolf. Op deze foto is een deel van de opstelling te zien.

Bron: Do Smit