NGA Early Golf Webmuseum
Click for large image

20081125_009a_004.jpg

Baanontwerp 'de Vereeniging', 1909

In het bekende boekje 'Het Kolfspel, geïllustreerde handleiding' van A.P.L. Spuybroek uit 1909 is het ontwerp afgedrukt van de kolfbaan in 'de Vereeniging' te Haarlem. De schrijver roemt nadrukkelijk de cementen vloer van deze baan.

De heer Spuybroek was in die tijd Secretaris van den Nederlandschen Kolfbond te Utrecht (...!).

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

20081125_009a_003.jpg

Baanvergelijking, 1909

Eveneens in het van A.P.L. Spuybroek is een baanvergelijking afgedrukt dat een goed inzicht geeft in de gebruikte bouwmaterialen.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

20081125_009a_005.jpg

Stand van de stukken, 1909

Het boekje van de heer Spuybroek bevat ook een uitvoerige beschrijving van de ideale stand van de kolfpalen, inzichtelijk gemaakt met deze twee tekeningen.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

20081125_009a_007.jpg

Baanleggers en fabrikanten van kolfmaterialen, 1909

Als laatste afbeelding uit het boekje van de heer Spuybroek ziet u hier een overzichtje van baanleggers en fabrikanten van kolven en ballen.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

KNKB029.jpg

Kolfbanen in 1982

Kolfbanen in 1982

1 Wieringerwaard
2 St. Maartensbrug
3 Oud Karspel
4 Bargingerhorn
5 Noord Scharwoude
6 Zuid Scharwoude
7 Nieuwe Niedorp
8 Hoogwoud
9 Berkhout
10 Andijk
11 Grootebroek
12 Venhuizen
13 Wijdenes
14 Krommenie
15 Wormer
16 Utrecht

Bron: Colf, Kolf, Golf, van middeleeuws volksspel tot moderne sport. ISBN 906255-112-2.

Click for large image

080922_st_eloyen__108_.jpg

Bovenpaal, ws. 1883

Bovenpaal op de kolfbaan van het St, Eloyen Gasthuis te Utrecht op 22 september 2008. De paal is waarschijnlijk geplaatst bij de renovatie van de kolfbaan in 1883.

Op de achtergrond de klieken die ook zijn gepubliceerd in de Holland Herald (zie het album Affiches, publicaties e.v. in dit tijdvak).

Foto: Jhon Koopman
Bron: Jhon Koopman

Click for large image

Moriaanshoofd03b_kopie.jpg

Moriaanshoofd, eind 19e eeuw

Kolfbaan achter café Moriaanshoofd te Wormer uit het eind van de 19e eeuw.

Foto: Jan Laan

Bron: café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

Kopie_van_Moriaanshoofd01.jpg

Bovenpaal, eind 19e eeuw

Bovenpaal van de kolfbaan in café Moriaanshoofd te Wormer, daterend uit het eind van de 19e eeuw. De kolfpaal betreft een provinciaal monument.

Bron: café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

Spuijbroek_1885.jpg

Kliek,1885

De kliek uit 1885 van Arie Pieter Lambertus Spuijbroek, mede-oprichter van de Koninklijke Nederlandse Kolfbond in 1885 en mede-oprichter van kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' in 1902. De heer Spuijbroek was gedurende meer dan 25 jaar secretaris van de Kolfbond en overleed in 1920.

De betekenis van het leertje is onduidelijk.

Bron: kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

SEG_klieken.jpg

Kliekenverzameling

Selectie uit de verzameling klieken van de Stichting Early Golf. Voornamelijk 19e eeuws en vroeg 20e eeuws.

Bron: Stichting Early Golf

Literatuur
 Serendipity on Early Golf van Robin Bargmann, pagina 105. 2010. ISBN 978-90-816364-1-4

Click for large image

KNKB062.jpg

Drie kolfstokken, ca. 1900

Drie kolfstokken uit ca. 1900, 1918 en ca. 1900.

Links een kolfstok in étui van groene saai.
In het midden een kolfstok met een kop voor rubberballen. De steel is gemerkt met een plaatje, waarin gegraveerd A.P.L. Spuijbroek. Even boven de kop bevindt zich een stukje velours, vermoedelijk ter bescherming van een beschadiging in het hout.
Rechts een kolfstok, oorspronkelijk van H.J. Molbeek uit Goes, die de stok als prijs ter beschikking stelde, waarna deze gewonnen werd door W.C. van Luyn van kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'. Op zijn beurt liet hij de kliek na aanA.L. Schram jr.

De linker kliek wordt beschermd door een étui van groene saai, een gekeperde wollen stof (vgl. baai).

Links - iepenhout, 133 x 17,6 cm.
Midden - iepenhout, 126,7 x 18,5 cm.
Rechts - essenhout, 126,5 x 11 cm.

Kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' te Utrecht.

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig om dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 37. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

Ploert_118.jpg

'De Ploert'

Gummikliek, gemaakt door Freek Luider (1908-1995) uit Venhuizen (datering onbekend).

Freek Luider was de lokale smid, die (een onbekend aantal) topklieken heeft gemaakt. Deze kliek die Freek voor zichzelf had gemaakt is door de huidige eigenaar Mark Aberkrom vanwege het uiterlijk 'De Ploert' gedoopt. Voor zijn klanten maakte Freek meer conventionele klieken.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 118 in 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

0233.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Let op de fraai geschulpte rand van de slof.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0232.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0231.jpg

Gummikliek, eind 19e eeuw

Gumminkliek van Herman Fokker, de 'vader van...'. Omdat de familie Fokker zich in 1894 vanuit Java vestigde in Haarlem (zoon Anthony was 4 jaar oud, kunnen we aannemen dat Herman, de vader, daar in aanraking kwam met het kolfspel. De kliek zal uit de tweede helft van het laatste decennium van de negentiende eeuw dateren.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting Early Golf.

Click for large image

0230.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0229.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Let op de reparatie aan de voet van de slof.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0228.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0227.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Let op de fraaie ingegraveerde versieringen op de slof.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0226.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0225.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Let op de reparatie aan de voet van de slof.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

0224.jpg

Gummikliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Gumminkliek uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf.

Click for large image

IMG_4091.jpg

Sajetkliek, tweede helft 19e of begin 20e eeuw

Sajetkliek uit de tweede helft van de 19e of het begin van de 20e eeuw

Afkomstig uit collectie NGA Early Golf

Click for large image

ZOV_04587_20a.jpg

Haremaker, 1e kwart 20e eeuw

Lange, houten kolfstok met koperen kolf, gemerkt G. Haremaker uit de eerste kwart van de 20e eeuw.

Lengte: 132 cm

Bron: Zaans Museum, Zaanlandse Oudheidkundige Verzameling ZOV-04587. Zie ook de rubriek Colofon en Sponsors onder Sponsors in natura, Zaans Museum.

Click for large image

P1010082_kopie.jpg

Kolfkliek, ws. 1e kwart 20e eeuw

Deze kliek is een mooi exemplaar: een smalle voet met veel butsen naar het model van een 18e eeuws colf- of kolfkliek. Het hout van de steel is mooi gevlamd en het boveneind is omwonden met textiel waar een bloemmotief op is te zien.

De kliek is eigendom van een Amerikaan, die dit exemplaar enkele jaren terug heeft verworven op een veiling van Christie's. De aanbieder was een Nederlander uit Noord-Holland en een bekend kolver.

De Amerikaan is geïnteresseerd in de geschiedenis van golf en kan zich geheel niet voorstellen dat met deze kliek van drie pond een goeie 'full swing' gegeven kan worden... Mogelijk dat deze webtentoonstelling hem uit de droom helpt.

Het dateren van een kliek valt niet mee. Over de productie van de verschillende soorten klieken is nooit gepubliceerd en dat zal ook niet meer gebeuren. De productie was vaak in handen van de speler zelf, een familielid of de plaatselijke smid of timmerman. Weinig van deze kliekenmakers liet ooit een naam of een datum achter. Bovendien is het spel erg traditioneel en veranderen vorm van de slof en de steel in de tijd gezien erg weinig tot niet. (Er zijn wél verschillen aanwijsbaar tussen colfstokken en kolfstokken, maar weer niet goed tijdens de 'overgangsperiode.) Een enkele keer is de slof voorzien van de naam van de speler (alleen bij het St. Eloyen Gasthuis usance) en dan kan een kliek wél worden gedateerd.

Tóch kunnen aan deze kliek enkele bijzonderheden worden gezien:
- Het is een gummikliek voor linkshandigen. Gummiklieken worden pas in gebruik genomen na de introductie van de gummibal. Gummi wordt gemaakt van de 'gutta percha' boom die vooral in Indonesië voorkomt. De eerste kolfballen van gummi dateren van rond 1860. De kliek is voor linkshandigen omdat het op de foto bovenliggende deel gebogen is en dus niet geschikt om mee te 'slaan' (tegen het schuiven aan). Het onderliggende deel moet dus vlak zijn en kan dus alleen gebruikt worden als de linkerhand voor ligt.
- We hebben de slof vergeleken met die van andere klieken en ook vergelijkingen gevonden in de bevestiging van de slof aan de steel (lus met schroef, waarbij het hout van de steel is ingelaten in de slof). Van de bestgelijkende kliek (overigens een rechtshandige uitvoering) is bekend dat deze als 'oud tweedehandsje' in gebruik genomen is in 1950 (zie volgende afbeelding). Ook de in de slof ingeslagen sterren komen in vorm overeen, maar niet in aantal. De betekenis van die sterren is onbekend (waarschijnlijk versiering). Verder hebben de sloffen van beide klieken kenmerkende, maar betekenisloze, golfpatronen (de twee 'inkepingen').
- Het omwinden van de steel met stof of leder is een gebruik dat enigszins (en dan nog voorzichtig) kan worden gedateerd tussen circa 1870 en 1920. Bekend is het aanbod van een zadelmaker die de Kolfbond in 1886 een offerte toezond voor het bekleden van kolfstokken 'met het fijnste kalfsleden' voor twee gulden veertig (een nieuwe steel kostte toen 3 gulden).
- De kliek is uitsluitend binnenshuis gebruikt (gummikliek...!) en daar wordt geen 'full swing' bij gebruikt (het is geen golf... :-D ). De kliek wordt schuivend over de vloer tegen de bal 'geslagen'. Het gewicht van de kliek is daarbij niet echt belangrijk, maar wél het 'gewicht (en zwaartepunt) van de kliek' in relatie tot 'gewicht van de bal'.

Particulier bezit

Bron: Bob Weisgerber, Geert & Sara Nijs, Dirk Spijker

Click for large image

20090731.jpg

Slof, ws. 1e kwart 20e eeuw

De slof van deze gummikliek lijkt erg op de slof van de kliek op de vorige afbeelding, maar is wel voor rechtshandigen. Ook hier het gebruik van sterren, een vergelijkbare bevestigingsmethode (lip met schroef en deels ingelaten houdten steel) en een (betekenisloos) 'golfpatroon'. Deze slof is tegen slijtage beschermd met een ijzeren strip op het glijgedeelte.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

Remckers_Zonen.jpg

Reclamekliek, eerste helft 20e eeuw

Reclamekliek uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Deze kliek is door de schoenenfabrikant Renckers & Zonen aan de Lauwerecht te Utrecht cadeau gedaan aan een kolvende broeder van het St. Eloyen Gasthuis, die in het dagelijks leven een schoenwinkel had. De kliek is daadwerkelijk bij het kolven gebruikt. De datering kan helaas niet meer worden achterhaald.

Bij gelegenheid van de 700-jarige herdenking in 1997 van de eerste colfpartij in 1297 (een geschiedenis die nooit plaatsvond) is deze kliek kapot geslagen door de Commissaris van de Koninging in Utrecht, jhr. P.A.C. Beelaerts van Blokland. De hier getoonde steel is dus nieuw.

Het schoentje is in april 1982 gecopieerd door de heer Rijper uit Zuid Scharwoude.

Bron: kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Cees_117.jpg

Sajet (...?) en gummikliek

Gummikliek van Cees de Hart, gemaakt door Jan Haan (1913-1998) uit Wijdenes.

Jan Haan maakte zowel hele klieken als sloffen ('ijzers'), waar Klaas Dekker (19..-?), de lokale timmerman uit Schellinkhout, dan weer de stelen voor fabriceerde.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 117 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Corrie_116.jpg

Kliek

Kliek van Corrie ter Hofstede, gemaakt door Klaas Dekker (19..-?), de lokale timmerman uit Schellinkhoiut.

Het ijzer is afkomstig van het kerkhof in Oosterblokker. Als er een kliek kapot werd geslagen in 'De Witte Eenhoorn' werden de restanten op het kerkhof gegooid. Het was de vader van Corrie, de heer Goos ter Hofstede, die het ijzer van het kerkhof meenam en het aan Klaas Dekker gaf om er een nieuwe kliek van te maken. Het werd de eerste kliek voor Corrie.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 116 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Dirk_125.jpg

Rechtse gummikliek

De gummikliek voor rechtshandigen van Dirk Stam. De kliekenmaker is onbekend.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 125 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Freek_119.jpg

Twee sloffen ('ijzers')

Twee sloffen ('ijzers') van kliekenmaker Freek Luider (1908-1995).

Freek was de lokale smid uit Venhuizen, die (een onbekend aantal) topklieken heeft gemaakt.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 119 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Gummilinks_123.jpg

Vijf linkse gummiklieken

Vijf gummiklieken voor linkshandigen. Kliekenmakers zijn onbekend.

Eigendom van kolfvereniging 'De Letste Klap'.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 123 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

IJzer.jpg

Slof ('ijzer')

Dit 'ijzer' komt uit de brand van café De Ruif op 15 november 1996 en draagt het kenmerk AIW van 'Aan Is Winst'. Het ijzer is vermoedelijk gemaakt door Freek Luider (1908-1995).

Freek Luider was de lokale smid in Venhuizen die (een onbekend aantal) topklieken heeft gemaakt.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 118 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Jenny_117.jpg

Gimmikliek

De gummikliek van Jenny Haan, gemaakt door haar vader Jan Haan (1913-1998).

Jan Haan maakte zowel hele klieken als sloffen ('ijzers'), waar Klaas Dekker, timmerman in Schellinkhout, dan weer stelen aanzette.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 117 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Kaay_125.jpg

Rechtse gummikliek

Gummikliek voor rechtshandigen van kolfvereniging 'Aan Is Winst'. Deze kliek was vroeger van G. Kaay. De kliekenmaker is onbekend.

Click for large image

HOLLAND8a.jpg

Holland Herald, ws. 1983

Holland Herald, een promotie-uitgave van KLM, besteedde in (vermoedelijk) 1983 over acht pagina's aandacht aan het kolfspel.

Op pagina 8 van dit artikel vinden we deze foto met klieken op het ijs met als ondertitel: 'Kolf klieks on the ice at Krommenie'.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

HOLLAND7a.jpg

Holland Herald, ws. 1983

Holland Herald, een promotie-uitgave van KLM, besteedde in (vermoedelijk) 1983 over acht pagina's aandacht aan het kolfspel. Op pagina 7 vinden we deze foto met als ondertitel: 'Klieks - forerunners of the golf club'.

De foto toont een gedeelte van de collectie historische klieken van het St Eloyen Gasthuis te Utrecht. Rechts een kliek uit 1900 in een groen etui van saaij, een gekeperde wollen stof.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

Moriaanshoofd07_kopie.jpg

Kolfstokkenstandaard

Kolfstokkenstandaard,

Datering onbekend.

Kolfstokken worden vaak horizontaal bewaard in 'kolfschappen' aan de muur. In café Moriaanshoofd is ooit gekozen voor een vloerstandaard.

Bron: café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

HOLLAND8b.jpg

Holland Herald, ws. 1983

Holland Herald, een promotie-uitgave van KLM, besteedde in (vermoedelijk) 1983 over acht pagina's aandacht aan het kolfspel.

Eveneens op pagina 8 deze foto van kolfmaker resp. kolfrestaurateur Bakhuys, met als ondertitel: 'Restorer Bakhuys of Oud-Karspel at work on a kliek'.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

P15.jpg

Moderne gummikliek

Moderne gummikliek, gemaakt door Cees de Geus uit Opmeer/Spanbroek.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

Kolfslof_2008.jpg

Kolfslof, 2008

Op de bovenste foto is een kolfslof te zien gelegen in het blok messing waaruit hij met behulp van een lasersnijder gesneden is. Op de onderste foto zien we dezelfde slof, nadat deze bewerkt is om aan een steel te kunnen worden gemonteerd tot een kliek.

De kliek is voorzien van een handgreep van Hollands eikenhout en in 2008 vervaardigd in opdracht van de huidige eigenaar Jaap Röell, voorzitter van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Bron: Jaap Röell

Click for large image

HenkBakhuijs.jpg

Restaurateur herstelt een kliek

Henk Bakhuijs uit Oudkarspel.

Click for large image

20081125_007.jpg

Klieken- en ballenkist

klieken- en ballenkist van kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Ballen en klieken werden in deze kist, enkele dagen voor de wedstijd, door een vrachtrijder afgeleverd bij de baanhouder. Dit met het verzoek om de ballen 'voor te verwarmen', zodat zij tijdens de wedstrijd goed zouden 'lopen'.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Bron: kolfclub 'Utrecht St. ELoyen Gasthuis'.

Click for large image

P1010010.jpg

Leren plakbal

Oude, leren bal met sajetvulling van 'Aan Is Winst'. Ballenmaker en ouderdom onbekend.

Kolfballen zijn er in twee soorten: sajetballen en gummiballen. Dit zorgt ervoor dat er twee soorten kolvers zijn: sajetkolvers en gummikolvers.
De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830.

Sajetballen zjin gemaakt van tot garen gesponnen wol, meestal gekaard maar niet gekamd, die tot bal gewonden wordt. Dit wordt vervolgens bekleed met een geplakte laag leer of vilt. Soms worden de balwindsels verlijmd, en dan spreken we van lijmballen. (In vroeger tijden werden de sajetballen ook wel bekleed met een geiten- of bokkenvelletje, dat met dun koperdraad om het balwindsel bevestigd werd.)

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 132 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

BAL_BEN_.jpg

Leren plakbal

Oude, leren bal met sajetvulling van 'Aan Is Winst', gemaakt door Ben Vingerhoed. Ouderdom onbekend.

Kolfballen zijn er in twee soorten: sajetballen en gummiballen. Dit zorgt ervoor dat er twee soorten kolvers zijn: sajetkolvers en gummikolvers.
De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830.

Sajetballen zjin gemaakt van tot garen gesponnen wol, meestal gekaard maar niet gekamd, die tot bal gewonden wordt. Dit wordt vervolgens bekleed met een geplakte laag leer of vilt. Soms worden de balwindsels verlijmd, en dan spreken we van lijmballen. (In vroeger tijden werden de sajetballen ook wel bekleed met een geiten- of bokkenvelletje, dat met dun koperdraad om het balwindsel bevestigd werd.)

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 132 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

2010006.jpg

Sajetbal

Oude sajetbal van ca. 1930.

De kern, een windsel van sajet (= getwijnd wollen garen), is omhuld met een huidje van bokken- of geitenleer en dichtgenaaid met koperdraad. Op de foto is te zien dat schadeplekjes met nietjes zijn hersteld.

Oorspronkelijke eigenaar was Maarten Veenis, die in 1930 lid werd van kolfsocieteit 'Prins van Oranje' te Goes.

Particulier bezit.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

JAC_JONG.jpg

Vilten sajetbal

Halffabrikaat van een vilten sajetbal van ballenmaker Jac. Jong.

Kolfballen zijn er in twee soorten: sajetballen en gummiballen. Dit zorgt ervoor dat er twee soorten kolvers zijn: sajetkolvers en gummikolvers.
De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830.

Sajetballen zjin gemaakt van tot garen gesponnen wol, meestal gekaard maar niet gekamd, die tot bal gewonden wordt. Dit wordt vervolgens bekleed met een geplakte laag leer of vilt. Soms worden de balwindsels verlijmd, en dan spreken we van lijmballen. (In vroeger tijden werden de sajetballen ook wel bekleed met een geiten- of bokkenvelletje, dat met dun koperdraad om het balwindsel bevestigd werd.)

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 133 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

OUDE_VIL.jpg

Vilten sajetbal

Oude, vilten sajetbal van Corrie ter Hofstede. Ballenmaker en ouderdom onbekend.

Kolfballen zijn er in twee soorten: sajetballen en gummiballen. Dit zorgt ervoor dat er twee soorten kolvers zijn: sajetkolvers en gummikolvers.
De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830.

Sajetballen zjin gemaakt van tot garen gesponnen wol, meestal gekaard maar niet gekamd, die tot bal gewonden wordt. Dit wordt vervolgens bekleed met een geplakte laag leer of vilt. Soms worden de balwindsels verlijmd, en dan spreken we van lijmballen. (In vroeger tijden werden de sajetballen ook wel bekleed met een geiten- of bokkenvelletje, dat met dun koperdraad om het balwindsel bevestigd werd.)

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 133 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Rijper_1979.jpg

Sajetbal van Rijper, 1979

Een van de 10 sajetballen die in 1979 voor de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis' zijn gemaakt door Th. Rijper, Dorpstraat 398 te Zuid-Scharwoude. De heer Rijper noemde zichzelf toen 'de enige echte, nog in leven zijnde sajetballenmaker'.

In bezit van kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

LIJMBAL3.jpg

Lijmbal

Halffabrikaat van een lijmbal van Mark Aberkrom van ballenmaker André Dekker.

Kolfballen zijn er in twee soorten: sajetballen en gummiballen. Dit zorgt ervoor dat er twee soorten kolvers zijn: sajetkolvers en gummikolvers.
De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830.

Sajetballen zjin gemaakt van tot garen gesponnen wol, meestal gekaard maar niet gekamd, die tot bal gewonden wordt. Dit wordt vervolgens bekleed met een geplakte laag leer of vilt. Soms worden de balwindsels verlijmd, en dan spreken we van lijmballen. (In vroeger tijden werden de sajetballen ook wel bekleed met een geiten- of bokkenvelletje, dat met dun koperdraad om het balwindsel bevestigd werd.)

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 134 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

LIJMBAL5.jpg

Lijmbal

Oude lijmbal van Piet Persijn. Ballenmaker en ouderdom onbekend.

Kolfballen zijn er in twee soorten: sajetballen en gummiballen. Dit zorgt ervoor dat er twee soorten kolvers zijn: sajetkolvers en gummikolvers.
De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830.

Sajetballen zjin gemaakt van tot garen gesponnen wol, meestal gekaard maar niet gekamd, die tot bal gewonden wordt. Dit wordt vervolgens bekleed met een geplakte laag leer of vilt. Soms worden de balwindsels verlijmd, en dan spreken we van lijmballen. (In vroeger tijden werden de sajetballen ook wel bekleed met een geiten- of bokkenvelletje, dat met dun koperdraad om het balwindsel bevestigd werd.)

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 134 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

P1010006.jpg

Gummibal

Oude gummibal van 'Aan Is Winst', gemaakt door Jac. Jong. Ouderdom onbekend.

Kolfballen zijn er in twee soorten: sajetballen en gummiballen. Dit zorgt ervoor dat er twee soorten kolvers zijn: sajetkolvers en gummikolvers.
De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830.

Gummiballen komen pas rond 1830 beschikbaar. 'Guttapercha' (= Maleis voor ingedroogd melksap van de tropische guttaperchaboom, Palaquium Sapotaceae, uit Indonesië) maakte het mogelijk alternatieve kolfballen te maken. Gummiballen worden gemaakt met een doorsnede van 102 tot 127 mm en zijn daarmee iets groter dan sajetballen. Tegenwoordig worden gummiballen vooral vervaardigd van polyurethaan.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 135 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

P1010007.jpg

Gummibal

Gummiballen komen pas rond 1830 beschikbaar.
'Guttapercha' (= Maleis voor ingedroogd melksap van de tropische guttaperchaboom, Palaquium Sapotaceae, uit Indonesië) maakte het mogelijk alternatieve kolfballen te maken. Gummiballen worden gemaakt met een doorsnede van 102 tot 127 mm en zijn daarmee iets groter dan sajetballen. Tegenwoordig worden gummiballen vooral vervaardigd van polyurethaan.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 131 en 135 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

kolf_124_.jpg

Gummibal, eind 19e eeuw

Gummibal uit het einde van de 19e eeuw

Afkomstig uit de collectie van de Stichting NGA Early Golf

Bron: Do Smit

Click for large image

HOUTEN_B.jpg

Houten bal

Houten kolfbal.

Houten ballen worden tijdens het kolven gemakkelijk kapot geslagen en lenen zich daarom niet goed voor het kolfspel.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

BALLEN_A.jpg

Ballenklem

Ballenklem van ballenmaker en -reparateur Jac. Jong uit Zuidscharwoude. De pers wordt gebruikt voor het afdraaien (= rond maken) van gummiballen.

Let op de ballenvoorraad op het plakje rechtsboven op de foto.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

TWEE_OUD.jpg

Instructie ballenmaken

Instructieblad voor de ballenmaker. Herkomst en ouderdom onbekend.

Bron: Mark Abrekrom.

Click for large image

KOLFZAK2.jpg

Kolfballenzak

Kolfballenzak van Jan Groenhart. Vervaardiger en ouderdom onbekend.

Om te voorkomen dat een kolfbal een plat kantje krijgt, wordt deze opgehangen in een zak bewaard. Voor gummiballen is nog een extra argument: de bal veroudert door blootstelling aan UV-licht en donkere opbergplaats is daarom aan te bevelen. Voordat de kolver naar zijn vereniging ging, werd de zak op een warme plaats opgehangen om de bal op te warmen. De bal 'loopt' dan beter.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 138 in 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

kolfballen_.jpg

Twee kolfballen, ca. 1900

Twee kolfballen in een bandijzeren opbergmogelijkheid met slotje van omstreeks 1900. (Eén kolf en twee ballen werden geschonken door de heer C. Schouten, lid van Eensgezindheid).

Materialen: ijzer, ezelsleer, sisaltouw

Museum Het Prinsenhof (105098 / PDD 14-1), Delft

Literatuur
• 750 Jaar Delft, de Delftenaren en hun vertier en vermaak
• Ach lieve tijd

Bron: Do Smit

Click for large image

DSC01613_.jpg

Kolfbalkistje, ca. 1900

Kolfbalkistje met leren bal, genaaid met dun koperdraad. Ooit eigendom van één van de kolvers (naam onbekend) van kolfsociëteit De Prins van Oranje te Goes

Historisch Museum De Bevelanden, Goes

Bron: Historisch Museum De Bevelanden (Koen van Rooijen, Hans Oomen)

Click for large image

kistje_.jpg

Kolfbalkistje, ca. 1900

Kolfbal kistje met rubberen bal en losse bal van ezelsleer uit ca. 1900. Het kistje kan worden afgesloten met een sleuteltje. (Eén kolf en twee ballen werden geschonken door de heer C. Schouten, lid van Eensgezindheid).

Materialen: mahoniehout, rubber, ezelsleer

Museum Het Prinsenhof (PDD 14-2), Delft

Bron: http://www.wikidelft.nl/index.php?title=Toon_object&identifier=132087&searchtitle=Kolfbal

Click for large image

20081125_014.jpg

Kolfballenkistje, ca. 1900

Kolfballenkistje uit ca. 1900, gemerkt C. v. Beusekom.

In een kistje als dit kon de bal geheel ondersteund liggen. Zo werd voorkomen dat de bal aan één zijde een plat vlakje verkreeg, waardoor deze in zijn loop tijdens het spel geremd zou worden. De heer Van Beusekom kolfde te Alkmaar.

Hout met metalen handgreep. 19 x 18 x 18 cm.

Het kistje is eigendom van de Koninklijke Nederlandse Kolfbond en is ondergebracht in het Westfries Archief Te Hoorn.

Click for large image

C1370-17.jpg

Kolfbal met kolfballenkist, ca. 1910

Kolfbal met kolfballenkist, ca. 1920, deel uitmakend van drie kolfballen, kolfballenzak en kolfballenkist

Eén sajetbal en twee gummiballen. De sajetbal, of Sayette bal zoals deze oorspronkelijk genoemd werd, dateert vanaf ongeveer 1580. Sajetballen zjin gemaakt van tot garen gesponnen wol, meestal gekaard maar niet gekamd, die tot bal gewonden wordt. Dit wordt vervolgens bekleed met een geplakte laag leer of vilt. De gummibal deed pas zijn intrede rond 1830. 'Guttapercha' (= Maleis voor ingedroogd melksap van de tropische guttaperchaboom, Palaquium Sapotaceae, uit Indonesië) maakte het mogelijk alternatieve kolfballen te maken. Gummiballen worden gemaakt met een doorsnede van 102 tot 127 mm en zijn daarmee iets groter dan sajetballen. Tegenwoordig worden gummiballen vooral vervaardigd van polyurethaan. Om te voorkomen dat een kolfbal een plat kantje krijgt, wordt deze opgehangen in een zak bewaard. Voor gummiballen is nog een extra argument: de bal veroudert door blootstelling aan UV-licht en donkere opbergplaats is daarom aan te bevelen. Voordat de kolver naar zijn vereniging ging, werd de zak op een warme plaats opgehangen om de bal op te warmen. De bal 'loopt' dan beter. Een houten kistje met bovenop een handvat. In een kistje als dit kon de bal geheel ondersteund liggen. Zo werd voorkomen dat de bal aan één zijde een plat vlakje verkreeg, waardoor deze in zijn loop tijdens het spel geremd zou worden.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Hout, gummi. 19 x 19 x 19 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-17)

Bron: Do Smit

Click for large image

Ballenmat_SEG.jpg

Ballenmat, ca. 1900

Ballenmat van gevlochten kokos met opstaande rand uit ca 1900 met drie sajetballen.

De ballen werden op de mat gelegd om afkoelen te voorkomen én om bij lang stil liggen tegen te gaan dat er een plat kantje aan de bal kwam, waardoor de bal bij het spel niet meer goed zou lopen.

De ballen rechts zijn genaaid met koperdraad. Door het patroon waarin het sajet werd gesneden, kruisen de naden elkaar slechts aan een kant.
De bal links is de 'moderne' uitvoering van 100 mm doorsnede, waarbij sajetsegmenten om de kern zijn geplakt.

Bron: Kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis', Utrecht

Literatuur
 Serendipity on Early Golf van Robin Bargmann, pagina 59. 2010. ISBN 978-90-816364-1-4
 Kolven, het plaisir om sig om dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 38. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

P3100104.jpg

Ballenkistje

Kolfballenkistje van kolfsocieteit 'De Vier Enen', waar 5 ballen in kunnen worden geborgen. De societeit kolfde vroeger afwisselend in twee cafe's, De Zwaan en De Vier Enen.

Afmetingen 20 x 60 cm.

Bron: Dirk Spijker.

Click for large image

KOLFKIS2.jpg

Kolfballenkistje

Kolfballenkistje. Vervaardiger en ouderdom zijn onbekend.
Het kistje is eigendom van mw. Smit-Bontekoning en in gebruik bij Dirk Beemsterboer.

Click for large image

080922_st_eloyen__131_.jpg

Geopende ballenstoof, ca. 1880

Geopende eikenhouten ballenstoof uit ca. 1880, in gebruik als 'ballenkist' in het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht.

Foto: Jhon Koopman
Bron: Jhon Koopman

Click for large image

20081125_012.jpg

Uitslagen, 1902

Tussen vrijdag 6 juni en maandag 25 augustus 1902 hebben de heren Spuybroek, Lamme, Klokke, Ronge, Weenink, Takken, Sikkel, van den Borgh, Stapelkamp, Nieuwenhuysen, Begeer en van Nooten samen 22 keer gekolfd in wisselende samenstelling. Het toernooi is uiteindelijk gewonnen door de heer Spuybroek, secretaris van de Kolfbond.

Op de hier getoonde afbeelding ziet u de uitslagen van 6, 9 en 12 juni (de laatste gedeeltelijk).

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

SCOREBO3.jpg

Scorebord 'Onder Ons'

Het scorebord van 'Onder Ons' uit Wijdenes. Dit bord is inmiddels gerestaureerd en hangt thans bij de kolfbaan in het Dorpshuis te Venhuizen.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 140 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

SCOREBO2.jpg

Scorebord met klieken

Scorebord met klieken van de kolfvereniging 'Onder Ons' uit Andijk. De klieken komen uit de brand van 'De Ruif' in Venhuizen half november 1996 en zijn gemaakt door Freek Luider uit Venhuizen (1908-1995).

Bron: Mark Aberkrom (pagina 118 en 119 van 'Kolfboek van Drechterland'.

Click for large image

080922_st_eloyen__127_.jpg

Scorebord

Scorebord in het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht.

Bron: kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

NK1902.jpg

Uitslagen NK 1902

Blad uit het uitslagenboekje van de Nederlandse Kampioenschappen uit 1902.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

NK_1950_uitslag.jpg

Uitslagen NK 1950

Blad uit het uitslagenboekje van de Nederlandse Kampioenschappen uit 1950. Op dit blad is te lezen dat de heer H. Bekker van kolfclub 'Ons Genoegen' met 162 punten kampioen werd.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

OPEN_LI2.jpg

Uitslagen Open Limburgs 1994

Kaartje met de door Piet Woestenburg uit Noord-Scharwoude geslagen punten tijdens de Open Limburgs Kolfkampioenschap op 10 augustus 1994, verzorgd door kolfsociëteit 'Eliko' te Sevenum. Hij sloeg 195 punten in 20 slagen.

Bron: Mark Aberkrom.

Click for large image

Moriaanshfd002.jpg

Wilhelmina, 1895

Geslagen bronzen kolfmédaille uit 1895.

Voorzijde
Afbeelding van Koningin Wilhelmina met hangend haar, binnen een parelrand omgeven door de tekst 'Wilhelmina Koningin der Nederlanden'.
Keerzijde
Cartouche, gehouden door twee afgekeerde griffioenen, binnen een parelrand omringd door lelietakken met middenboven een kroon van vijf diademen. In het cartouche gegraveerd: 'Eereprijs 10 jarig bestaan Ned. Kolfbond Kolfclub 'Zaanstreek' 1895'.

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

kolfmedaille.jpg

Kolfmédaille, 1895

Médaille, uitgereikt aan J.G. van Eden uit Nieuwe Niedorp als 1e prijs tijdens de landelijke kolfwedstrijd in 1895, georganiseerd door Societeit 'Ons Genoegen' te Krommenie. De heer Van Eden werd Nederlands Kampioen in 1897 en 1900.

Deze médaille is in december 2008 door Denie Dijs via Marktplaats verkocht aan een onbekende verzamelaar.

Doorsnede 4 cm

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

ZOV_04160_korpsprijs.jpg

Korpsprijs, 1897

Geslagen bronzen médaille uit 1897.

Voorzijde
Wapen van Nederland, gehouden door twee leeuwen en randschrift 'Nederlandsche Kolfbond' en drie sterren.
Keerzijde
Rondom lauwerkrans met in het midden gegraveerd 'Korpsprijs 1897'.

Diameter: 2,5 cm; dikte 0,3 cm

Bron: Zaans Museum, Zaanlandse Oudheidkundige Verzameling ZOV-04157. Zie ook de rubriek Colofon en Sponsors onder Sponsors in natura, Zaans Museum.

Click for large image

ZOV_04154_ca1900.jpg

Spang met kolfmédailles, ca. 1900

Zilveren spang met vergulde kolf in de vorm van een kolfstok met acht médailles.

Lengte van de spang: 11,3 cm

Foto: Jan Laan

Bron: Zaans Museum, Zaanlandse Oudheidkundige Verzameling ZOV-04154. Zie ook de rubriek Colofon en Sponsors onder Sponsors in natura, Zaans Museum.

Click for large image

ZOV_06181_ca1900.jpg

Spang met médailles, ca. 1900

Spang in de vorm van een kolfstok met tien médailles.

Lengte van de spang: 14 cm

Foto: Jan Laan

Bron: Zaans Museum, Zaanlandse Oudheidkundige Verzameling ZOV-06181. Zie ook de rubriek Colofon en Sponsors onder Sponsors in natura, Zaans Museum.

Click for large image

DSC01629_.jpg

Spang met vier medailles, begin 20e eeuw

Prijsmédailles afkomstig uit de kolfsociëteit 'De Prins van Oranje' te Goes, hangend aan een spang in de vorm van een kolfstok. De prijsmédailles zijn gedateerd 1900, 1902, 1904 en zonder jaartal.

De spang is van zilver. Lengte 10,5 cm.

Historisch Museum De Bevelanden, Goes. (Inv.nr. 4885A/4896X)

Bron: Historisch Museum De Bevelanden (Koen van Rooijen, Hans Oomen)

Click for large image

Moriaanshfd001.jpg

Wisselprijs, 1901

Wisselprijs, in gebruik van 1901 - 1906.

Voorzijde
Wapen van Nederland, van links naar rechts omringd door de provinciewapens van Zeeland, Noord-Holland, Friesland en Zuid-Holland (zijde de provincies die in 1901 vertegenwoordigd waren in de Kolfbond), met daar omheen het randschrift 'Nederlandsche Kolfbond'.
Keerzijde
Eikenloof langs de rand, met daarbinnen twee gekruiste kolfstokken, drie kolfballen en de tekst 'Wisselprijs' met daaronder gegraveerd:
Gewonnen in
1901 Bolsward te Bolsward
1902 Zaanstreek, Koog a/d Zaan
1903 Recht Door, Alkmaar
1904 Zaanstreek, Koog a/d Zaan
1905 Vier Eenen, Spanbroek
1906 Zaanstreek, Koog a/d Zaan

Diameter: 13,9 cm (...!)

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

ZOV_04157.jpg

Emma, 1904

Geslagen zilveren kolfmédaille uit 1904 met afbeelding van koningin-moeder Emma.

Voorzijde
Profiel van Emma (haut-relief) met randschrift 'Emma Koningin-Moeder der Nederlanden'.
Keerzijde
Rondom lauwertakken met kroon boven in het midden, met daarin een cartouche met aan weerszijden een afgekeerde leeuw. In het cartouche is gegraveerd 'Kolfwedstrijd Gouda 1904 Aangeboden door H.M. Koningin-Moeder'.

Gewicht 118 gram. Diameter 6,5 cm; dikte 0,45 cm.

Inscripties
Voorzijde: Bart van Hove - J.P.M. Menger
Keerzijde: W.S.

Bron: Zaans Museum, Zaanlandse Oudheidkundige Verzameling ZOV-04157. Zie ook de rubriek Colofon en Sponsors onder Sponsors in natura, Zaans Museum.

Click for large image

Emma_2.jpg

Emma, 1907

Ereprijs bij de 1e korpsprijs sajetballen in 1907 te Krommenie.

Voorzijde
Afbeelding van Emma van Waldeck-Pyrmont (1858-1934), koningin-regentes der Nederlanden van 1890-1898.
Tekst - Emma Koningin-Moeder der Nederlanden

Achterzijde
Koningskroon met gestileerde bladerrand.
Een cartouche in het midden draagt de tekst:
Eereprijs
behoorende
bij den
1en Korpsprijs
Sajetballen
1907
Krommenie

Brons, 65 mm

Bron: kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Moriaanshfd003.jpg

Wilhelmina, 1907

Geslagen bronzen kolfmédaille uit 1907.

Voorzijde
Afbeelding koningin Wilhelmina met opgestoken haar en kleine kroon met links het randschrift 'Wilhelmina' en rechts 'Koningin'.
Keerzijde
Engel met palmtak in haar linkerhand. Met haar rechterhand reikt zij aan monument met daarop gegraveerd '1ste Korpsprijs 1907'. Links van het monument een appelboom met aan de voet een wapen met klimmende leeuw. Rechts achter de engel een opkomende zon.

Wisselrpijs, in gebruik van 1901 - 1906.

Voorzijde
Wapen van Nederland, van links naar rechts omringd door de provinciewapens van Zeeland, Noord-Holland, Friesland en Zuid-Holland (zijde de provincies die in 1901 vertegenwoordigd waren in de Kolfbond), met daar omheen het randschrift 'Nederlandsche Kolfbond'.
Keerzijde
Eikenloof langs de rand, met daarbinnen twee gekruiste kolfstokken, drie kolfballen en de tekst 'Wisselprijs' met daaronder gegraveerd:
Gewonnen in
1901 Bolsward te Bolsward
1902 Zaanstreek, Koog a/d Zaan
1903 Recht Door, Alkmaar
1904 Zaanstreek, Koog a/d Zaan
1905 Vier Eenen, Spanbroek
1906 Zaanstreek, Koog a/d Zaan

Diameter: 6,5 cm

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

C1370-07.jpg

Kolfmedaille, 1907

Kolfmedaille kolf vereniging 'Onder ons' aangeboden aan erelid C. Woud, 1907

Een zilverkleurige medaille met op de voorzijde twee kruisende klieken (slaghout gebruikt bij kolven) en in het midden een bal geplaatst. De klieken zijn omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. Op de achterzijde staat de inscriptie 'SERIEPRIJS / GOMBALLEN / WEDSTRIJD N.K.B. 1907 / KROMMENIE / AANGEBODEN DOOR DE / HEER C WOUD / EERELID "O.O"'.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Messing. h 3,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-07)

Bron: Do Smit

Click for large image

DSC01627_.jpg

Prijsmedaille, 1907

Prijsmedaille (zonder jaartal), uitgereikt bij de kolfsociëteit De Prins van Oranje te Goes door kolfvereniging 'Onder Ons'

Gravering achterzijde: 'Serieprijs / Sajetballen / Wedstrijd N.K.B. 1907 / Kr... / Aangeboden door / den Voorzitter / van "O.O."

Historisch Museum De Bevelanden, Goes

Bron: Historisch Museum De Bevelanden, Goes (Koen van Rooijen, Hans Oomen)

Click for large image

C1370-03.jpg

Kolfmedaille, 1908

Kolfmedaille, kolfvereniging 'Onder ons', 1908

Een bronskleurige medaille met voorzijde twee kruisende klieken (slaghout gebruikt bij kolven) en in het midden een bal geplaatst. De klieken zijn omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. Bovenaan staat de inscriptie 'ONDER ONS', dit is de kolfvereniging van Andijk. Op de achterzijde staat een cartouche omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. In de cartouche staat de inscriptie 'TIENSERIËN / WEDSTRIJD / 2E KLASSE / 1E PRIJS / OCT. 1908'.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Messing. h 3,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-03)

Click for large image

C1370-10.jpg

Kolfmedaille, 1909

Kolfmedaille Nederlandse Kolfbond, 1909

Een ronde koperen medaille met op de voorzijde het Wapen van Nederland, gehouden door twee leeuwen en randschrift 'Nederlandsche Kolfbond' en drie sterren. Op de keerzijde de inscriptie '2e Korpsprijs / gomballen / 1909'.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Koper. h 2,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-10)

Bron: Do Smit

Click for large image

ZOV_04156.jpg

Prins Hendrik, 1910

Geslagen bronzen kolfpenning uit 1910 met afbeelding van Prins Hendrik van kolfvereniging 'Noord-Holland'.

Voorzijde
Profiel van Prins Hendrik met randschrift 'Hendrik Prins d. Ned. Hertog v. Meckl.'.
Keerzijde
Links een engel met lauwertak aan haar voet, staande bij monument met wapenschild onderaan voet monument. Op het monument is gegraveerd 'Kolfv. No Holl. 2de Eereprijs'. Boven het monument eikenloof.

Gewicht 120 gram. Diameter 6,4 cm.

Bron: Zaans Museum, Zaanlandse Oudheidkundige Verzameling ZOV-04156. Zie ook de rubriek Colofon en Sponsors onder Sponsors in natura, Zaans Museum.

Click for large image

C1370-05.jpg

Kolfmedaille, 1910

Kolfmedaille van Kolf verening 'Onder ons, 1910

Een zilverkleurige medaille met op de voorzijde twee kruisende klieken (slaghout gebruikt bij kolven) en in het midden een bal geplaatst. De klieken zijn omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. Op de achterzijde staat de inscriptie 'WEDSTRIJD / KOLFVER. / NOORD-HOLLAND / 1910 / KROMMENIE / AANGEBODEN DOOR / "ONDER ONS"'.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Messing. h 3,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-05)

Bron: Do Smit

Click for large image

C1370-08.jpg

Kolfmedaille, 1910

Kolfmedaille van de Kolf Vereniging Noord Holland, 1910

Een bronskleurige kolfmedaille met op de voorzijde een cartouche omgeven door een twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. In de cartouche staat de inscriptie 'K.V. / NdHol- / land / 1910'. Op de achterzijde staat de inscriptie '1ste / Korps- / prijs' omgeven door een gebonden lauwerkrans.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Messing. h 2,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-08)

Bron: Do Smit

Click for large image

Moriaanshfd004.jpg

Plaquette, ca. 1910

Ongedateerde plaquette, vermoedelijk te dateren rond 1910, dienend als wisselprijs, maar vermoedelijk nooit gebruikt (in ieder geval nooit als zodanig gegraveerd).

Voorzijde
Wapen van Nederland binnen verheven ring met daarop in haut-relief de tekst 'Nederlandsche Kolfbond'. De ring is omrand door sterk gestileerde bloemmotieven. Hieronder de gegraveerde tekst 'Wisselprijs aangeb. door C.F.H. Klokke Lid v/h H.B.', met daaronder een opkomende zon tussen twee gestileerde bloemtakken.
Keerzijde
Ongebruikt (zonder gravering)

6 x 8 cm

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

C1370-09.jpg

Kolfmedaille, 1911

Kolfmedaille Kolfvereniging Noord Holland, 1911

Een bronskleurige kolfmedaille met op de voorzijde een cartouche omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een palmtak. In de cartouche staat de inscriptie 'KOLFV. "ND HOLL" / 1911'. Op de achterzijde staat de inscriptie '1ste / Korpspr' omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Messing. h 2,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-09)

Bron: Do Smit

Click for large image

C1370-11.jpg

Kolfmedaille, 1912

Kolfmedaille Kolfvereniging Noord Holland, 1912

Een zilveren medaille met op de voorzijde een cartouche met rechts daarvoor een vrouw met in haar rechterhand een palmtak, waarschijnlijk personificatie van de overwinning. In de cartouche staat de inscriptie 'I / KORPS. / PR.'. Op de achterzijde staat de inscriptie 'KOLFV. / ND HOLL. / 1912' met links daarvan een palmtak.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten


Zilver. h 2,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-11)

Bron: Do Smit

Click for large image

C1370-12.jpg

Kolfmedaille, 1912

Kolfmedaille Nederlandse Kolfbond, 1912

Een zilveren medaille met op de voorzijde het Wapen van Nederland, gehouden door twee leeuwen en randschrift 'Nederlandsche Kolfbond' en drie sterren. Op de keerzijde de inscriptie '1e Korpsprijs / gomballen / 1912' omgeven door een lauwerkrans.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Zilver. h 2,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-12)

Bron: Do Smit

Click for large image

C1370-02.jpg

Gedenkpenning, 1915

Kolf gedenkpenning aangeboden aan de Kolfvereniging Noord Holland naar aanleiding van diens 25-jarig jubileum 1890-1915, 1915

Kolf gedenkpenning aangeboden aan de Kolfvereniging Noord Holland naar aanleiding van diens 25-jarig jubileum 1890-1915, aangeboden door de burgemeester van Krommenie. Een zilveren kolf gedenkpenning met op de voorzijde een cartouche omgeven door een twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. In de cartouche staat de inscriptie 'Kolfv. / NdHolland / 1890 / 1915'. Op de achterzijde staat boven aan een stralende ster met in het midden de inscriptie 'AANGEB. DOOR DEN / BURGEMEESTER / VAN KROMMENIE' en daaronder een lauwertak.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Zilver. Diameter 4,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-02)

Bron: Do Smit

Click for large image

C1370-13.jpg

Kolfmedaille, ca. 1915

Kolfmedaille in de vorm van twee gekruiste kolfsticks, ca. 1915

Medaille in de vorm van twee gekruisde klieken met op de kolfslof staan de letter 'R' en 'D', ca. 1915.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Zilver. h 1,9 x b 3,1 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-13)

Bron: Do Smit

Click for large image

C1370-06.jpg

Gedenkpenning, 1917

Kolf gedenkpenning van de Kolfvereniging Noord Holland met luxe zilveren ketting, 1917

Een zilveren kolfmedaille met op de voorzijde een cartouche omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. In de cartouche staat de inscriptie 'Kolfv. / NdHoll. / 1917'. Op de achterzijde staat bovenaan een stralende ster met in het midden de inscriptie 'AANGEB. DOOR / Jac. Met / LID V/D PROV.STATEN / V.ND HOALL.' en daaronder een lauwertak. De medaille zit aan een ketting bevestigd.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Zilver. h 17,3 x b 3,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-06)

Bron: Do Smit

Click for large image

C1370-04.jpg

Herdenkingspenning, 1917

Kolf herdenkingspenning van de Kolfvereniging TOGIDO naar aanleiding van diens 20-jarig jubileum 1897-1917, 1917

Kolf herdenkingspenning van de Kolfvereniging TOGIDO naar aanleiding van diens 20-jarig jubileum 1897-1917, 1917. Een zilverkleurige medaille met op de voorzijde twee kruisende klieken (slaghout gebruikt bij kolven) en in het midden een bal geplaatst. De klieken zijn omgeven door twee gebonden takken, een eikeltak en een lauwertak. Boven aan staat de inscriptie 'O.O.' met naast de stelen van de klieken de jaartallen '1897' en '1917'. Op de achterzijde staat bovenaan een stralende ster met in het midden de inscriptie 'AANGEB. DOOR / T.O.G.I.D.O.' en daaronder een lauwertak. T.O.G.I.D.O. is de klofvereniging van Krommenie.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Zilver. Diameter 3,5 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-04)

Bron: Do Smit

Click for large image

DSC00202.jpg

Medaillekastje, 1918

Médaillekastje van kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Dit eikenhouten kastje is in 1918 geleverd door de N.V. Meubileerinrichting, voorheen B. Middelbeek, Korte Nieuwstraat no. 1 en 3 te Utrecht. De kosten van dit kastje bedroegen destijds ƒ 32,50 plus 5 cent voor de zegelkosten (thans bijna € 15).

De kolvende gildenbroeders koesterden kennelijk geen al te hoge verwachtingen over het aantal toekomstige overwinningen en kolfmédailles.

In het midden ziet u een médaille beschikbaar gesteld door Emma, Koningin-Moeder der Nederlanden (zie voorgaande afbeelding).

Let op
Ook van de heer K. Booij Jzn. van de kolfvereniging 'Onder Ons' uit Krommenie is de inhoud van zijn persoonlijke prijzenkast bewaard gebleven. Klik op de link onder deze afbeelding.

Foto: Mark Aberkrom.

Bron: kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Literatuur
 Kolven, het plaisir om sig in dezelve te diverteren by C.A.M. (Cees) van Woerden, page 65. SPOU Utrecht, 2002. ISBN 90-5479-051-2

Click for large image

C1370-01.jpg

Prijzenkast, ca. 1920

Medaillekast voor kolf prijzen, ca. 1920

Een houten medaillekastje bedoeld voor kolf prijzen. Het kastje heeft een glazen deurtje met rechts twee scharnieren en links een haakje om het af te sluiten. De deur heeft een art-deco versiering met boven een driedelig cartouche. In de middelste cartouche is met een lichtere houtsoort twee kruisende klieken (slaghout gebruikt bij kolven) en in het midden een bal geplaatst. De binnenkant is bekleed met donkerbruin fluweel dat op enkele plaatsen beschadigd is.
Collectie Beemsterboer: kolf objecten

Hout, fluweel. h 33 x b 31,5 x d 6,1 cm. Vervaardiger onbekend

Collectie NOC*NSF (C1370-01)

Bron: Do Smit

Click for large image

stavast.jpg

Prijzenkast kolfvereniging 'Sta Vast', 1927

Prijzenkast in café 'De Vergulde Baars' te Venhuizen. De eiekenhouten prijzenkast heeft een deurtje van geslepen glas en het opschrift 'K.V. STAVAST'. Het deurtje van de kast is voorzien van geslepen glas.

De kast is in 1927 aangeschaft om de 'eere prijs' die de heer C. Bakker Dz. in 1925 won 'een solide plaats' te geven. Omdat Sta Vast op twee banen kolfde, wisselde de prijzenkast elk jaar van baan.

Inhoud

Bekers
• Eere Prijs Ned. Kolfbond 1885-1925 (voor deze beker is de prijzenkast van KV Sta Vast dus aangeschaft in 1927).
C.Bakker Dz. behaalde op de Eere-wedstrijd van de Nederlandsche Kolfbond het hoogste aantal punten en won hiermee een beker. Bakker zou deze bewaren tot de club een 'betere gelegenheid zou hebben haar op een solide plaats te bewaren'.
• Match 'Ons Genoegen – Sta Vast 1/14. 1. 36
• Kolfcomp. De Streek 63-64 1e Pr. 5361Pt.
• 2e Korpsprijs ’70 Sajet St. Maartenbrug

Lauwerkrans
• Kampioen 1e klas Nederlandsche Kolfbond 1973

Beeldje van een zilveren kliek met bal
• 1e prijs klokkolven Andijk 1980

Medailles
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gomballen 1911 (brons 2,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gomballen 1911 (brons 4,5 cm Ø)
• Recht Door prijs Tienseriënwedstrijd Krommenie 1912 (zilver 3,5 cm Ø)
• Onder Ons Tienseriënwedstrijd 1e klasse 1e Prijs 1912 (zilver 3,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 1e korpsprijs Gomballen 1913 (zilver 2,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 1e korpsprijs Gomballen 1913 (zilver 4,5 cm Ø)
• Kolfv. Nd. Holl. 2e serieprijs 1914 (zilver 2,2 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gomballen 1919 (zilver 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 1e korpsprijs Gummiballen 1927 (zilver 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gummiballen 1928 (zilver 4 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gummiballen Koog a/d Zaan 1930 (zilver 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gummi 1932 (zilver 4 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gummiballen zd. Scharwoude 1933 (zilver 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 1e korpsprijs Gummieballen Z. Scharwoude 1938 (goud 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Gummiballen (zilver 4,5 cm Ø)
• Kolfvereniging Noord Holland 2e korpsprijs 1952 (Goud 4 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 3e korpsprijs Gummiballen 1956 (zilver 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs voor Sajetballen 1966 (koper 2,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs voor Sajetballen 1966 (zilver 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs voor Sajetballen 1967 (koper 2,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs voor Sajetballen 1967 (zilver 4,5 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 2e korpsprijs Sajetballen 1969 (zilver 4 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 3e korpsprijs voor Sajetballen 1970 (brons 4 cm Ø)
• Nederlandsche Kolfbond 1e korpsprijs voor Sajetballen 1973 (goud 4,5 cm Ø)

Tegel
• 13 mei 1885-1985 Nederlandsche Kolfbond

De prijzenkast heeft jaren op zolder gestaan bij Frank Raven in Lutjebroek. Frank is de zoon van Theo Raven. Theo was één van de kolvers bij 'Sta Vast' en een gevreesd tegenstander in de kolfbaan. Indien je tegen Theo moest spelen had je de meeste kans op succes later op de avond als Theo de nodige borreltjes had genuttigd.

Afmetingen: 85 x 50 x 15 cm (h x b x d).

Let op
Ook van de heer K. Booij Jzn. van de kolfvereniging 'Onder Ons' uit Krommenie is de inhoud van zijn persoonlijke prijzenkast bewaard gebleven. Klik op de link onder deze afbeelding.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

Moriaanshfd007.jpg

Kolfmédaille, 1922

Kolfmédaille uit 1922.

Voorzijde
Wapen van Nederland, omringd door 'Nederlandsche Kolfbond' met vijf sterren midden onder.
Keerzijde
Twee gebonden lelietakken met in het midden gegraveerd '1e Korpsprijs sajetballen 10/12 September 1922'.

Diameter: 3,1 cm

Signatuur
Keerzijde: B.U. (middenonder)

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

Van_Laere_1923.jpg

Van Laere, 1923

Op de laatste kolfavond in 1923 sloeg gildenbroeder Johan George van Laere 5x 12 punten. Ter gelegenheid van deze prestatie kreeg hij deze 'vetleren médaille' omgehangen.

Bron: archief 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Middelbeek.jpg

Middelbeek, 1929

Bronzen médaille uit 1929.

Voorzijde
Kolfbaan met vier spelers, waarvan de voorste aan slag. Tekst - 1929

Achterzijde
Aangeboden
d.d.
Soc. 'Op Maat'
Zuid-Scharwoude
--- ---
A.G. Middelbeek

Bron: kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Moriaanshfd005.jpg

Kolfmédaille, 1930

Bronzen kolfmedaille uit 1930

Voorzijde
Kolfbaan met vier spelers
Keerzijde
Lelietakken als rand, met daar binnen gegraveerd '2e Pr. P.v.O. Goes 1855-1930'.

Let op
P.v.O. = kolfclub Prins van Oranje. Het derde cijfer in het eerste jaartal kan niet goed worden ontcijferd. Aangenomen is dat hier '1855' is vermeld.

Diameter: 3,9 cm

Signatuur:
Voorzijde - rechtsonder V.K.&Zn.
Keerzijde - middenonder B.J.

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer.

Click for large image

emmakm_.jpg

Prijsmedaille, ca. 1930

Prijsmedaille, beschikbaar gesteld door Koningin-Moeder Emma. Van haar is bekend dat zij veelvuldig prijspenningen beschikbaar stelde, niet alleen voor sportprestaties, maar ook aan bijvoorbeeld reddingsmaatschappijen.

Deze penning uit de prijzenkast van Kolf Sociëtit Sta Vast was aanvankelijk zoek, maar is bij toeval teruggevonden en terugbezord in september 2014. De penning bleef ongegraveerd.

Voorzijde
Borstbeeld koningin Emma naar links. Rechtsonder signatuur. Tekst in het veld.
Keerzijde
Links langs de rand een eikentak en lauwertak. Onderaan signatuur.

Opschrift/merk
Vz signatuur: "J.C.W", "EMMA / KONINGIN / MOEDER".
Kz signatuur: "B.U.".

Vervaardiger: Begeer te Utrecht, J.C. Wienecke
Datering: ca. 1930
Materiaal: brons
Afmeting: diameter 6,5 cm

De signatuur op de voorzijde is van Johannes Cornelis Wienecke (Heiligenstadt, 24 maart 1872 – Apeldoorn, 8 november 1945), een Nederlands beeldhouwer en belangrijk medailleur.

Wikipedia
Wienecke was een leerling van Bart van Hove. Hij werd vooral bekend als ontwerper van Nederlandse omloopsmunten. Hij voerde echter ook een groot aantal opdrachten uit voor particulieren en instellingen. Zijn bekendste beeldhouwwerk is het monument voor Generaal Karel van der Heijden (3 juni 1905), commandant van Bronbeek. Dit monument stond oorspronkelijk op de Karel van der Heijdenweg. Het is sindsdien gesloopt. Op het terrein van Bronbeek is een nieuw monument ingericht (1963) met gebruikmaking van metalen delen van het oude monument (Karel van der Heijden bank).

In 1900 werd Wienecke benoemd tot kunstenaar-stempelsnijder aan 's Rijks Munt in Utrecht. Hij ontwierp de muntenserie "hermelijnen mantel" (geslagen van 1910 tot 1925) en de serie "opgestoken haar" (geslagen 1921-1945). Hij had verder de hand in kleine wijzigingen, doorgevoerd op het type "diadeem" van zijn voorganger, Pier Pander (vanaf 1901, geslagen tot 1909.) Er zijn ook munten van het type "opgestoken haar" geslagen voor Curaçao, Suriname en Nederlands-Indië. De - bij 's Rijks Munt geslagen - rijwielbelastingplaatjes van 1936/1937 tot en met 1941/1942 zijn ook van de hand van Wienecke. In 1941 werd Wienecke vervangen door de collaborateur Nico de Haas.

In 1904 verhuisde Wienecke naar Zeist, waar hij een aantal penningen voor de gemeente vervaardigde. Vanaf 1920 was hij verbonden aan het in Zeist gevestigde bedrijf Gerritsen & Van Kempen, waarvoor hij tot rond 1941 actief bleef. Zijn stijl was redelijk conventioneel.

Wienecke stierf op 73-jarige leeftijd in Apeldoorn. Hij is begraven op Begraafplaats Heidehof in Ugchelen.

Maar beter is gewoon te onthouden dat hij - mogelijk samen met Chris van der Hoeff - de beste en belangrijkste medailleur van de 20ste eeuw was (in Nederland).

Literatuur
• http://collectie.museumrotterdam.nl/objecten/51657
• Er is een zeer lijvige biografie in voorbereiding bij de KNGMP en de bijbehorende ANBI instelling SNP.

Bron: Mark Aberkrom, Chris Teulings

Click for large image

Moriaanshfd006.jpg

Plaquette, 1935

Bronzen kolfplaquette uit 1935.

Voorzijde
Kolfspeler met kolfstok, bal en bovenzijde paal in een ronde lijst omgeven door parelrand. Daaronder in rechthoekig kader gegraveerd '1885-1935 Ned. Kolfbond Extra korpsprijs sajet Aangeb. door de aangesl. baanhouders'.
Keerzijde
Ongebruikt

6 x 4,5 cm

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

Eereprijskolfbond-_1925.jpg

Eere Prijs, 1925

Eere Prijs Ned. Kolfbond 1885-1925 uit 1925.

Voor deze beker is de prijzenkast van Kolfvereniging 'Sta Vast' aangeschaft in 1927.

C.Bakker Dz. behaalde op de Eere-wedstrijd van de Nedederlandsche Kolfbond het hoogst aantal punten en won hiermee een beker. Bakker zou deze bewaren tot de club een 'betere gelegenheid zou hebben haar op een solide plaats te bewaren'. Een medaillekast werd in 1927 aangeschaft. Omdat dat 'Sta Vast' op twee banen kolfde, zou deze kast per jaar wisselen van baan.

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

Bokaal_1938.jpg

Wisselbeker, 1938

Wisselbeker Gummi uit 1938.

Sinds het tweede Nederlands kampioenschap in 1887 is gestreden voor een wisselbokaal voor gummi en sajet. Vanaf 1901 is er voor de sajetters en de gummikolvers een afzonderlijke beker. In 2005 is tijdens het Nederlands kampioenschap voor het laatst gestreden om de korpstitels en vanaf 2006 is hier een aparte wedstrijd voor geïntroduceerd. Op deze korpswedstrijd om het Nederlands Kampioenschap mag elke vereniging meerdere korpsen inschrijven en ook korpsen vormen met zowel sajet- als gummikolvers.

Deze beker uit 1938 moest er komen omdat ‘Gezellig Samenzijn’ de voorgaande beker definitief had gewonnen. Deze nieuwe beker kwam in 1962 definitief in bezit van 'Vriendenkring', omdat zij de titel voor de zesde keer hebben behaald.

De bokaal bevat de volgende graveringen:
Ereprijs 'Gummi'
1938 'Stavast' uit Bovenkarspel (1*)
1939 'Vriendenkring' uit Noord-Scharwoude (1)
1940 'Op Maat' uit Zuid-Scharwoude (1)
1941 'Op Maat' uit Zuid-Scharwoude (2)
1942 'Vriendenkring' uit Noord-Scharwoude (2)
1943 'Op Maat' uit Zuid-Scharwoude [3*]
1945 'De Vier Eenen' uit Spanbroek [1*]
1946 'Niet Klappen' uit Hoogwoud [1*]
1947 'Gezellig Samenzijn' uit Zuid-Scharwoude [1*]
1948 'Ons Genoegen' uit Noord-Scharwoude [1]
1949 'Barsingerhorn' uit Barsingerhorn (1)
1950 'Ons Genoegen' uit Noord-Scharwoude (2)
1951 'Over de helft' uit Nieuwe Niedorp (1)
1952 'Barsingerhorn' uit Barsingerhorn (2)
1953 'Vriendenkring' uit Noord-Scharwoude (3)
1954 'Ons Genoegen' uit Noord-Scharwoude (3*)
1955 'Over de helft' uit Nieuwe Niedorp (2*)
1956 'De Meiboom' uit Andijk (1)
1957 'Onder Vrienden' uit Oudlarspel (1)
1958 'Vriendenkring' uit Noord-Scharwoude (4)
1959 ''Barsingerhorn' uit Barsingerhorn [3]
1960 'Barsingerhorn' uit Barsingerhorn [4]
1961 'Vriendenkring' uit Noord-Scharwoude (5)
1962 'Vriendenkring' uit Noord-Scharwoude [6* - beker mocht behouden worden]
Tussen haakjes is het aantal keren toegevoegd dat de wisselprijs gewonnen is, met daarachter een aserix voor de laatste keer.

Let op dat het kolven gedurende de tweede wereldoorlog, met uitzondering van het jaar 1944, gewoon is voortgezet.

Volgens het merkteken is de beker ongewaarborgd en in het buitenland (land van herkomst is onbekend) geslagen tussen januari 1814 en november 1893. De beker bevat een zeer laag gehalte zilver en is wat groenachtig, hetgeen op koper duidt.

In bezit van kolfclub 'Vriendenkring' te Noord-Scharwoude.

Click for large image

Prins_van_Oranje_2.jpg

Prins van Oranje, 1945

Bronzen médaille, 49 mm, uit 1945.

Voorzijde
Heldhaftige leeuw voor een opkomende zon en een gelinte speer boven de tekst Vrijheid.

Achterzijde
2e Korpsprijs
90 Jarig bestaan
Kolfsociëteit
de Prins van Oranje
Goes
1855-1945

Bron: kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Moriaanshoofd05_kopie.jpg

Kolfprijs, ws. 1952

Kolfprijs, bestaande uit eikenbladloof op een ijzeren ring, aan de onderzijde samengebonden door een sierstrik met daaronder een kolfmédaille.

Foto: Jan Laan

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

SM_1960.jpg

Jaarverslag, 1960

Jaarverslag van kolfsociëteit 'De Schoone Twaalfven' te Sint Maartensbrug uit 1960. Dit verslag is vermoedelijk geschreven door Cees Bruin.

De tekst van de eerste alinea luidt:
Jaarverslag 1960
In tegenstelling met vorig jaar ademt dit jaarverslag een prettige geest. Was er toen onenigheid tussen Hospes en club, zaten wij toen zonder kolfbaan, thans is de strijdbijl begraven en wij zijn weer in het bezit van een geheel gerestaureerde baan, waarin naar ik namens U allen hoop dit seizoen ijverig geoefend zal worden.

Click for large image

SEG_wisselprijs_1961.jpg

Wisselprijs, 1961

Wisselprijs van kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Op de prijs zijn de volgende namen gegraveerd:
- R.G.W. Reitsma - 18 december 1961
- A.L. Schram - 14 december 1981
- J.C. Schram - 29 november 1982
- J.G. Schram - 13 december 1982
- A.L. Schram - 28 november 1983
- J. van der Sluijs - 28 november 1988
- A.L. Schram Sr - 27 november 1989
- A.L. Schram Jr - 26 november 1990
- J. van der Sluijs - 25 november 1991
- J.R.M. Reijers - 30 november 1992
- A.L. Schram Jr - 29 november 1993

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

KORPSPRI.jpg

Eerste prijs NK, 1964

De eerste prijs bij het Nederlands Kampioenschap voor sajetkorps uit 1964. 8 x 16 cm.

De winnaars waren Jo Jansen, Piet Swier en N. Brammer. De trofee is afkomstig van J.N. de Vries en Zn., juweliers te Hoorn, en eigendom van Kees en Freek Jansen (in bruikleen bij café 'De Vergulde Baars').

Bron: Mark Aberkrom (pagina 166 van 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

Wisselbeker_Kolff.jpg

Kolff wisselbeker, 1972-1977

In 1972 hield de familie Kolff een familiebijeenkomst te Enkhuizen en bij die gelegenheid heeft die familie een Kolff-wisselbeker voor de Nationale Kampioenschappen voor dames beschikbaar gesteld. Na vijf jaar is de wisselbeker bij één van de winnaars gebleven en dat was ook de bedoeling.

In Kolfnieuws van augustus 2008 is een oproep geplaatst om de verblijfplaats van de Kolff-wisselbeker te achterhalen. En daar is op gerageerd, zodat we thans weten waar de beker gebleven is.

De beker is in het bezit gebleven van mw. H. Bakhuys-Slooves, nadat zij deze in 1977 voor de derde keer had gewonnen. Eind 2008 werd mw. Bakhuys 86 jaar en kolfde zij nog steeds bij kolfclub 'Door Inspanning Ontspanning' (DIO).

Bron: Noortje van Wetering - Bakhuys.

Click for large image

kolfbord.jpg

Nationaal Kampioenschap, 1985

Prijsbord Nationaal Kampioenschap 1985.

De vereniging 'Op Maat' uit Zuid-Scharwoude organiseerde in 1985 de Nationale Kampioenschappen en had vijf van deze borden als serieprijzen. Dirk Spijker was een van de gelukkige winnaars van het hier afgebeelde bord.

Bron: Dirk Spijker

Click for large image

SEG_1997_prijzen.jpg

Prijzen, 1997

Prijzen uitgereikt na afloop van het 9,5 slagen concours voor kolvers en niet-kolvers op 8 september 1997 om 22.50 uur bij kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

De prijzen waren (zie voor de foto van de uitreiking het album Foto's):
- fles Koningswater - 1e prijs
- drie quart vlesje Sayette - 2e prijs
- quart vlesje Poedelsproedel - 3e prijs

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'.

Click for large image

Moriaanshoofd08_kopie.jpg

Kolfprijs, 2006

Kolfbeker, in 2006 de 3e korpsprijs.

Foto: Jan Laan

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

kolven07.jpg

Kolfmédaille

Kolfmédaille.

Datering en herkomst onbekend.

Bron: www.golf-information.info/chole-mail-kolven.html.

Click for large image

20100515-125jaar.jpg

Hangmédaille, 15 mei 2010

Bij het feest op 15 mei 2010 ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de kolfbond waren voor de winnaars van de jeugdcompetitie médailles beschikbaar.

Voorzijde- kliek, bal en paal temidden van de belijning van een kolfbaan
Achterzijde - K.N.K.B. | 125 jaar | 15 mei 2010

Bron: bestuur kolfbond

Click for large image

Moriaanshoofd06_kopie.jpg

Wisselbeker, ca. 1940

Wisselbeker uit ca. 1940 van kolfclub 'Ons Genoegen' te Wormer.

Foto: Jan Laan

Bron: prijzenkast in café Moriaanshoofd te Wormer. Zie ook onder Sponsors in natura in de rubriek Colofon en Sponsors

Click for large image

JanKuiper.jpg

Prijspenning

Prijspenning in originele verpakking van Jan Kuiper, Waterkant 54 te Opmeer (boven café Amazone). Ongedateerd.

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

EREPRIJS.jpg

Wisseltrofee

Wisseltrofee bij de gouden tientjes wedstrijden bij TOGIDO (= Tot Ons Genoegen Is Dit Opgericht) in Krommenie.

Click for large image

Eloyenkliek.jpg

Wisseltrofee

Wisseltrofee St. Eloyen Gasthuis te Utrecht uit februari 2010. Kliek en graveerplaat uitgevoerd in zilver.

Jaap Röell, voorzitter van de kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis', organiseerde in het winterseizoen 2009-2010 een kolftoernooi tussen 'smedenberoepen':
- Boerensmeden (wagenmakers, hoefsmeden, ploegsmeden, uithangbordenmakers)
- Fijnsmeden (naaldenmakers, horlogemakers, uithangbordenmaker)
- Grofsmeden (spoormakers, roermakers, plaetsnijders, spijkermakers)
- Inboedel- en klederdrachtsmeden (strijkijzermakers, oorijzermakers, profeytermakers)
- Kopersmeden (kopergieters, geelgieters, witvijlders, tinnegieters, knopengieters)
- Slotenmakers (instrumentmakers, vuurslotenmakers, slotenmakers, huisslotenmakers)

Het toernooi begon op maandagavond 2 november 2009 en eindigde na acht speelavonden op maandagavond 15 februari. De boerensmeden hebben met 472 punten gewonnen en zij zullen als eerste op de graveerplaat worden bijgegraveerd (nog niet zichtbaar op afbeelding).

De wisseltrofee is ontworpen en uitgevoerd door Willem Noyons te Utrecht (http://www.noyons.com/).

Bron: archief kolfclub 'Utrecht St. Eloyen Gasthuis'

Click for large image

PRIJZEN3.jpg

Prijsuitstalling

De prijsuitstalling bij Piet Woestenburg te Zuid-Scharwoude, lid van 'Gezellig Samenzijn'.

Click for large image

5_TWAAL3.jpg

'Vijf twaalven'-bord, ca. 1959

'Vijf twaalven'-herdenkingsbord uit ca. 1959, voor het laatst bijgewerkt in 1959.

Dit bord hing bij de kolfbaan in het 'Wapen van Wijdenes', waar de vermelde C.J. Jongsma de kastelein was. G. Bruijn Gzn. is in 1972 Nederlands Kampioen geworden.

Het bord is eigendom van kolfvereniging 'De Leste Klap' .

Bron: Mark Aberkrom (pagina 142 uit 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

PRIJZEN_.jpg

Minikliek

Minikliek als eerste prijs gewonnen door Mark Aberkrom bij de Open Wormer in 2004. 51 cm lang.

Deze minikliek is gemaakt door de heer Wood (ijzerwerk), Peter Tock (de kolf) en B. Bommerson (het opschrift). Het ijzer is gemaakt met behulp van een mal gemaakt van een ijzer dat is gevonden in Amsterdam bij de aanleg van de metro. Eigendom van Mark Aberkrom.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 167 in 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

OLK1990.jpg

Open Limburgse Kampioenschappen, 1990

Aankondiging van de Open Limburgse Kampioenschappen wegens het eerste lustrum van de kolfbanen van 'De Turfhoeve' te Sevenum (Limburg).

Bron: Mark Aberkrom

Click for large image

TWEE_PA3.jpg

'Twee palen'-pot, 2005

De 'twee palen'-pot is vanaf 2006 gedurende drie jaren in gebruik geweest bij kolfvereniging 'Aan is Winst' te Venhuizen. Het 'doel' is vastgelegd in een kort reglement:

Artikel 1 - Datum inwerkingtreding
Dit reglement treedt in werking per 1 januari 2006.

Artikel 2 - Inleg in de pot
Iedere kolver die op een clubavond tijdens de opklap zowel de voor- als achterpaal raakt, dient € 0,50 in de pot te doen.

Artikel 3 - Uitkering van de pot
De inhoud van de pot komt toe aan de eerste kolver uit de;
- 4de klas die 3 (schone) twaalven direct achter elkaar slaat;
- 3de klas die 4 (schone) twaalven direct achter elkaar slaat;
- 2de klas of hoger die 5 (schone) twaalven direct achter elkaar slaat.
Schone twaalven zijn twaalven die uitsluitend in de eerste vijf slagen of uitsluitend in de tweede vijf slagen worden geslagen.

Artikel 4 - Goed gebruik
Volgens goed gebruik bevelen wij de winnende kolver aan om de collega kolvers te trakteren op bitterballen wanneer hij de pot wint.

Artikel 5 - Escalatie
Indien het reglement geen uitkomst biedt, beslist de voorzitter van 'Aan is Winst'.

Wij wensen jullie namens het bestuur van 'Aan is Winst' veel succes.

Het bedrag in de pot is wel eens opgelopen tot ver boven € 100.

Bron: Mark Aberkrom (pagina 158 en 159 uit 'Het kolfboek van Drechterland').

Click for large image

_DSC0007.jpg

Kolff wisselbekers, 2010

Bij gelegenheid van het 25ste lustrum van de Kolfbond in mei 2010 schonk de familievereniging Kolff twee nieuwe wisselbekers, één voor de dames en één voor de heren. De bekers werden beschikbaar gesteld in een toespraakje van Prof. Dr. D.H.A. (Dirk) Kolff.

De familie Kolff herhaalde met deze geste de schenking van een wisselbeker in 1972.

Zie ook in het album Video's van dit tijdvak.

Fotografie - Frans Kuijpers, Abbekerk